Ρεπορτάζ: ΣΠΥΡΟΣ ΡΑΠΑΝΑΚΗΣ
Περισσότερα δρομολόγια, νεότερα και μεγαλύτερα καράβια στις περισσότερες γραμμές, αλλαγές στις επιδοτούμενες και ικανοποίηση από τους νησιώτες για τη σύνδεσή τους με τον Πειραιά, τη Ραφήνα και το Λαύριο είναι η εικόνα που διαμορφώνεται στον ακτοπλοϊκό χάρτη καθώς προχωράμε στην "καρδιά" της θερινής περιόδου. Μεγάλο στοίχημα για το υπουργείο Ναυτιλίας, η παγίωση των καλών και σταθερών συνδέσεων και μετά το καλοκαίρι, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα τα οποία πλήγωσαν βαθιά τα νησιά και τους κατοίκους τους, που βρέθηκαν για μήνες απομονωμένοι και αποκομμένοι από την υπόλοιπη χώρα. Σύμφωνα, μάλιστα, με κυβερνητικές πηγές, ήδη προχωρούν οι διαδικασίες επανεξέτασης του θεσμικού πλαισίου της ακτοπλοΐας με στόχο ο διάλογος να ξεκινήσει τον Σεπτέμβρη, ενώ μελετάται η αποτελεσματικότερη οργάνωση του δικτύου ακτοπλοϊκών συνδέσεων.
Ανακούφιση από τις αλλαγές στις επιδοτούμενες γραμμές
Παρά τις απαισιόδοξες εκτιμήσεις, δεδομένης της κατάστασης διάλυσης που παρέδωσαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις στο Αιγαίο, η αποτίμηση της εικόνας στην ακτοπλοΐα γίνεται με θετικό πρόσημο. Ιδιαιτέρως αν συνυπολογίσει κανείς ότι το τοπίο που παρέλαβε ο Θ. Δρίτσας ως "προίκα" από τους προκατόχους του ήταν ένα κατακερματισμένο ακτοπλοϊκό δίκτυο, με νησιά σε απομόνωση, μα κυρίως, η βαθιά πληγή της απλήρωτης ναυτικής εργασίας. Με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τη ΝΕΛ, με τα πληρώματά της να μένουν απλήρωτα έως και δέκα μήνες. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι συνολικό και αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης προκειμένου να βρεθεί η χρυσή τομή που θα το απαντήσει. Σε αυτό το πλαίσιο θα κινηθούν και σχεδιαζόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις το προσεχές διάστημα.
Σημαντικότερες αλλαγές καταγράφονται κατ' αρχάς στις επιδοτούμενες γραμμές. Με αποφάσεις του αν. υπουργού Ναυτιλίας, που εγκρίθηκαν κατά πλειοψηφία στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών, κηρύχθηκε έκπτωτη η ΝΕΛ από το δρομολόγιο του Β. Αιγαίου, καθώς για περισσότερο από ένα μήνα ο ακριτικός και ιστορικός Αϊ - Στράτης παρέμενε αποκλεισμένος χωρίς σύνδεση με το Λαύριο και την Καβάλα, καθώς οι απλήρωτοι ναυτικοί - έως και 10 μήνες - του "Ταξιάρχη" προχώρησαν σε επίσχεση εργασίας. Έτσι, με ευθύνη της εταιρείας, ο Αϊ - Στράτης μετετράπη ξανά σε ιδιότυπη "εξορία". Οι κινητοποιήσεις των κατοίκων και της δημάρχου, αλλά και η βούληση του υπουργείου Ναυτιλίας οδήγησαν στην έκπτωση της ΝΕΛ και στην αντικατάσταση της από την Hellenic Seaways και το "Πήγασος" πλοίο νεότερο και ταχύτερο. Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Ναυτιλίας, ο διαγωνισμός για τη σταθερή δρομολόγηση πλοίου στη συγκεκριμένη γραμμή σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί τους ερχόμενους μήνες - και βέβαια πριν τη λήξη της έκτακτης δρομολόγησης.
