Ρεπορταζ: Νίκος Μορφονιός
Η ψήφιση και εφαρμογή του νέου συστήματος αξιολόγησης και επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο αλλά και η θεσμοθέτηση της "έξυπνης κινητικότητας" στο Δημόσιο συνιστούν τις δύο μεγάλες προκλήσεις-στοιχήματα της ηγεσίας του υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης για τη χρονιά που έρχεται.
Εξάλλου, οι διαρθρωτικές αυτές παρεμβάσεις ανακοινώθηκαν λίγες μόλις μέρες πριν στο υψηλότερο επίπεδο, διά στόματος του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος συμπεριέλαβε το νομοσχέδιο για την αξιολόγηση και το νέο πλαίσιο για την κινητικότητα στις 11 ύψιστες προτεραιότητες της κυβέρνησης για το πρώτο εξάμηνο του 2016. Αγκάθι ωστόσο για την κυβέρνηση και την ηγεσία του ΥΠΕΣΔΑ αναμένεται να αποτελέσει η διαπραγμάτευση με τους δανειστές για τον προσδιορισμό των προσλήψεων στο Δημόσιο, καθώς, σύμφωνα με τις πληροφορίες της "Αυγής", η πλευρά των δανειστών ορίζει ως οροφή τις 15.000 προσλήψεις, τη στιγμή που η ελληνική πλευρά αντιτείνει τον αριθμό τουλάχιστον 20.000 προσλήψεων για την κάλυψη κρίσιμων αναγκών και κενών στους νευραλγικούς τομείς Υγείας και Παιδείας.
Μέχρι τις 15 Ιανουαρίου το ν/σ για την αξιολόγηση στη Βουλή
Το νομοσχέδιο για αξιολόγηση έχει δοθεί ήδη στη δημοσιότητα από τις αρχές του Δεκεμβρίου και, με ολοκληρωμένη τη διαδικασία της διαβούλευσης στο opengov, αναμένεται πλέον η κατάθεση του στη Βουλή μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Σύμφωνα με τις βασικές αρχές, όπως περιγράφονται στο σχέδιο νόμου, η αξιολόγηση δεν διαθέτει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά βελτιωτικό, ενώ καταργείται το σύστημα της ποσόστωσης, που θεσμοθέτησε ο προηγούμενος νόμος Μητσοτάκη.
Ειδικότερα, τα κριτήρια αξιολόγησης των υπαλλήλων κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες, "γνώση του αντικειμένου, ενδιαφέρον και δημιουργικότητα", "υπηρεσιακές σχέσεις και συμπεριφορά", καθώς και "αποτελεσματικότητα", στην οποία λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός επίτευξης των στόχων της "ατομικής στοχοθεσίας" (στον προσδιορισμό της οποίας συμβάλλει και ο αξιολογούμενος) και συμμετοχής στη στοχοθεσία του Τμήματος, όπως αυτές προσδιορίζονται στις αρχές Οκτωβρίου κάθε έτους. Η βαθμολόγηση καθορίζεται από 1 ώς 100, ενώ πριν την ολοκλήρωση κάθε αξιολόγησης προηγείται συμβουλευτική συνέντευξη του υπαλλήλου. Σε περίπτωση αξιολόγησης με μέσο όρο βαθμολογίας μικρότερο του 60, συμπληρώνονται υποχρεωτικά από τον αξιολογητή στο έντυπο αξιολόγησης τα μέτρα βελτίωσης της απόδοσης του αξιολογούμενου.
Καινοτόμο στοιχείο συνιστά το ότι κάθε προϊστάμενος αξιολογείται και από τους άμεσους υφισταμένους του, εφόσον αυτοί είναι τουλάχιστον τρεις, με την αξιολόγηση να πραγματοποιείται βάσει ανώνυμου ερωτηματολογίου. Παράλληλα, οι Ολομέλειες Διεύθυνσης και Τμήματος ορίζονται ως συμβουλευτικά όργανα της Διοίκησης και συνέρχονται ανά τακτά διαστήματα, συμμετέχοντας στην εκπόνηση της στοχοθεσίας αλλά και κρίνοντας την πορεία υλοποίησης αυτών των στόχων.
Επιλογή προϊσταμένων με βάση τα προσόντα
Αναφορικά με το σύστημα επιλογής προϊστάμενων, το νέο στοιχείο συνίσταται στην παροχή δυνατότητας να διεκδικήσουν πλέον θέση και υπάλληλοι που δεν έχουν ασκήσει στο παρελθόν καθήκοντα προϊσταμένου, διαθέτουν ωστόσο υψηλά προσόντα. Ειδικότερα, για την επιλογή των γεν. διευθυντών, διευθυντών, τμηματαρχών λαμβάνονται υπόψη τέσσερις ομάδες κριτηρίων:
α) Μοριοδότηση βάσει τυπικών, εκπαιδευτικών προσόντων και προσόντων επαγγελματικής κατάρτισης. β) Μοριοδότηση βάσει εμπειρίας και άσκησης καθηκόντων ευθύνης. γ) Μοριοδότηση βάσει αξιολόγησης. δ) Μοριοδότηση βάσει δομημένης συνέντευξης με θέματα από τη δεξαμενή του ΕΚΔΔΑ. Η βαρύτητα της συνέντευξης έχει διαφορετικό συντελεστή ανά θέση ευθύνης (20% για τους τμηματάρχες, 25% για τους διευθυντές και 30% για τους γεν. διευθυντές). Στη θέση γεν. διευθυντών και διευθυντών μπορούν να επιλεγούν μόνο υπάλληλοι Δ.Ε. ή Τ.Ε., με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, για παράδειγμα έναν χρόνο σε θέση ευθύνης ή κάτοχοι διδακτορικού βαθμού Α' με πλεονάζοντα χρόνο τουλάχιστον έξι έτη στον βαθμό αυτό. Αντίθετα, στη θέση του τμηματάρχη μπορούν να επιλεγούν και υπάλληλοι Δ.Ε., με μοναδική προϋπόθεση να κατέχουν τον βαθμό Α' ή να έχουν ασκήσει για τουλάχιστον ένα έτος καθήκοντα προϊσταμένου τμήματος.
