Είναι τυχαίο που σε ολόκληρη την Ευρώπη η Eldorado Gold δραστηριοποιείται μόνο στην Ελλάδα και τη Ρουμανία, αναρωτιέται ο Πάνος Σκουρλέτης, μιλώντας στην "Α". Ταυτόχρονα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας διαμηνύει πως η Ελλάδα είναι μια ευνομούμενη χώρα και η κυβέρνησή της καταδικάζει στην πράξη πολιτικές και αντιλήψεις που καλλιέργησαν τη σκανδαλώδη μεροληψία υπέρ της Eldorado. Οι έλεγχοι στην επιχειρηματική δραστηριότητα και η επιβολή προστίμων όπου απαιτείται πηγάζουν από τον ρόλο των υπουργείων σημειώνει και προσθέτει ότι η απαίτηση της εταιρείας για αδειοδότηση fast track ξεπερνάει κάθε όριο θράσους.
Συνέντευξη στη Λούλη Σταυρογιάννη
* Οι φοβέρες και οι εκβιασμοί της καναδικής πολυεθνικής, κατά την εκτίμησή σας, πηγάζουν από το γεγονός ότι έλαβαν το μήνυμα πως η Χαλκιδική δεν είναι πλέον "άβατο", όπως τους είχαν καλομάθει επί σειρά ετών οι κυβερνήσεις του δικομματισμού ή συνδέεται, όπως αναρωτηθήκατε κι εσείς, με την πτώση της τιμής του χρυσού διεθνώς, άρα δεν τους συμφέρει να συνεχίσουν;
Μπορεί να ισχύουν και οι δύο λόγοι. Η εταιρεία προφανώς έχει αντιληφθεί ότι απέναντί της βρίσκεται μια κυβέρνηση που λειτουργεί με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και του δημόσιου συμφέροντος, χωρίς ταλαντεύσεις. Δείξαμε από την πρώτη στιγμή ότι επιδιώκουμε αλλαγές και τομές για να ξεκινήσει ένας κύκλος προόδου για τη χώρα. Κι αυτό εκφράζεται τόσο στα μεγάλα, τα πολύ σημαντικά πεδία άσκησης πολιτικής, όσο και στα πολλά, καθημερινά ζητήματα που ορθώνονται μπροστά μας.
Στο συγκεκριμένο ζήτημα, αυτό της Ελληνικός Χρυσός, δεν κάνουμε διακρίσεις. Πολλοί μας κατηγορούν ακριβώς γι' αυτό, ανεξάρτητα από το εάν εμφανίζονται να κόπτονται για την ανάπτυξη, την απασχόληση ή την οικονομία. Επιδιώκουν τη μεροληψία, την ανοχή απέναντι σε μη αποδεκτές πρακτικές, την εύνοια πέρα από τα όρια του νόμου. Μπορεί, τελικά, να μην είναι τυχαίο ότι στην Ευρώπη η Eldorado Gold δραστηριοποιείται μόνο στη Ρουμανία, εκτός από την Ελλάδα.
Ενδεχομένως να θεωρεί ότι η χώρα μας είναι ή μπορεί να γίνει μια Δημοκρατία «μπανανία», μια χώρα μειωμένων αντανακλαστικών και αρχών. Αλλά δεν είναι έτσι. Αυτό ακριβώς διαψεύδουμε με τη στάση μας απέναντι στο ζήτημα.
* Άραγε ποια είναι τα οφέλη από τη μεταλλευτική δραστηριότητα στη Χαλκιδική όταν έχει ρημάξει το περιβάλλον της περιοχής, όπως πιστοποιούν τα πορίσματα των επιθεωρητών Περιβάλλοντος για το Στρατώνι και την Ολυμπιάδα ή όταν εκποιήθηκαν οι εγκαταστάσεις έναντι πινακίου φακής, πολύ κάτω από την αξία τους στην Ελληνικός Χρυσός, χωρίς διαγωνισμό και χωρίς να καταβληθούν φόροι στο Δημόσιο, όπως επαναβεβαίωσε πολύ πρόσφατα και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο;
Η προσέγγιση αυτής της επένδυσης ως προς τα ενδεχόμενα οφέλη για το Δημόσιο, την κοινωνία, την οικονομία είναι αρκετά σύνθετη, καθώς είναι δεδομένη η μεγάλη περιβαλλοντική επιβάρυνση από τέτοιου είδους εκμεταλλεύσεις, με επιδράσεις και στη γενικότερη οικονομική δραστηριότητα των περιοχών που τις φιλοξενούν.
