ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΗΛΕΚΤΡΑ ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΑΚΗ
Οι κρύες μέρες που πέρασαν ανέδειξαν την ανάγκη προστασίας των άστεγων, καθώς οι περισσότεροι μένουν στο κέντρο της Αθήνας. Παρ' ότι η καταγραφή των άστεγων είναι μια δύσκολη υπόθεση, καθώς είναι μετακινούμενος πληθυσμός μέσα στην πόλη, ο Δήμος Αθηναίων τους εκτιμά σε περισσότερους από 1.400, χωρίς όμως να είναι γνωστό πόσοι είναι αυτοί που μένουν σε εγκαταλελειμμένα οικήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου, εκτιμάται ότι σε σχέση με πέρυσι δεν έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των άστεγων.
Ενδεικτικό, πάντως, του οξυμένου προβλήματος της έλλειψης στέγης είναι πως την πρώτη μέρα του ψύχους τις θερμαινόμενες αίθουσες του Δήμου Αθηναίων επισκέφθηκαν μόλις 16 άτομα, ενώ εννέα μέρες αργότερα τις αίθουσες για βραδινή φιλοξενία επισκέφθηκαν 111 άτομα. Αυτό ήταν και το αποτέλεσμα της συνεργασίας του Δήμου Αθηναίων με τις ΜΚΟ που ασχολούνται με την παροχή φροντίδας σε ευάλωτες ομάδες, μεταξύ των οποίων και οι άστεγοι, παρ'ότι δεν έχει δοθεί σταθερή λύση.
Εθελοντές σαρώνουν τους δρόμους
Ολιγομελείς ομάδες των ΜΚΟ καθημερινά ξεχύνονταν στους δρόμους της Αθήνας προκειμένου να ενημερώσουν τους άστεγους για τις ανοιχτές θερμαινόμενες αίθουσες, αλλά και για τις υπηρεσίες που οι ίδιες οι οργανώσεις παρέχουν. "Οι ώρες και οι περιοχές που βγαίνουμε για street work ήταν καθορισμένες, προκειμένου η δουλειά μας να γίνεται συγκροτημένα και όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά" σχολιάζει στην "Α" εθελόντρια που ασχολείται με την παροχή βοήθειας σε ευάλωτες ομάδες. "Έχουμε μαζί μας τσάι, σάντουιτς ή κάποιο άλλο σνακ και τα μοιράζουμε στους άστεγους. Παράλληλα, τους ενημερώνουμε για τους θερμαινόμενους χώρους του δήμου, αλλά και για τις δομές της δικής μας οργάνωσης", προσθέτει.
"Η δουλειά μας δεν τελειώνει όταν εντοπίσουμε άστεγους στα σημεία που ο δήμος μας έχει υποδείξει. Ψάχνουμε και σε άλλα σημεία, γιατί σκοπός μας είναι να βοηθήσουμε αυτούς τους ανθρώπους να μεταφερθούν έστω και προσωρινά έναν χώρο, όπου θα μπορούν να φάνε κάτι, να πλύνουν τα ρούχα τους και, εάν χρειάζεται, να τους εξετάσει κάποιος γιατρός" εξηγεί στην "Α" ο Γ. Κοντογιαννάκης, μέλος της ΜΚΟ Praksis, οργάνωση που καθημερινά εξυπηρετεί περισσότερα από 150 άτομα στη δομή που στεγάζεται στην Ομόνοια.
Λίγες μέρες στα ζεστά και μετά πάλι στο κρύο
"Οι περισσότεροι από τους άστεγους δύσκολα αφήνουν την καβάτζα τους" σημειώνει ο Γ. Κοντογιαννάκης. Επισημαίνοντας πως οι άστεγοι αντιλαμβάνονται ότι δεν λύνεται το πρόβλημα της έλλειψης στέγης με μια ολιγοήμερη εγκατάστασή τους σε κάποια θερμαινόμενη αίθουσα, μεταφέρει την έκφραση που ακούει συχνά από αυτούς: "Δύο μέρες θα είμαστε στα ζεστά και μετά θα μας φάει το κρύο".
Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις άστεγων που έχουν στήσει το "σπίτι" τους σε απάγγεια πολυκατοικιών. "Συνήθως αυτό συνδέεται με την ανοχή της γειτονιάς και των μαγαζατόρων, που μπορεί να τους πηγαίνουν καθημερινά φαγητό" εξηγεί, ενώ σημειώνει πως η παρέμβαση της αστυνομίας λειτουργεί αποτρεπτικά και αναγκάζει τους άστεγους να μετακινούνται μέσα στην πόλη.
