Σήμερα ολοκληρώνεται η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος των Ορθοδόξων Εκκλησιών στην Κρήτη με το Συλλείτουργο των Προκαθημένων, αν και στις εργασίες της συμμετείχαν μόνο 10 από τις 14 Εκκλησίες λόγω των απουσιών των Πατριαρχείων Μόσχας, Αντιόχειας, Βουλγαρίας και Γεωργίας. Τις προηγούμενες 10 μέρες, οι αντιπροσωπείες των Ορθόδοξων Εκκλησιών απασχολήθηκαν με αρκετά επιμέρους ζητήματα, η κοινή συνισταμένη όμως ήταν η προσπάθεια η Ορθόδοξη Εκκλησία να μιλήσει για τα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου.
Αυτή η αγωνία εκφράστηκε κι από τα ίδια τα κείμενα της Συνόδου, όπως αυτά για την αποστολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο και για τις σχέσεις της με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο. Άλλωστε αυτά τα κείμενα και τα «ανοίγματα» του Οικουμενικού Πατριαρχείου προς τις άλλες χριστιανικές Εκκλησίες είναι που συγκέντρωσαν τις περισσότερες αντιδράσεις και ενστάσεις από τις απούσες Εκκλησίες, αλλά κι από κάποιες που τελικά προσήλθαν στη Σύνοδο.
Ακόμα κι οι αντιρρήσεις στο κείμενο για τον γάμο, κύρια πηγή διαφωνιών από το Πατριαρχείο Γεωργίας κατά δήλωσή του, εντάσσονται ακριβώς στο ζήτημα των «ανοιγμάτων», καθώς από τους αντιδρώντες απορρίπτονται οι μεικτοί γάμοι μεταξύ Ορθόδοξων και χριστιανών άλλων δογμάτων.
Ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης στη Σύνοδο αφορούσε και το κείμενο για την Ορθόδοξη διασπορά, μια πραγματικότητα που γίνεται όλο και πιο έντονη. Η παρουσία πολλών μητροπόλεων στις ίδιες περιοχές, μητροπόλεις δημιουργημένες στη βάση της εθνοτικής καταγωγής των πιστών, μεταναστών στην πλειοψηφία τους, δημιούργησε προβληματισμό κι επιχειρείται να αντιμετωπιστεί στην κατεύθυνση της ενότητας των Ορθόδοξων πέρα από τον εθνοτικό διαχωρισμό.
Οι δύο «τάσεις»
Στο εσωτερικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας φαίνεται να δημιουργούνται δύο «τάσεις». Αυτή που αντιδρά στα «ανοίγματα», αλλά και μια δεύτερη που στρέφεται εναντίον του φαινομένου του εθνοφυλετισμού. Οι αντιδρώντες προέρχονται κατά βάση από Εκκλησίες που λειτουργούν σε χώρες με μεγάλη Ορθόδοξη πλειοψηφία.
Η αντίθετη τάση προέρχεται, σε γενικές γραμμές πάντα, από χώρες όπου η Ορθοδοξία είναι σαφώς μειοψηφία και ο ρόλος της είναι ιεραποστολικός κι όχι αυτός της εθνικής Εκκλησίας. Χαρακτηριστική ήταν η παρέμβαση του Πατριάρχη Αλεξάνδρειας Θεόδωρου, που ζήτησε από τους ιεράρχες να κοιτάξουν προς την Αφρική και την αγωνία των φτωχών ανθρώπων.
