ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΗΛΕΚΤΡΑ ΒΙΣΚΑΔΟΥΡΑΚΗ
Ανεξέλεγκτες χωματερές και αναθέσεις σε ιδιώτες για τη διαχείριση των σύμμεικτων απορριμμάτων συνθέτουν το σκηνικό στην Κύπρο. Την ίδια ώρα, όμως, η χώρα μας καταβάλλει τεράστια προσπάθεια να ξεφύγει από το μοντέλο της εργολαβίας και να μπει στη νέα φάση με διαλογή στην πηγή, κομποστοποίηση, αυξημένα ποσοστά ανακυκλώσιμης ύλης και περιορισμένο υλικό για υγειονομική ταφή σε ειδικούς χώρους.
Στην Κύπρο αυτή την περίοδο διερευνάται από τις αρχές η νομιμότητα της επέκτασης σύμβασης, την οποία συμφώνησε ο υπουργός Εσωτερικών Σωκρ. Χάσικος με την κοινοπραξία της οποίας το 45% της σύνθεσης κατέχει η Ηλέκτωρ συμφερόντων Μπόμπολα.
Πρόσφατα, λοιπόν, ο Κύπριος υπουργός Εσωτερικών συμφώνησε με την κοινοπραξία επέκταση της σύμβασης κατά επτά έτη, έως το 2027, για τη λειτουργία της ΟΕΔΑ Λάρνακας - Αμμοχώστου, η οποία θα συνεχίσει να επεξεργάζεται σύμμεικτα απορρίμματα. Η είδηση για την επταετή επέκταση της σύμβασης προκάλεσε την αντίδραση του γενικού ελεγκτή, Οδ. Μιχαηλίδη, ο οποίος πρότεινε στον υπουργό να ζητήσει τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκρίνοντας πενταετή διάρκεια. Στην ίδια κατεύθυνση ήταν και η νομική γνωμοδότηση του γενικού εισαγγελέα Κύπρου Κ. Κληρίδη.
Αποστάσεις κρατάει η ελληνική πλευρά
Ωστόσο, ο Κύπριος υπουργός Εσωτερικών υπεραμύνεται της νομιμότητας της επέκτασης της σύμβασης υποστηρίζοντας ότι από την αρχική σύμβαση με τον ανάδοχο προβλέπεται επέκτασή της κατά 10 χρόνια. Μεταξύ άλλων, υποστηρίζει ότι στα οφέλη της επέκτασης της σύμβασης είναι και το μειωμένο κόστος διαχείρισης για τον δημότη που κατεβαίνει στα 39,9 ευρώ ανά τόνο από 75 ευρώ ανά τόνο το 2013, παρότι η τιμή εκκίνησης το 2006 ήταν 54,8 ευρώ ανά τόνο. Αυτό, άλλωστε, φέρεται να διαφήμισε ο Κύπριος υπουργός Εσωτερικών στον Έλληνα ομόλογό του, Παν. Κουρουμπλή, στην πρόσφατη συνάντησή τους στη Μεγαλόνησο. Βέβαια, η ελληνική πλευρά δεν έδειξε να ανταποκρίνεται στα δήθεν "οφέλη" της ιδιωτικοποίησης.
Πάντως, στην Αθήνα αναστάτωση προκάλεσε η ανακοίνωση του περιεχομένου της συζήτησης των δυο ανδρών, ιδίως στο σκέλος της ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης απορριμμάτων, και το ελληνικό υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε σε διορθωτική δήλωση αναφορικά με το περιεχόμενο της συζήτησης. Έτσι, η ελληνική πλευρά διατύπωσε ότι "το ζήτημα που τέθηκε κατά τη συζήτηση ήταν οι συμβάσεις που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία την προηγούμενη πενταετία πετυχαίνοντας καλύτερους όρους επαναδιαπραγμάτευσης προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, κάτι που μπορεί να χρησιμεύσει ως εμπειρία για την ελληνική πλευρά σε ό,τι αφορά τη διαπραγμάτευση με υπάρχοντες παρόχους για επίτευξη επωφελέστερων για το Δημόσιο συμφωνιών, που επίσης ήδη υπάρχουν".
Νέο πλήγμα στην επιλογή του Κύπριου ΥΠΕΣ
Τη μέρα, λοιπόν, που ο Κύπριος υπουργός Εσωτερικών "υπερηφανευόταν" για τη μείωση του κόστους διαχείρισης των σύμμεικτων απορριμμάτων, το φως της δημοσιότητας έβλεπε η γνωμάτευση του εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων Θεοφ. Θεοφάνους. Σε αυτήν τη γνωμάτευση επισημαίνεται ότι αφ' ενός "η ενδεχόμενη παράταση της σύμβασης συνιστά νέα ενίσχυση, η οποία θα πρέπει να κοινοποιηθεί εκ των προτέρων στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς αξιολόγηση και έκδοση Απόφασης, όπως ορίζει η διαδικασία, που πηγάζει από το άρθρο 108 της Συνθήκης". Αφ' ετέρου ο έφορος υποστηρίζει ότι "η παράταση της σύμβασης, ως νέα ενίσχυση, εκτιμάται ότι θα θεωρηθεί από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού καθ' ολοκληρίαν ασύμβατη με την εσωτερική αγορά, εφόσον κριθεί ότι παραβιάζει τους κοινοτικούς κανόνες των δημοσίων συμβάσεων".
Σύμφωνα με τα κυπριακά μέσα ενημέρωσης, η γνωμάτευση του εφόρου έχει διαβιβαστεί στην Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων, η οποία εξετάζει τη νομιμότητα της συμφωνίας, αλλά και τις διαφορές στην κοστολόγηση για την περίοδο 2006-2013 και τη συμφωνηθείσα με τον υπουργό τιμολόγηση της διαχείρισης σύμμεικτων απορριμμάτων για την περίοδο έως το 2027.
Υποχρεωτικό το κλείσιμο χωματερών το 2017
Την ίδια ώρα, η κυπριακή πλευρά εξετάζει την αύξηση του όγκου διαχείρισης απορριμμάτων στην ΟΕΔΑ Λάρνακας - Αμμοχώστου, η οποία έχει μέση δυναμικότητα 160.000 τόνων ανά έτος. Την εξέλιξη αυτή χαρακτήρισε πρόσφατα "μέρος της λύσης του προβλήματος" ο Κύπριος υπουργός Γεωργίας, Ν. Κουγιάλης, ο οποίος ταυτόχρονα δεσμεύτηκε ότι έως τις αρχές του 2017 θα έχουν κλείσει οι δυο μεγαλύτερες ανεξέλεγκτες χωματερές σε Βατί και Κοτσιάτη, προκειμένου να μην επιβληθούν στην Κύπρο κι άλλα πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