Αυστηρά τα κριτήρια φιλοξενίας στους ξενώνες
Σε κάθε περίπτωση, η μετακίνηση άστεγων στις θερμαινόμενες αίθουσες του Δήμου Αθηναίων δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Ο Γ. Κοντογιαννάκης προκρίνει τη δημιουργία ενός ανοιχτού χώρου φιλοξενίας. Παράλληλα, χαρακτηρίζει "αυστηρά" τα κριτήρια ώστε οι κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων να εγκρίνουν την φιλοξενία άστεγων, καθώς εξαιρούνται χρήστες ουσιών, άτομα που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες και οι οροθετικοί. Συγκεκριμένα, για τους οροθετικούς υπάρχουν μόλις δύο ξενώνες, στα Καμίνια και στο Μεταξουργείο.
"Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να καλύψουμε τις ανάγκες των ευάλωτων ομάδων. Γιατί δεν είναι μόνο οι άστεγοι, αλλά και οι νεόπτωχοι", σχολιάζει στην "Α" η Ελ. Κατσούλη, πρόεδρος του Δ.Σ. Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων (ΚΥΑΔΑ), σημειώνοντας ότι στους ξενώνες του δήμου φιλοξενούνται μόνο όσοι έχουν προσκομίσει όλα τα απαιτούμενα έγγραφα που πιστοποιούν τη δεινή οικονομική κατάστασή τους. "Αυτό είναι προϋπόθεση για κάποιον που θέλει να στεγαστεί σε δομές του δήμου" σημειώνει, αναγνωρίζοντας ότι οι θέσεις είναι λίγες προκειμένου να αντιμετωπιστεί το οξυμένο πρόβλημα της έλλειψης στέγης.
Απαραίτητη η σταθερή χρηματοδότηση
"Οι κρατικές δομές έχουν διαλυθεί" τονίζει η Ελ. Κατσούλη. "Πρέπει να υπάρχει άλλη προσέγγιση, πιθανόν ανοιχτός χώρος που να στηθεί σε συνεργασία με το κράτος. Ένας φορέας μόνος του, όπως ο δήμος, δεν μπορεί να σηκώσει τόσο μεγάλο βάρος" προσθέτει, υπογραμμίζοντας ότι τα οικονομικά μέσα είναι περιορισμένα, παρ' ότι ο Δήμος Αθηναίων έχει στραφεί κυρίως σε χορηγίες ιδιωτών και επιχειρήσεων. "Εάν δεν είναι σταθερή η χρηματοδότηση, δεν μπορείς να χτυπήσεις το πρόβλημα στη ρίζα του. Κάνεις μόνο μπαλώματα" σημειώνει η Ελ. Κατσούλη. Σε αυτό το πλαίσιο εξέφρασε την πεποίθηση για συνέχιση του προγράμματος "Στέγαση και Επανένταξη", που χρηματοδοτείται από κοινοτικούς πόρους, σημειώνοντας ότι, παρά τη μικρή συμμετοχή, οι περισσότεροι συμμετέχοντες βρήκαν και δουλειά και σταθερή στέγη. Να σημειωθεί ότι 22 άτομα έμεναν στις δομές φιλοξενίας του Δήμου Αθηναίων και 23 άτομα στους ξενώνες της ΜΚΟ Επάνοδος.
Αυξημένη ζήτηση σε φάρμακα
Η έκταση της φτώχειας αναδεικνύεται από το γεγονός ότι από τον ΚΥΑΔΑ σε μηνιαία βάση εξυπηρετούνται 25.000 άτομα, εκ των οποίων περισσότεροι από 8.500 οικογένειες νεόπτωχων. Μόνο τον Δεκέμβριο, ο κόμβος αλληλεγγύης, που στεγάζεται στο πρώην Φρουραρχείο, εξυπηρέτησε 8.200 νοικοκυριά με φάρμακα, τρόφιμα και ρούχα. Η αυξημένη ζήτηση ιδίως σε φάρμακα αποτυπώνεται στο γεγονός ότι μόνο τον Δεκέμβριο ο ΚΥΑΔΑ μοίρασε με συνταγή 2.500 φάρμακα πάσης φύσεως σε 763 άτομα.
