Την “ελεύθερη πτώση” του αριθμού των καθηγητών στα πανεπιστήμια και ΤΕΙ της χώρας την εξαετία 2009-2015 αποτυπώνει έκθεση του υπουργείου Παιδείας. Τα ελληνικά ΑΕΙ έχασαν το 40% των διδασκόντων τους, αφού το ποσοστό των συνταξιοδοτήσεων μόνιμου προσωπικού δεν καλύφθηκε με νέους διορισμούς μόνιμου προσωπικού από καμία κυβέρνηση, ενώ οι σοβαρές περικοπές στα κονδύλια για την Παιδεία περιόρισαν δραστικά και τις προσλήψεις σε προσωρινές θέσεις.
Ειδικά τα ΤΕΙ, από το 2009 - 2010 έως το 2014 - 2015 έχασαν το 63,5% του διδακτικού τους προσωπικού λόγω της μη ανανέωσης των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, κατά τον Ν. 3986/2011, σύμφωνα με τον οποίο “για το έτος 2011 περιορίζονται κατά ποσοστό 50% σε σχέση με τις αντίστοιχες εγκρίσεις του έτους 2010 και κατά ποσοστό 10% κατ’ έτος για τα έτη έως και το 2015”. Η μείωση στα μέλη ΔΕΠ των πανεπιστημίων ανέρχεται για το ίδιο διάστημα στο 20,7% και οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στις συνταξιοδοτήσεις. Έτσι, τα ελληνικά πανεπιστήμια λειτούργησαν το 2015 με 10.500 μόνιμους καθηγητές και τα ΤΕΙ μόλις με 4.100 .
Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι φέτος ήταν η πρώτη χρονιά που, ύστερα από χρόνια μηδενικών προσλήψεων στην Τριτοβάθμια, εγκρίθηκαν 500 νέες πιστώσεις μόνιμου διδακτικού προσωπικού σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ (364 και 136, αντίστοιχα). Η αναπληρώτρια υπουργός Σία Αναγνωστοπούλου έχει δεσμευτεί για νέο κύκλο πιστώσεων μέσα στο φθινόπωρο, ανάλογου μεγέθους.
Το υπουργείο Παιδείας έχει διατυπώσει ως στόχο τη βελτίωση της αναλογίας μελών ΔΕΠ / φοιτητών κατά 1%-2% στα ΑΕΙ μεσοπρόθεσμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με την έκθεση στα πανεπιστήμια, η αναλογία καταγράφει συνεχή άνοδο από το 2009 - 2010. Το εντυπωσιακό είναι ότι, ενώ τα ΤΕΙ τη χρονιά αυτή είχαν αναλογία 1 καθηγητή ανά 8,5 φοιτητές, σήμερα έχουν εκτιναχθεί στο 1 ανά 24. Τα πανεπιστήμια, από 1 καθηγητή ανά 12,5 φοιτητές σήμερα βρίσκονται στο 1 ανά 17, ενώ κατά μέσο όρο στο σύνολο των ΑΕΙ διαμορφώνεται στο 1 ανά 19.
Ο αριθμός των καθηγητών ανά τμήμα είναι ένα από τα βασικά ζητούμενα του υπουργείου Παιδείας όσον αφορά τη διαμόρφωση των κριτηρίων για τα μεταπτυχιακά προγράμματα. Τα τμήματα πανεπιστημίων και ΤΕΙ των οποίων ο αριθμός καθηγητών διαμορφώνει την αναλογία τους ανά μεταπτυχιακό πρόγραμμα κάτω του 8 ανέρχονται στα 61. Σημειωτέον, 8 είναι, σύμφωνα με τον νόμο, και οι μόνιμοι καθηγητές που πρέπει να έχει στο δυναμικό του ένα τμήμα για να χαρακτηρίζεται αυτοδύναμο. Να επισημάνουμε ότι μερικά εξ αυτών των τμημάτων έχουν ιδιαίτερα υψηλά δίδακτρα για τα μεταπτυχιακά τους.
Για την αναμόρφωση του χάρτη των μεταπτυχιακών, η Σύνοδος των Πρυτάνεων κάλεσε για την ενίσχυση των δομών εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης, επισημαίνοντας ότι τα δίδακτρα -που φτάνουν έως και τις 15.000 ευρώ!- πρέπει να προσδιορίζονται, όπου υφίστανται, στη βάση της αρχής της ανταποδοτικότητας, υπηρετώντας ταυτόχρονα τους ακαδημαϊκούς και στρατηγικούς στόχους κάθε πανεπιστημίου.