Στην προκειμένη περίπτωση, η επιβάρυνση έγινε αποδεκτή από τη Δικαιοσύνη λόγω της εκτίμησης ότι το συνολικό οικονομικό όφελος θα ήταν σημαντικό. Μπορώ να πω ότι είναι δεδομένη η μεγάλη αναντιστοιχία ανάμεσα στο ύψος της επένδυσης, τις φορολογικές αποδόσεις των τελευταίων ετών από την παραγωγή και τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου. Δεν είναι λίγες οι μεγάλες εταιρείες που εκμεταλλεύονται νομοθετικά κενά στον ευρωπαϊκό, και όχι μόνο, οικονομικό χώρο για να αποφεύγουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Πιστεύω ότι τέτοιες πρακτικές δεν πρέπει να τις επιδοκιμάζουμε ή να τις ανεχόμαστε. Τα όσα διαδραματίστηκαν προκειμένου να φτάσουμε στο σημερινό καθεστώς εκμετάλλευσης είναι γνωστά και πιστεύω ότι έχουν καταδικαστεί πολιτικά.
* Ο λογαριασμός της παράνομης κρατικής ενίσχυσης κατά την κρίση του δικαστηρίου, ύψους 15,34 εκατ. ευρώ συν τους τόκους, που μετράνε από τις αρχές του 2004, έχει εξοφληθεί από την εταιρεία;
Απ' ό,τι γνωρίζω έχει καταβληθεί πριν από την οριστική απόφαση. Δεν ξέρω εάν η εταιρεία έτρεφε την ελπίδα της δικαίωσης και της επιστροφής του ποσού, ούτε με απασχολεί. Το θέμα όμως δεν έχει να κάνει μόνο με τη συμμόρφωση σε ένα πρόστιμο. Έχει περισσότερη αξία, πιστεύω, να απορρίπτονται με συνέπεια εκείνες οι αντιλήψεις, πολιτικές και επιχειρηματικές, που γεννούν τέτοιες μεθοδεύσεις αγοραπωλησιών και εκποιήσεων εις βάρος του ελληνικού λαού και του Δημοσίου. Πολύ περισσότερο που σήμερα η κυβέρνηση εγκαλείται από τους εκφραστές αυτών των αντιλήψεων. Το κύριο σε αυτή την υπόθεση είναι η σκανδαλώδης μεροληψία των προηγούμενων κυβερνήσεων υπέρ της Eldorado.
* Τα πορίσματα των επιθεωρητών Περιβάλλοντος εντοπίζουν και σημαντικά κενά στην αρχική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και άρα στους περιβαλλοντικούς όρους λειτουργίας. Λόγου χάρη, η επικινδυνότητα των παραγόμενων προϊόντων έχει αποκρυβεί και, ως εκ τούτου, οι εγκαταστάσεις δεν εμπίπτουν στην Οδηγία Σεβέζο. Θα επιβάλετε πρόσθετους περιβαλλοντικούς όρους;
Όλα τα στοιχεία από τα μέχρι τώρα πορίσματα μελετώνται. Οι δραστηριότητες την εταιρείας απλώνονται σε μεγάλη γεωγραφική έκταση και έχουν πολλές πτυχές, με κύριες, δευτερεύουσες και υποστηρικτικές εκμεταλλεύσεις και έργα. Πρόσφατα μας κοινοποιήθηκαν καταγγελίες για παραβάσεις της εταιρείας με συγκεκριμένες αναφορές και επισημάνσεις. Ανταποκριθήκαμε άμεσα και στείλαμε κλιμάκια ελέγχου. Στα ζητήματα των ελέγχων δεν επιδιώκουμε τίποτα περισσότερο μα και τίποτα λιγότερο από την αποτύπωση της πραγματικότητας και να διορθωθούν οι κακές πρακτικές όπου κι αν υπάρχουν αυτές.
