Ρεπορτάζ: Νίκος Μορφονιός
Στην άμεση σύσταση της Γενικής Γραμματείας Ψηφιακής Πολιτικής για τη χάραξη στρατηγικής, κεντρικού σχεδιασμού και συντονισμού στον κρίσιμο τομέα των έργων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης προχωρά η κυβέρνηση. Το νομοσχέδιο δημιουργίας της ΓΓΨΠ θα εισαχθεί μέσα στην εβδομάδα ως τμήμα του πολυνομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα και η ψήφισή του θα αποδεσμεύσει άμεσα πόρους 1 δισ. ευρώ για έργα ΤΠΕ από το ΕΣΠΑ 2014-2020.
Το αρχικό σχέδιο νόμου για τη σύσταση της νέας γραμματείας είχε τεθεί για πρώτη φορά προς διαβούλευση στο opengov στις 27 Ιανουαρίου, με τη διαδικασία να ολοκληρώνεται 20 μέρες μετά. Η σύσταση της γραμματείας αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις ("αιρεσιμότητες") για την υλοποίηση του Θεματικού Στόχου 2 (και θα έχει ρόλο στην υλοποίηση του Θ.Σ. 11) του ΕΣΠΑ 2014-2020, προκειμένου να αποδεσμευτούν εκατομμύρια ευρώ για έργα Τεχνολογιών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που αφορούν έργα τριών βασικών υπουργείων, Υποδομών, Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Οικονομίας. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η κυβερνητική πλευρά επίσπευσε την τελική νομοθετική επεξεργασία του ν/σ και στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές τέθηκε ως προτεραιότητα η ψήφιση και δημιουργία της ΓΓΨΠ.
Πενταετές εθνικό στρατηγικό σχέδιο
Η νέα γραμματεία, σύμφωνα και με το πρώτο άρθρο του ν/σ, θα υπάγεται απευθείας στον Αλ. Τσίπρα και έχει ως βασική αποστολή τη χάραξη και εποπτεία υλοποίησης της Εθνικής Ψηφιακής Στρατηγικής, στην οποία συμπεριλαμβάνονται η πολιτική για τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών, την Ψηφιακή Αγορά και Επιχειρηματικότητα, το Ηλεκτρονικό Εμπόριο, τις Τεχνολογίες Πρόσβασης Νέας Γενιάς (Next Generation Access Networks), καθώς και για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό, όπως ορίζεται στο σχέδιο νόμου, η ΓΓΨΠ καταρτίζει, σε συνεργασία με τα υπουργεία, πενταετές Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Ψηφιακή Πολιτική, με προτεραιότητες που αναλύονται και κατά έτος και εποπτεύει την υλοποίησή του.
Σημαντική λειτουργία της νέας Γ.Γ. είναι ότι σχεδιάζει, αναπτύσσει ή αναθέτει την ανάπτυξη, διαχειρίζεται και λειτουργεί οριζόντιες εφαρμογές λογισμικού για το σύνολο του δημόσιου τομέα (π.χ. πρωτόκολλο, διαχείριση εγγράφων, διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο). Επιβάλλει κανόνες και εποπτεύει την παραλαβή, νέων αλλά και ήδη σε λειτουργία, συστημάτων και εφαρμογών ΤΠΕ του Δημοσίου από τους αναδόχους. Ειδικότερα, στο πλαίσιο αυτό, καταρτίζει πρότυπα προσκλήσεων, προκηρύξεων και συμβάσεων για έργα και δράσεις ψηφιακής ανάπτυξης και στρατηγικής ΤΠΕ, καθώς και για προμήθειες αγοράς υπηρεσιών, εξοπλισμού, λογισμικού, δικτύων και υλικού ΤΠΕ, τα οποία χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά από τα υπουργεία, όλους τους φορείς του Δημοσίου, τους εποπτευόμενους φορείς και τις διαχειριστικές αρχές. Στο ίδιο μήκος, καταρτίζει και επικαιροποιεί αρχές, πρότυπα, διαδικασίες και κανόνες που προβλέπονται στο Πλαίσιο Παροχής Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.
