Της Αγγέλας Νταρζάνου
Στρατευμένα στην προπαγάνδα υπέρ του Ναι στο δημοψήφισμα, τα τηλεοπτικά κανάλια επιδόθηκαν την τελευταία εβδομάδα σε μια άνευ προηγουμένου στήριξη της Ευρώπης της λιτότητας, του νεοφιλελευθερισμού και του δημοκρατικού ελλείμματος. Δίνουν έναν υπέρ πάντων αγώνα πίσω από τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής ελίτ, της εγχώριας διαπλοκής των θαλασσοδανείων και του εγχώριου πολιτικού συστήματος που εκφράζει την Ευρώπη των εκβιασμών και του στραγγαλισμού της δημοκρατίας.
Οι τηλεοπτικοί σταθμοί εδώ και έξι μέρες δεν είναι μέσα ενημέρωσης, αλλά προπαγανδιστικοί μηχανισμοί υπέρ της λιτότητας και του Ναι. Το δημοψήφισμα γίνεται την Κυριακή σε ναρκοθετημένο πεδίο, καθώς όχι μόνο το ερώτημα του δημοψηφίσματος διαστρεβλώνεται συστηματικά, βάσει σχεδίου, αλλά και παραβιάζεται κάθε νομικός και δημοκρατικός κανόνας ισονομίας και ισότητας στην πολιτική συμμετοχή. Μόνο ο χρόνος κάλυψης των συγκεντρώσεων δείχνει το μέγεθος της ταύτισης των σταθμών: η συγκέντρωση του Όχι την περασμένη Δευτέρα είχε χρόνο κάλυψης 8 λεπτά στους έξι μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς (Mega, ΑΝΤ1, Alpha, Star, Σκάι, ΕΡΤ1). Η συγκέντρωση του Ναι, αντίθετα, ως δομικός άξονας των δελτίων ειδήσεων, είχε χρόνο 47 λεπτά, με συνεχή πλάνα, συνδέσεις και δηλώσεις. 17% έναντι 83%.
Ήδη το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης έχει δεχθεί καταιγισμό καταγγελιών από πολίτες, που διαμαρτύρονται για την προπαγάνδα συνεχούς ροής και κάθε απίθανου "ρεπορτάζ" που αναδεικνύει τη "σταθερότητα του Ναι", σε ένα φαντασιακό ευρωπαϊκό κεκτημένο, μια κατασκευή της Ευρώπης ως "μακέτας", σε αντίθεση με το σκότος του Όχι, το οποίο επενδύεται με κάθε πιθανή και απίθανη καταστροφολογία.
Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια
Η προπαγάνδα όμως είναι στενά δεμένη με το ψέμα. Τροφοδοτείται και αναπτύσσεται με τη διαστρέβλωση της αλήθειας και τη δημιουργία "γεγονότων" από τα ίδια τα μέσα που την ασκούν. Ήδη, το ΕΣΡ εξετάζει φωτογραφία ηλικιωμένης σε πανικό μπροστά σε ΑΤΜ, που δημοσιεύθηκε στην Espresso και μεταδόθηκε από το Mega, όμως στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι προέρχεται από τη Ν. Αφρική και χρονολογείται από το 2012. Το περιστατικό δεν είναι το μόνο.
Οι τηλεοπτικοί σταθμοί αναπαράγοντας ρεπορτάζ του "Βήματος" μετέδωσαν ότι οι tour operators δεν κατέβαλαν τις πληρωμές τους εξαιτίας του ληξιπρόθεσμου χρέους της χώρας προς το ΔΝΤ. Υποστήριξαν δηλαδή ότι ιδιωτικές επιχειρήσεις αρνήθηκαν να πληρώσουν ιδιωτικές συμφωνίες εξαιτίας μιας κρατικής οικονομικής υπόθεσης. Το ΔΝΤ οδηγήθηκε να εκδώσει ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας την είδηση ως «παντελώς ψευδή».
Ανακοίνωση αναγκάστηκε να εκδόσει και η εταιρεία δημοσκοπήσεων GPO, η οποία ανέφερε ότι εν αγνοία της και χωρίς την παραμικρή συμμετοχή της δημοσιοποιήθηκαν σε μέσα ενημέρωσης αποσπασματικά ευρήματα έρευνας σχετικά με το δημοψήφισμα, για τα οποία «δεν φέρει καμία ευθύνη και θα εξαντλήσει κάθε νόμιμο μέσο για την προστασία των συμφερόντων της». Όπως επισημαίνει, η δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων ερευνών - δημοσκοπήσεων «πρέπει να γίνεται με υπεύθυνο και ολοκληρωμένο τρόπο και τη συμμετοχή των εταιρειών δημοσκοπήσεων, όπως ο νόμος ορίζει».
