Ρεπορτάζ: ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ
Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που το λιμάνι του Πειραιά αποτελούσε το επίκεντρο του προσφυγικού δράματος μαζί με την Ειδομένη. Για την ακρίβεια, ούτε δυο μήνες πριν, οι πύλες επιβατών και η πέτρινη αποθήκη έφταναν να φιλοξενούν σχεδόν 6.000 πρόσφυγες, οι οποίοι δεν θα τα κατάφερναν δίχως την κομβική και καθημερινή συμβολή εκατοντάδων εθελοντών κάθε ηλικίας από κάθε γωνιά της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης.
Η επιτυχημένη εκκένωση της Ειδομένης την προηγούμενη εβδομάδα, θέτει σε προτεραιότητα το Ελληνικό και το λιμάνι του Πειραιά.
Χωρίς να λείψουν οι εντάσεις -άλλοτε σοβαρές και άλλοτε όχι-, τα προβλήματα και η ταλαιπωρία, το μεγάλο λιμάνι τα κατάφερε. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι το παράδειγμα της συγκλονιστικής αλληλεγγύης και αυτοοργάνωσης που απλώθηκε σε όλη τη χώρα "σχηματοποιήθηκε" στον Πειραιά.
Σε Ε1 και Πέτρινη Αποθήκη σχεδόν 1.500 πρόσφυγες
Η μείωση των προσφυγικών ροών από την Τουρκία, που ακολούθησε την υπογραφή της συμφωνίας της 20ής Μαρτίου, και η προσπάθεια της κυβέρνησης να εκκενώσει τους άτυπους καταυλισμούς με τη μεταφορά προσφύγων σε οργανωμένες δομές, είχαν το αποτύπωμά τους και στο λιμάνι.
Έτσι, σήμερα, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή, ο αριθμός των προσφύγων που βρίσκονται στο λιμάνι βρίσκεται σταθερά κάτω από τους 2.000 -σχεδόν 1.500 την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Λίγο πριν από το Πάσχα οι χώροι προσωρινής διαμονής περιορίστηκαν στην πύλη Ε1, που ήταν από την αρχή της κρίσης -πριν από δυο χρόνια- η πρώτη υποδοχή των προσφύγων, και στην Πέτρινη Αποθήκη του ΟΛΠ. Οι υπόλοιποι επιβατικοί σταθμοί παραδόθηκαν ξανά για τις ανάγκες της ακτοπλοΐας.
Αναμονή για την επόμενη μέρα...
"Ξέρουμε πια ότι τα σύνορα δεν θα ανοίξουν και θέλουμε να κάνουμε αίτηση ασύλου. Μέχρι τότε δεν με πειράζει να πάρω τα παιδιά μου και να πάω σε ένα κέντρο φιλοξενίας, αρκεί να είναι καλύτερα από εδώ και να μπορώ να είμαι κοντά στην πόλη" μας έλεγε την Πέμπτη το πρωί ο Ασέφ από το Αφγανιστάν, που βρίσκεται στο λιμάνι από τα μέσα Μαρτίου. "Μπορώ να μείνω κι εδώ όμως. Είναι καλύτερα τα πράγματα γιατί πια έχει φύγει πολύς κόσμος. Είναι μαρτύριο όμως αυτή η αναμονή, είτε στο λιμάνι είτε κάπου αλλού" σημειώνει.
Αν περπατήσει κανείς στο λιμάνι και επισκεφθεί τους χώρους όπου φιλοξενούνται οι πρόσφυγες, θα διαπιστώσει πως αυτό που επικρατεί είναι η αναμονή. Με τη μεγάλη πλειονότητα πια να έχει συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα που ορίζεται από τα κλειστά σύνορα και τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας, όλοι περιμένουν... Είτε για το άσυλο είτε για τη μεταφορά τους σε κάποιο κέντρο φιλοξενίας.
