Ρεπορτάζ: Νίκος Μορφονιός
Ρεκόρ δεκαετίας στις άρσεις απορρήτου των επικοινωνιών σημειώθηκε τη χρονιά που μας πέρασε, καθώς, σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων της Αρχής Προστασίας Διασφάλισης των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), οι νέες υποθέσεις άρσης του απορρήτου ανήλθαν στις 7.175!
Στην ετήσια έκθεση της ΑΔΑΕ για το 2015, που παρέδωσε χθες στον πρόεδρο της Βουλής Ν. Βούτση ο πρόσφατα διορισθείς πρόεδρος της Αρχής Χρ. Ζαμπίρας, περιλαμβάνεται ο αριθμός των εισαγγελικών διατάξεων και βουλευμάτων που παρέλαβε για έλεγχο ως ορίζει ο νόμος η ΑΔΑΕ και αφορούν τις νέες περιπτώσεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας, οι οποίες ανήλθαν στις 4.871 έναντι 3.780 το 2014. Επιπλέον η ΑΔΑΕ παρέλαβε 3.937 εισαγγελικές διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων έναντι 4.717 το 2013, ενώ παρέλαβε και 324 διατάξεις που διέταζαν την παύση της άρσης του απορρήτου έναντι 600 το 2014.
Στο ίδιο πλαίσιο, στην Αρχή κοινοποιήθηκαν ακόμη 2.304 βουλεύματα δικαστικών συμβουλίων -έναντι 1.956 το 2014- για τη διακρίβωση εγκλημάτων, όπως η ανθρωποκτονία από πρόθεση, η ληστεία, η έκρηξη, η κατοχή εκρηκτικών υλών, η πλαστογραφία, η διακεκριμένη κλοπή, ο εμπρησμός, η αρπαγή, η πορνογραφία ανηλίκων, η εκβίαση και το οργανωμένο έγκλημα, καθώς και εγκλήματα που προβλέπονται στον νόμο περί ναρκωτικών. Κατά συνέπεια, συνολικά οι νέες υποθέσεις άρσης ανήλθαν στις 7.175, σημειώνοντας μάλιστα ρεκόρ δεκαετίας, σύμφωνα με τα στοιχεία από το 2005 έως το 2015 που παραθέτει στην έκθεσή της η ΑΔΑΕ (βλ. σχετικό πίνακα).
79 καταγγελίες και 41 ερωτήματα για παραβάσεις της νομοθεσίας
Με βάση το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, οι ενδιαφερόμενοι πολίτες ή φορείς μπορούν να υποβάλλουν στην ΑΔΑΕ καταγγελίες ή ερωτήματα σχετικά με το απόρρητο των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών. Η Αρχή, μέσω της εξέτασης των καταγγελιών, αναλαμβάνει να εξακριβώσει πιθανή παράβαση της κείμενης νομοθεσίας και να διαπιστώσει τυχόν κενά ασφάλειας στους παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και ταχυδρομικών υπηρεσιών, προκειμένου να προτείνει λύσεις ή να επιβάλει κυρώσεις.
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της Αρχής, στον τομέα αυτόν το 2015 υποβλήθηκαν 79 καταγγελίες, εκ των οποίων οι 71 αφορούσαν υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών και οι οκτώ ταχυδρομικές υπηρεσίες. Επίσης υποβλήθηκαν στην Αρχή 41 ερωτήματα, τα οποία σχετίζονταν με υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Οι περισσότερες εκ των καταγγελιών αφορούσαν περιπτώσεις πιθανής παραβίασης του απορρήτου υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και ειδικότερα, σε περιπτώσεις που αφορούν συνδέσεις τηλεφωνίας (κυρίως κινητής αλλά και σταθερής), καθώς και παραβιάσεις του απορρήτου των επικοινωνιών κατά την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Μετέωρη η "πολιτική ασφάλειας" στους μισούς παρόχους
Αλγεινή εντύπωση προκαλεί, όπως καταγράφεται στην έκθεση, ο αριθμός των παρόχων που έχουν υποβάλει, όπως υποχρεούνται από τον νόμο, "πολιτική ασφάλειας" για τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών που πρόκειται να εφαρμόσουν. Συγκεκριμένα, από τους συνολικά 175 παρόχους, το 45% διαθέτουν εγκεκριμένη πολιτική ασφαλείας, για 6% των παρόχων οι πολιτικές ασφάλειας τους τελούν υπό εξέταση ως προς την έγκρισή τους, 15% των παρόχων τελούν σε διαδικασία κλήσης σε ακρόαση ως προς τη μη υποβολή ή τη μη έγκριση της πολιτικής ασφάλειας τους, ενώ το 34% τελούν υπό εξέταση ως προς την υποχρέωσή τους να εφαρμόζουν πολιτική ασφάλειας.
Σημειωτέον, όπως αναφέρει στην έκθεσή της η Αρχή, "οι μεγαλύτερες εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχουν καταθέσει πολιτικές ασφάλειας".
Αξιοσημείωτα είναι, τέλος, τα στοιχεία των αιτήσεων για τον εντοπισμό κακόβουλων ή ενοχλητικών κλήσεων, σύμφωνα με τις σχετικές εκθέσεις, που αποστέλλουν στην Αρχή οι πάροχοι επικοινωνιών. Έτσι, όπως καταγράφεται, για το χρονικό διάστημα από 1.1.2014 έως 31.12.2014, σύμφωνα με τις σχετικές εκθέσεις των παρόχων On Telecoms A.E. Τηλεπικοινωνιών, Hellas Οnline Α.Ε., Wind Ελλάς Τηλεπικοινωνίες ΑΕBE, Cosmote Α.Ε., Cyta Ελλάς Τηλεπικοινωνιακή Α.Ε. και Vodafon - Panafon AEET προκύπτει ότι ο αριθμός των αιτήσεων για εντοπισμό κακόβουλων ή ενοχλητικών κλήσεων από τις εταιρείες ανήλθε σε 1.394.