Άλλη «είδηση», η παρέμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, ότι δήθεν η διαδικασία του δημοψηφίσματος δεν ανταποκρίνεται στα «κριτήρια» που θέτει. Η αλήθεια είναι ότι το Συμβούλιο δεν εξέδωσε ποτέ καμία ανακοίνωση σε σχέση με το δημοψήφισμα στην Ελλάδα, όμως ο γενικός γραμματέας εξέφρασε την επιφύλαξή του σε Γάλλο δημοσιογράφο, ότι «η προθεσμία είναι υπερβολικά μικρή για τα κριτήριά μας».
Η ωμή αλήθεια του live
Τα ψέματα - ψέματα, όμως εκεί που τα κανάλια υπέστησαν πραγματική πανωλεθρία ήταν στις ζωντανές συνδέσεις με τον κόσμο στις ουρές των τραπεζών. Το πρόβλημα δημιουργήθηκε όταν οι απαντήσεις που έπαιρναν δεν ήταν οι αναμενόμενες: πόσο μεγάλη η ταλαιπωρία - πόσο πολύ ανησυχούμε - τι θα γίνουν τα λεφτά μας- θα ψηφίσουμε Ναι στην Ευρώπη. Οτιδήποτε άλλο κόμπλαρε το σύστημα και αυτομάτως πεταγόταν εκτός. Τα κανάλια πέρασαν σύντομα από το live στα βίντεο και τις μονταρισμένες δηλώσεις.
Η μία περίπτωση ήταν σε ουρά συνταξιούχων έξω από τράπεζα στην Καλλιθέα. Ο ρεπόρτερ μεταδίδει ότι όλοι συζητούν πως «με τα 120 αυτά ευρώ μπορούν μόνο να καλύψουν το φαγητό για την οικογένειά τους». Πλησιάζει έναν από αυτούς και παίρνει την απάντηση: «Περιμένω ήρεμα στην σειρά μου να πάρω τα 120 ευρώ που μου δίνει η πολιτεία. Και αυτό γιατί η πατρίδα μας έχει κάποιους ανθρώπους που αγωνίζονται και πρέπει να σταματήσουμε όλη αυτή την καταστροφή, να σταματήσουμε αυτούς που κάνουν όλα αυτά τα χρόνια τον κόσμο να αυτοκτονεί». Λάθος δήλωση, μεγάλος εκνευρισμός, εκτός πλάνου ο κύριος.
Άλλη σύνδεση με το ίδιο θέμα, «Ουρές και ταλαιπωρία και σήμερα για τους συνταξιούχους στις τράπεζες». Η ρεπόρτερ περιγράφει ότι με τα 120 ευρώ ο κόσμος προσπαθεί να ιεραρχήσει τις ανάγκες του (ενώ μέχρι τώρα έκανε τρέλες). Κυρία μπαίνει μπροστά στην κάμερα και λέει: «Μας έχετε πρήξει, μας πρήξατε. Τι θέλετε; Τι παίρνετε εσείς;». Το σχόλιο από τον ρεπόρτερ; «Υπάρχει εκνευρισμός από τον κόσμο που περιμένει να βγάλει χρήματα». Άσχετο!
Μπούμερανγκ
Μετά το αρχικό σοκ, οι πολίτες φαίνεται ότι στέκονται και πάλι στα πόδια τους. Η επιχείρηση τρομοκράτησης από τα κανάλια, αυτός ο ψυχολογικός πόλεμος που έχουν εξαπολύσει εναντίον του ίδιου του τηλεοπτικού κοινού τους, τις τελευταίες μέρες αναστρέφεται και γυρνάει μπούμερανγκ. Ο κόσμος θυμώνει. Ο κόσμος κλείνει τις τηλεοράσεις. Ο κόσμος ψάχνει άλλες πηγές ενημέρωσης κι όσοι δεν έχουν, βγαίνουν έξω στα πάρκα και βλέπουν ανθρώπους άλλους και μιλάνε και λένε τις ιστορίες τους. Διότι όλοι, απολύτως όλοι όμως, έχουν ο καθένας την εμπειρία του, την προσωπική του εμπειρία για το τι σημαίνει ύφεση, και τι σημαίνει Μνημόνιο. Ο κόσμος γυρνάει την πλάτη στην προπαγάνδα και σκέφτεται με βάση την εμπειρία του των έξι τελευταίων χρόνων.