Σημαντική προσθήκη στο τωρινό νομοσχέδιο συνιστά η πρόβλεψη της υποχρεωτικής "συμμόρφωσης" όλων των υπουργείων και φορέων με τα πρότυπα και τις ντιρεκτίβες της ΓΓΨΠ, με εξουσιοδοτικές μάλιστα ρήτρες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, που επιτρέπουν στη Γραμματεία να επιβάλλει ακόμη και τη διακοπή χρηματοδότησης των σχετικών έργων ή δράσεων. Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με το ν/σ, αποκτά και ρόλο "μηχανισμού επιδιαιτησίας" στις περιπτώσεις ασυμφωνιών ή προβλημάτων μεταξύ εμπλεκόμενων υπουργείων που παρακωλύουν την υλοποίηση των έργων.
Φορέας διαλειτουργικότητας των μητρώων του Δημοσίου
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, εντάσσεται και η συγκρότηση μητρώου των μητρώων του Ελληνικού Δημοσίου. Ειδικότερα, θέτει τα πρότυπα οργάνωσης, διασύνδεσης, διαλειτουργικότητας, εφαρμογών και αυθεντικοποίησης πρόσβασης, προστασίας προσωπικών δεδομένων, σε όλα τα μητρώα και σχετικά συστήματα και εποπτεύει την εφαρμογή τους (Εθνικός Φορέας Διαλειτουργικότητας).
Συγκροτεί μόνιμες επιτροπές για α) την εκκαθάριση, το συγχρονισμό και τη διαλειτουργικότητα των μητρώων του Δημοσίου, β) την ανάπτυξη εφαρμογών λογισμικού για υπηρεσίες μεταξύ φορέων του Δημοσίου και μεταξύ Δημοσίου και Πολίτη, με βάση τα διαλειτουργούντα μητρώα και τις λειτουργίες ΕΦΔ, γ) τον σχεδιασμό και την υλοποίηση τρόπων και μέσων πρόσβασης σε αυτά.
Σημειωτέον, η ιδιοκτησία των δεδομένων των μητρώων παραμένει στους αρμόδιους φορείς.
Καθορισμός προτύπων ασφάλειας πληροφοριακών συστημάτων σε όλο το Δημόσιο
Για το Διαδίκτυο, η ΓΓΨΠ ορίζεται ως η Εθνική Αρχή Συστήματος Ονομάτων Χώρων (Domain Name System - DNS) της Δημόσιας Διοίκησης, και ως Εθνικός Καταχωρητής Ονομάτων Χώρου (Internet Domains) του Ελληνικού Δημοσίου. Αποκτά την κυριότητα όλων των καταχωρημένων domains των φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ΟΤΑ κ.λπ. Εποπτεύει την επικοινωνία μέσω του Διαδικτύου και υλοποιεί τεχνικές λύσεις για την εξασφάλιση της αδιάλειπτης διαθεσιμότητάς του. Στο ίδιο πλαίσιο, καθορίζει, εποπτεύει και ελέγχει την εφαρμογή πολιτικών και κανόνων Ασφάλειας Συστημάτων ΤΠΕ του Δημοσίου, πλην των επιχειρησιακών συστημάτων, τα οποία οφείλουν να ακολουθούν ειδικές προδιαγραφές ασφάλειας (σώματα ασφαλείας), που όμως θα ικανοποιούν τουλάχιστον τις πολιτικές ασφάλειας της ΓΓΨΠ . Το αυτό ισχύει για τους φορείς ενέργειας, ύδρευσης και ρύθμισης κυκλοφορίας και άλλες που συνιστούν στρατηγικές υποδομές εθνικής ασφάλειας.
Αξίζει να σημειώσουμε πως στο νέο κείμενο του ν/σ αφαιρέθηκε ως αρμοδιότητα το επιτελικό κομμάτι της υλοποίησης έργων, το οποίο παραμένει στα επιμέρους υπουργεία, με τα οποία θα συνεργάζεται. Επιπλέον, η νέα γραμματεία θα συνεργάζεται στενά με τις ανεξάρτητες αρχές που αφορούν το αντικείμενό της (π.χ., ΕΕΤΤ, ΑΔΑΕ).