Γιατί το ζήτημα δεν είναι να πληρωθεί ένα πρόστιμο και να συνεχιστεί η παραβατικότητα. Το πρόστιμο, ειδικά σε τέτοιες δραστηριότητες, δεν είναι καθοριστικό για την πορεία τους. Και καλό θα ήταν ορισμένοι που συνδέουν τις τελευταίες αποφάσεις για τις παραβάσεις που είχαν «ξεχαστεί» στα συρτάρια του υπουργείου να απαντήσουν επί της ουσίας. Θα ήθελαν να συνεχίσουμε να τα κρατάμε στα συρτάρια για να μην κατηγορηθούμε -εντελώς άδικα- ότι απαντούμε στις ανακοινώσεις της εταιρείας με αυτό τον τρόπο; Θεωρώ δεν είναι δυνατόν να δεχτεί καλόπιστος πολίτης αυτής της χώρας ως κάτι επιλήψιμο τον έλεγχο και την επιβολή προστίμων όπου αυτό απαιτείται. Το υπουργείο δεν θα απολογηθεί επειδή εκπληρώνει την αποστολή του.
* Στην περίπτωση που το ΣτΕ ακυρώσει της απόφασή σας του Αυγούστου για αναστολή των εργασιών στις Σκουριές, επειδή η εταιρεία ουδέποτε τήρησε τον θεμελιακό όρο της σύμβασης να αποδείξει επιτόπου ότι η μέθοδος μεταλλουργίας που προτείνει είναι ασφαλής για το περιβάλλον και τους εργαζόμενους, πώς θα κινηθείτε;
Δεν μπορούμε να προδικάσουμε την απόφαση. Όποια και να είναι πρέπει να δούμε το περιεχόμενο και την ακριβή της αιτιολόγηση. Πολλές φορές το ΣτΕ κρίνει όχι την ουσία, αλλά τον τύπο των πραγμάτων. Σε κάθε περίπτωση, εμείς θα κινηθούμε με σεβασμό στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, αλλά και με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, γιατί γι' αυτό, εκτός των άλλων, είμαστε στις θέσεις μας.
Θα επαναλάβω, επειδή κάποιοι κάνουν πως δεν ακούν, ότι το υπουργείο έχει σεβαστεί όλες τις δικαστικές αποφάσεις επί του θέματος. Όσο για τις αδειοδοτήσεις, νομίζω ότι η απαίτηση όχι μόνο να τηρήσουμε τις προθεσμίες που ορίζει ο νόμος, αλλά να προεξοφλήσουμε την έγκριση των αδειών ξεπερνάει κάθε όριο θράσους.
* Τελικά, πόσοι εργαζόμενοι απασχολούνται στις εγκαταστάσεις της Κασσάνδρας, διότι κατά καιρούς ο αριθμός τους... ποικίλλει, από 1.000 έως 5.000. Έχετε ακριβή εικόνα;
Ο αριθμός μεταβάλλεται, καθώς ένα μεγάλο τμήμα τους απασχολείται εργολαβικά και όχι άμεσα στην εταιρεία. Την προσφυγή των σωματείων στο ΣτΕ την είχαν υπογράψει λίγο περισσότεροι από 800. Άμεσα, αλλά και έμμεσα αυτή τη στιγμή πρέπει να απασχολούνται περίπου 1.500 - 1.700 εργαζόμενοι σε όλες τις περιοχές εκμετάλλευσης. Ανεξάρτητα, όμως, από τον ακριβή αριθμό τους, που μπορεί να αλλάζει, στόχος μας είναι η προστασία της απασχόλησης σε όλη την περιοχή. Γι' αυτό εξάλλου, απαντήσαμε στην απρόκλητη επίθεση της εταιρείας, πρώτα απ' όλα στους ίδιους τους εργαζόμενούς της ότι, για να συζητήσουμε το θέμα, θα πρέπει να επαναφέρει στην εργασία όσους έχει διώξει και να ανακαλέσει τις αποφάσεις της για τους υπόλοιπους. Νομίζω ότι είναι ένα σημείο που σκόπιμα υποβαθμίζεται από όψιμους υποστηρικτές των συμφερόντων των εργαζομένων, οι οποίοι σκηνοθετούν μια πλαστή εικόνα και σε αυτό το επίπεδο. Νομίζω πως δεν θα τα καταφέρουν.