Ίσως στο τέλος της εβδομάδας νέοι χώροι φιλοξενίας στην Αττική
Η επιχείρηση μεταφοράς σε κέντρα φιλοξενίας κρίθηκε επιτυχής, όπως επισημαίνει και ο υπουργός Ναυτιλίας Θ. Δρίτσας. Σχεδόν 2.900 πρόσφυγες, κυρίως από Συρία και Ιράκ, μεταφέρθηκαν στο κέντρο φιλοξενίας του Σκαραμαγκά. Άλλοι μεταφέρθηκαν στη Μαλακάσα, στη Ριτσώνα, στις Θερμοπύλες και αλλού.
"Το λιμάνι του Πειραιά θα αδειάσει μόλις ετοιμαστούν νέοι χώροι φιλοξενίας" αναφέρει ο Θ. Δρίτσας επισημαίνοντας ότι οι αρμόδιες αρχές θα είναι σε θέση να ανακοινώσουν τους νέους χώρους στα τέλη της επόμενης εβδομάδας. Σύμφωνα με πληροφορίες πρόκειται για κέντρα που θα δημιουργηθούν κοντά στην Αθήνα, ενώ ενδεχομένως να αξιοποιηθούν και άδεια κτήρια.
Ο κουρέας του λιμανιού που συνελήφθη για... οπλοκατοχή
Την ίδια στιγμή, όπως καταγγέλλουν οι πρόσφυγες αλλά και εθελοντές, έχουν αυξηθεί τα μέτρα ασφαλείας στους χώρους. Σύμφωνα με το λιμενικό, αυτό συμβαίνει για να μην ξαναγίνει το λιμάνι χώρος "τρανζιτ". Γι' αυτόν τον λόγο, δεν επιτρέπεται σε πρόσφυγες που έχουν μεταφερθεί σε άλλες δομές φιλοξενίας να επιστρέψουν και να διαμείνουν στο λιμάνι. Μάλιστα, δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις προσφύγων που έφυγαν από άλλους καταυλισμούς ή τα νησιά και επεδίωξαν να διαμείνουν στο λιμάνι έως ότου αποφασίσουν τα επόμενα βήματά τους.
Ωστόσο, πολύ εύκολα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περιπέτεια του "κουρέα των προσφύγων", που συνελήφθη ως "οπλοφόρος". Ο Μοχάμεντ, 23χρονος πρόσφυγας από τη Συρία, έμαθε το επάγγελμα του κουρέα στην πατρίδα του, κουβαλώντας στο μακρύ ταξίδι του την τσάντα με τα εργαλεία του. Ο Μοχάμεντ, με προτροπές και των συμπατριωτών του, άσκησε το επάγγελμά του στην Τουρκία, στη Λέσβο, στον Πειραιά. Κούρευε άλλους πρόσφυγες δωρεάν ή με ελάχιστο αντίτιμο.
Ο ίδιος μεταφέρθηκε στον Σκαραμαγκά, όπου συνέχισε να κάνει αυτό που ήξερε καλύτερα. Συμπατριώτες και "πελάτες" του τον φώναξαν ξανά στον Πειραιά. Ωστόσο, οι άνδρες του λιμενικού δεν του επέτρεψαν την είσοδο. Ο ίδιος επεδίωξε να μπει από την περίφραξη του λιμανιού πηδώντας, κάτι που είχε αποτέλεσμα τη σύλληψή του με τη διαδικασία του αυτοφώρου, καθώς, στην προσπάθειά του να αποδείξει ότι είναι κουρέας, άνοιξε την τσάντα του, με τους λιμενικούς να αντικρύζουν και να κατάσχουν τη "φαλτσέτα" του. Αντίσταση κατά της αρχής και οπλοκατοχή...
Συνεχίζει να χρειάζεται η αλληλεγγύη μας
Μπορεί ο στόχος να είναι η μεταφορά των προσφύγων σε καταλληλότερους χώρους, ωστόσο, μέχρι να γίνει αυτό, οι κυνηγημένοι των πολέμων έχουν ακόμη ανάγκη τη δική μας βοήθεια. Καθημερινά, στην πύλη Ε1, μπορείτε να πηγαίνετε φάρμακα, παιχνίδια και είδη υγιεινής και βέβαια κάθε ώρα χρειάζεται η στήριξη σε "χέρια" και διαθεσιμότητες για τις διάφορες ανάγκες που προκύπτουν.