Οι γενικοί διευθυντές, σύμφωνα με το ν/σ, θα επιλέγουν άμεσα, μέσα στους επόμενους δύο μήνες από την ψήφισή του, ενώ ακολουθεί η τοποθέτηση διευθυντών σε διάστημα 4 μηνών από την επιλογή των γεν. διευθυντών. Με τη σειρά τους, οι τμηματάρχες επιλέγονται εντός 4 μηνών από την επιλογή των διευθυντών. Σημειωτέον, μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών καθήκοντα προϊσταμένων εξακολουθούν να ασκούν οι υφιστάμενοι.
Τον Μάρτιο το νέο Μητρώο Επιτελικών Στελεχών
Στις αρχές Μαρτίου αναμένεται να είναι έτοιμο και το νέο Εθνικό Μητρώο Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, το οποίο περιλαμβάνεται επίσης στο σχέδιο νόμου και προβλέπεται να αποτελέσει τη δεξαμενή για την κάλυψη διοικητικών θέσεων αυξημένης ευθύνης στο Δημόσιο, από τους γενικούς γραμματείς των υπουργείων έως τους προέδρους των νομικών προσώπων και των ανεξάρτητων αρχών. Το μητρώο θα τηρείται ηλεκτρονικά από το ΑΣΕΠ και σ' αυτό θα μπορούν να εντάσσονται όσοι μόνιμοι και ΙΔΑΧ υπάλληλοι το επιθυμούν, εφόσον έχουν λάβει στην αξιολόγηση για δύο συνεχείς περιόδους βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση του 75 (για την πρώτη εφαρμογή το κριτήριο αυτό δεν μπορεί να ισχύσει) και πληρούν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου διδακτορικού διπλώματος. β) Είναι απόφοιτοι/ες της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. γ) Είναι κάτοχοι αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας. δ) Έχουν διατελέσει προϊστάμενοι γενικής διεύθυνσης επί τρία τουλάχιστον έτη. Επίσης μέλη του μητρώου μπορούν να γίνουν μέλη ΔΕΠ ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της ημεδαπής ή μέλη ΔΕΠ ομοταγών ιδρυμάτων της αλλοδαπής, εφόσον κατέχουν άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας, καθώς και το προσωπικό ερευνητικών ιδρυμάτων.
Από τη δεξαμενή του μητρώου θα καλύπτονται οι θέσεις των γενικών γραμματέων, αναπληρωτών γενικών γραμματέων και ειδικών γραμματέων των υπουργείων της κυβέρνησης -με την εξαίρεση των γεν. γραμματέων των αυτοτελών γεν. γραμματειών-, όπως και οι θέσεις των προέδρων, διοικητών, διευθυνόντων συμβούλων και όλων των μελών των διοικήσεων των δημοσίων νομικών προσώπων, των οποίων ο διορισμός διενεργείται από την κυβέρνηση.
Νέο σύστημα μετακινήσεων μέχρι την άνοιξη
Στον σχεδιασμό της ηγεσίας του υπουργείου εντάσσεται και η διαμόρφωση μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου της νέας "έξυπνης κινητικότητας" στο Δημόσιο, για την οποία έχει δεσμευθεί η ελληνική κυβέρνηση ενώπιον των δανειστών. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Χρ. Βερναρδάκη, το νέο σύστημα μετακινήσεων στο Δημόσιο θα είναι εθελοντικό και θα έχει τη μορφή ενός "on line" συστήματος, στο οποίο θα καταγράφονται τα κενά των υπηρεσιών, ενημερώνοντας ταυτόχρονα τη διοίκηση αλλά και τους ενδιαφερόμενους δημοσίους υπαλλήλους με τα σχετικά προσόντα, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες αυτές. Το νέο σύστημα, που έχει περιγραφεί και ως "εσωτερική αγορά εργασίας", θα αποτελέσει, σύμφωνα με τη φιλοδοξία του ΥΠΕΣΔΑ, οδηγό και για την πολιτική των προσλήψεων στο Δημόσιο, καθώς ο εντοπισμός των κενών και η διαθεσιμότητα κάλυψής τους από το υπάρχον προσωπικό της διοίκησης θα υποδεικνύουν και τις ανάγκες των νέων προσλήψεων σε τομείς και ειδικότητες.
Να θυμίσουμε ότι από την 1η Ιανουαρίου ξεκινά και η εφαρμογή του νέου ενιαίου Μισθολογίου, που ψηφίστηκε, για το Δημόσιο, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αποσύνδεση του βαθμολογίου από το μισθολόγιο, επανακατάταξη σε νέα μισθολογικά κλιμάκια με μικρές αυξήσεις για το 55% των υπαλλήλων, μισθολογικές ωριμάνσεις ανά διετία για τους υπαλλήλους Π.Ε./Τ.Ε. και ανά τριετία για τους Υ.Ε./Δ.Ε., προωθημένη κατάταξη για τους κατόχους μεταπτυχιακών /διδακτορικών αλλά και προωθημένη μισθολογική εξέλιξη για τους άριστους.
