ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ
Σε λίγες ώρες θα ξεκινήσουν οι επαναπροωθήσεις ανθρώπων στην Τουρκία βάσει της συμφωνίας της 18ης Μαρτίου μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας. Μόλις την Παρασκευή η Διεθνής Αμνηστία δημοσίευσε νέα έρευνα για μαζικές και παράνομες απελάσεις Σύρων από την Τουρκία. Την ίδια όμως ώρα πολλά ζητήματα εκκρεμούν σχετικά με την Υπηρεσία Ασύλου, η οποία δεν έχει καν κλιμάκια σε όλα τα hotspots ακόμα, σύμφωνα με πληροφορίες.
Επίσης μόλις την Παρασκευή ψηφίστηκε το νομοσχέδιο, το οποίο έφερνε αλλαγές ως προς την απόδοση ασύλου, τόσο με την εισαγωγή της κήρυξης αιτημάτων ως απαράδεκτων, που διευκολύνει την επιστροφή αιτούντων άσυλο χωρίς την αναγνώριση της Τουρκίας ως ασφαλούς χώρας, όσο και με την "ταχύτητα" κρίσης του αιτήματος αλλά και των περιορισμών στην ελευθερία των προσφύγων.
Ταυτόχρονα, καταγγελίες δικηγόρων και προσφυγικών κοινοτήτων έκαναν λόγο για σχεδόν αδύνατη πρόσβαση των προσφύγων στην ηπειρωτική Ελλάδα στο άσυλο και κατ' επέκταση στη μετεγκατάσταση, καθώς είναι σχεδόν αδύνατον να κλείσουν το απαραίτητο ραντεβού στην υπηρεσία.
Επιπλέον ακόμα δεν έχει φτάσει κανένας από τους ειδικούς ασύλου και μεταφραστές που προβλέπει η συμφωνία, όπως μαθαίνουμε από ελληνικές πηγές, παρά το γεγονός ότι την Παρασκευή η Κομισιόν διέρρεε ότι προς το παρόν βρίσκονται στην Ελλάδα περίπου οι μισοί από τους υπαλλήλους και τους εμπειρογνώμονες που τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. έχουν υποσχεθεί ότι θα στείλουν.
Την Πέμπτη η Κομισιόν θεωρούσε ότι δεν επείγει η βοήθεια
Την Πέμπτη κοινοτικές πηγές, με τις οποίες επικοινώνησε η "Α", σημείωναν ότι η μετάβαση στην Ελλάδα του εξειδικευμένου προσωπικού από τις χώρες της Ε.Ε. που θα συνδράμει στην εξέταση των αιτήσεων ασύλου δεν έχει ξεκινήσει ακόμα, καθώς οι αρμόδιες αρχές κρίνουν πως «δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη» και πως προς το παρόν αρκούν οι Έλληνες δικαστές που επανδρώνουν τα σχετικά όργανα.
Οι ελληνικές αρχές, σύμφωνα με πληροφορίες, χθες Σάββατο ανέμεναν στα νησιά του Αιγαίου 400 αστυνομικοί της Frontex και τους πρώτους 20 ειδικούς ασύλου της EASO μαζί με διερμηνείς στις 7 Απριλίου για την... πιλοτική λειτουργία του συστήματος. Επιπλέον, σε πρώτη φάση οι ελληνικές αρχές περιμένουν 137 ειδικούς της ΕΑSO.
Η αντίδραση της Ύπατης Αρμοστείας και η Κομισιόν
Αξίζει να σημειωθεί ότι η προαναγγελία πως τη Δευτέρα θα ξεκινήσουν οι επαναπροωθήσεις στην Τουρκία παρά τις υπάρχουσες ελλείψεις ήλθε από το εξωτερικό, τόσο από γερμανικούς κύκλους όσο και της Κομισιόν, για να ακολουθήσουν οι αντιδράσεις από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, που την Παρασκευή ζητούσε να διασφαλίσουν ότι θα τεθούν σε ισχύ όλες οι εγγυήσεις πριν ξεκινήσουν οι επιστροφές, δεδομένων των συνεχών σοβαρών ελλείψεων και στις δύο χώρες, και τόνιζε ότι οι συνθήκες στην Ελλάδα επιδεινώνονται για τους πρόσφυγες τόσο των νησιών όσο και της ηπειρωτικής χώρας, με τους τελευταίους να υπενθυμίζεται ότι περιμένουν τη μετεγκατάστασή τους στην Ευρώπη.
