«Τα ναρκωτικά είναι καλά για να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα, ενώ η πραγματικότητα είναι τόσο πλούσια, ώστε δεν αξίζει να ξεφεύγεις απ' αυτήν»
Τσάρλι Τσάπλιν
Η 26η Ιουνίου καθιερώθηκε ως «Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και της Παράνομης Διακίνησής τους» στις 7 Δεκεμβρίου 1987 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και, 29 χρόνια μετά, το πρόβλημα των ναρκωτικών διογκώνεται συνεχώς. Πάνω από 250 εκατομμύρια πολιτών σε όλο των κόσμο, εκ των οποίων 88 εκατομμύρια Ευρωπαίοι, είναι χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών. Σύμφωνα με μήνυμα της Εθνικής Συντονίστριας για την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών δρ Χριστίνας Παπουτσοπούλου - Διαμαντοπούλου, η παγκόσμια αγορά των παράνομων ναρκωτικών ανέρχεται στα 350 δισεκατομμύρια δολάρια και η ευρωπαϊκή αγορά στα 25 δισεκατομμύρια ευρώ.
Σχεδόν 200.000 πεθαίνουν κάθε χρόνο από υπερβολική δόση ή άλλες σχετιζόμενες με τα ναρκωτικά αιτίες, μόνο 1 στους 6 παγκοσμίως έχει πρόσβαση σε θεραπεία, ενώ, σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το ΚΕΘΕΑ, 6.000 χρήστες ουσιών πεθαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε χρόνο από υπερβολική δόση, κυρίως οπιοειδών.
Εξίσου ανησυχητικά είναι τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν στην «Ευρωπαϊκή Έκθεση για τα Ναρκωτικά 2016», αφού καταγράφουν σαφή αυξητική τάση στη χρήση της κάνναβης, διευρύνεται η αγορά του «έκσταση» και η κοκαΐνη εξακολουθεί να είναι η πιο δημοφιλής διεγερτική ουσία.
Συγκεκριμένα, περίπου 2,1 εκατομμύρια νεαροί (15-34 ετών) αναφέρουν ότι έκαναν χρήση MDMA («έκσταση») τον τελευταίο χρόνο. Στην έκθεση επισημαίνονται περιστατικά τοξίκωσης, αλλά και θανάτων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη ουσία. Η κατάσταση αυτή είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική, καθώς η MDMA έχει αρχίσει να διαδίδεται και σε μη περιθωριοποιημένα κοινωνικά στρώματα και με αυξανόμενη διαθεσιμότητα μέσω διαδικτυακών αγορών, σύμφωνα με τον διευθυντή του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Ναρκωτικά Alexis Goosdeel.
Κυρίαρχος η κοκαΐνη
Η κοκαΐνη παραμένει η δημοφιλέστερη παράνομη διεγερτική ουσία στην Ευρώπη, αφού περίπου 2,4 εκατομμύρια νεαροί δηλώνουν ότι έκαναν χρήση τον τελευταίο χρόνο.
Σύμφωνα με το Γραφείο του ΟΗΕ για την Αντιμετώπιση των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC), μέχρι τον Οκτώβριο του 2015 τα κράτη - μέλη του ΟΗΕ είχαν αναφέρει 602 νέες ουσίες. Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει αύξηση της τάξης του 55% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, κατά την οποία είχαν αναφερθεί 388 νέες ουσίες.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι 16,6 εκατομμύρια νεαροί Ευρωπαίοι έκαναν χρήση κάνναβης κατά τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ 98 νέες ουσίες εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 2015 και πολλά συνθετικά κανναβινοειδή ευθύνονται για μαζικές δηλητηριάσεις, ακόμη και για θανάτους.
Ο παράγοντας «κρίση»
Μεγάλη αύξηση στα ποσοστά των ατόμων που λόγω της οικονομικής κρίσης εξαρτώνται όχι μόνο από ψυχοτρόπες ουσίες, αλλά και από τον τζόγο και το Διαδίκτυο, καταγράφουν τα στοιχεία του ΚΕΘΕΑ.
Μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, ο διευθυντής του κέντρου στη βόρεια Ελλάδα Φαίδωνας Καλοτεράκης εξήγησε πως η εν λόγω αύξηση είναι αφενός ποσοτική, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν διέξοδο από τις δυσκολίες στα ναρκωτικά, το αλκοόλ ή τον τζόγο, αφετέρου ποιοτική, με τους χρήστες να είναι πολύ πιο εξαθλιωμένοι, έχοντας ως βασικό τους πρόβλημα τη στέγη, τη σίτιση και τη δουλειά.
Όσον αφορά στα είδη των «δημοφιλέστερων» ουσιών, και αυτές καθορίζονται από την οικονομική κρίση: «Επειδή ο χρήστης είναι δύσκολο να συνεχίσει με ακριβές ουσίες, στρέφεται σε φθηνότερες όπως η κρυσταλλική μεθαμφεταμίνη, η οποία κοστίζει περίπου δύο ευρώ στην πιάτσα, αλλά είναι άκρως επικίνδυνη ουσία, ή στα συνθετικά κανναβινοειδή, στα οποία παρατηρείται μεγαλύτερη κατανάλωση στη βόρεια Ελλάδα και όχι τόσο στην Αττική», σημειώνει ο διευθυντής του ΚΕΘΕΑ.
Εκατοντάδες ιστοσελίδες πωλούν παράνομα ναρκωτικά
Η προμήθεια ουσιών μέσω Διαδικτύου διογκώνεται και, σύμφωνα με τους ειδικούς, η προσοχή εστιάζεται στην απειλή που προκύπτει από τις αγορές ναρκωτικών στον λεγόμενο «βαθύ ιστό».
Με το Διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να αποτελούν πλέον σημαντικά εργαλεία για την εμπορία των ναρκωτικών, περισσότερες από 600 ιστοσελίδες που πωλούν νέες ψυχοδραστικές ουσίες, μερικές φορές με το κιλό, εντοπίστηκαν στην Ε.Ε. το 2013 και το 2014.
24 δισ. τον χρόνο για αγορές ναρκωτικών
Τουλάχιστον 24 δισ. ευρώ τον χρόνο για παράνομες ναρκωτικές ουσίες δαπανούν οι Ευρωπαίοι, σύμφωνα με έκθεση για τις αγορές ναρκωτικών στην Ε.Ε., που δημοσίευσαν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA) και η Europol.
Σύμφωνα με τα πορίσματα της έκθεσης, πρόκειται για μια από τις πιο κερδοφόρες δραστηριότητες για το οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να εντοπίζονται διασυνδέσεις μεταξύ του λαθρεμπορίου ναρκωτικών και άλλων μορφών εγκληματικότητας, όπως είναι η τρομοκρατία.