Στη συνέχεια ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωνε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευελπιστεί ότι έως την ερχόμενη Δευτέρα θα έχουν ρυθμιστεί οι αδυναμίες που έχουν εντοπίσει τόσο ο ΟΗΕ όσο και διεθνείς μη κυβερνητικοί οργανισμοί σε σχέση με την εφαρμογή της συμφωνίας της Ε.Ε. με την Τουρκία, και ειδικότερα σε σχέση με την έναρξη της επιστροφής μεταναστών από την Ελλάδα προς την Τουρκία.
Οι αδυναμίες αυτές, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, αφορούν τόσο τις συνθήκες διαβίωσης προσφύγων και μεταναστών στην Ελλάδα όσο και τη συμβατότητα της τουρκικής νομοθεσίας προς τη Συνθήκη της Γενεύης για τους πρόσφυγες. Υψηλόβαθμα στελέχη των Βρυξελλών σημείωναν ότι προς τον σκοπό αυτόν θα μεταβεί τη Δευτέρα στην Τουρκία και ο επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος.
Ποιοι θα επιστραφούν;
Την Δευτέρα η Ελλάδα καλείται να επιβιβάσει σε πλοίο της Frontex, που θα φύγει από τη Μυτιλήνη με προορισμό το Δικελί, τους πρώτους προς επιστροφή, χωρίς σύμφωνα με πηγές του αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ. να έχουν καταλήξει στον ακριβή αριθμό μέχρι το βράδυ της Παρασκευής.
Ωστόσο, αυτό που είναι γνωστό σε ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές είναι πως η τουρκική πλευρά έχει δηλώσει ότι μπορεί να δεχθεί έως και 500 ανθρώπους. Οι πρώτοι που αναμένεται να επιστραφούν στην Τουρκία βάσει της συμφωνίας αναμένεται να είναι μετανάστες χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα, που δεν έχουν κάνει αίτηση ασύλου, υπογράμμιζαν πηγές της Κατεχάκη.
Οι αστυνομικοί στέλνουν αιτήματα βούλησης αίτησης ασύλου!
Παράλληλα, το βλέμματα στρέφονται προς την Υπηρεσία Ασύλου, που, δεδομένων των νομικών εκκρεμοτήτων, καθώς την Παρασκευή αναμενόταν η ψήφιση του νομοσχεδίου, δεν έχει ολοκληρωθεί κανένα αίτημα ασύλου αιτούντος με τη νέα συμφωνία, ενώ δεν υπάρχουν καν κλιμάκια της Υπηρεσίας Ασύλου σε όλα τα hotspots. Συγκεκριμένα, μόνο η Μόρια έχει 8 υπαλλήλους της Υπηρεσίας Ασύλου, σύμφωνα με πληροφορίες από την υπηρεσία.
Αυτό που συμβαίνει, μας εξηγούν πηγές της Υπηρεσίας Ασύλου και της αστυνομίας, είναι ότι κατά τη διάρκεια της καταγραφής οι αστυνομικοί ρωτούν εάν ο καταγραφείς επιθυμεί να καταθέσει αίτημα ασύλου και αυτό καταγράφεται στην ηλεκτρονική φόρμα, η οποία στη συνέχεια στέλνεται στην Υπηρεσία Ασύλου. Πρόκειται για "βούληση αίτησης ασύλου", όπως μας διευκρινίζεται.
Πόσοι έχουν ζητήσει άσυλο στα hotspots
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία -τα οποία σημειώνουμε ότι αλλάζουν συνεχώς- που έχει διαθέσιμα το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. "βουλήσεις αιτήσεων ασύλου" έχουν καταθέσει συνολικά 1.742 πρόσφυγες στα hotspots. Συγκεκριμένα, σε πληθυσμό 2.362 κρατουμένων στο hotspot της Λέσβου, οι 1.521 είχαν καταθέσει σχετικό αίτημα, στη Λέσβο οι 27 από τους 337, στην Χίο οι 104 από τους 1.505 και στη Λέρο και οι 90 που μεταφέρθηκαν από το Καστελόριζο.
Πολλοί Σύροι, Αφγανοί και Ιρακινοί δεν καταθέτουν αίτημα ασύλου, μαθαίνουμε, γεγονός που πιθανότατα οφείλεται στην ελλιπή ενημέρωση σχετικά με το τι μπορεί αυτό να σημάνει μετά την 20ή Μαρτίου.