Μόλις την Πέμπτη, το ΣΑΣ γνωμοδότησε θετικά στο ερώτημα αν. υπουργού Ναυτιλίας για έκπτωση της ΝΕΛ και από τα ενδοκυκλαδικά δρομολόγια που αφορούν τις εξής γραμμές: Σύρος - Κύθνος - Κέα - Λαύριο, Σύρος - Πάρος - Νάξος - Ιος - Σίκινος - Φολέγανδρος - Κίμωλος - Μήλος, Σύρος - Πάρος - Σέριφος - Κίμωλος - Μήλος και Σύρος - Τήνος - Άνδρος καθώς και από τη γραμμή Σύρος - Τήνος - Άνδρος, Σύρος - Κύθνος - Κέα - Λαύριο, Σύρος - Πάρος - Νάξος - Δονούσα - Αιγιάλη - Κατάπολα - Κουφονήσι - Σχοινούσα - Ηρακλειά - Νάξος - Πάρος - Σύρο και Σύρος - Πάρος - Νάξος - Φολέγανδρος - Σίκινος - Ιος - Θηρασιά - Θήρα - Ανάφη. Έτσι -μετά και την απόφαση Δρίτσα για έκπτωση της ΝΕΛ- η ενδοκυκλαδική σύνδεση παραμένει η μοναδική ανοιχτή εκκρεμότητα η οποία, ωστόσο, αναμένεται να κλείσει άμεσα με την έκτακτη δρομολόγηση πλοίου, μέχρι την κήρυξη του διαγωνισμού.
Αισθητές αλλαγές
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες έχουν μεταφέρει στο Αιγαίο μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα πλοία, που μέχρι σήμερα εξυπηρετούσαν τα δρομολόγια για Ιταλία. Σημειώνεται ότι έχουν πραγματοποιηθεί μικρές αλλαγές στις συνδέσεις που αυξάνονται καθώς και βελτιώσεις στις γραμμές. Έτσι, καλύτερη είναι η κατάσταση, συγκριτικά με το 2014, στη σύνδεση των Κυκλάδων με τον Πειραιά - όλα τα νησιά συνδέονται, με εξαίρεση την Κίμωλο που αντιμετωπίζει πρόβλημα.
Ένα επιπλέον δρομολόγιο συνδέει τις Κυκλάδες με τη Ραφήνα, ενώ συνεχίζεται και η σύνδεση με την Κρήτη με τη Sea Jet. Επιπλέον, θετική είναι και η εικόνα της σύνδεσης του Β. Αιγαίου με τα Δωδεκάνησα, ενώ, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ομαλοποιήθηκε η κατάσταση στον Αϊ - Στράτη και στη Λήμνο.
Σημειώνεται βέβαια πως οι βελτιώσεις που έχουν καταγραφεί συνοδεύονται σε ορισμένες περιπτώσεις και από προβλήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Β. Αιγαίο, όπου αν και η Σάμος "κέρδισε" επιπλέον ένα δρομολόγιο, η Χίος και η Λέσβος επιβαρύνονται με επιπλέον μια ώρα.
Έρχονται αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο με νέο δίκτυο ακτοπλοϊκών συνδέσεων.
Σε ριζικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της ακτοπλοΐας προσανατολίζεται η κυβέρνηση, με ευρύ διάλογο που θα ξεκινήσει το φθινόπωρο. Βασικός στόχος, ένα ορθολογικό σύστημα ακτοπλοϊκών συνδέσεων που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των νησιών, μέσω και του ανασχεδιασμού του δικτύου, κάτι που άλλωστε ζητούν και οι τοπικές κοινωνίες. Βάση του διαλόγου θα αποτελέσουν συγκεκριμένες προτάσεις, όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο Θ. Δρίτσας, οι οποίες θα κινούνται στο πλαίσιο που έχουν θέσει οι εξαγγελίες της κυβέρνησης.
"Χρειάζεται επανασχεδιασμός και επανακαθορισμός των κανόνων" ανέφερε χαρακτηριστικά ο Θ. Δρίτσας στη Βουλή, για να συμπληρώσει, λίγο αργότερα, "όταν μιλήσουμε για τον δημόσιο σχεδιασμό -και θα το κάνουμε πολύ σύντομα-, να μιλήσουμε για σταθερές, βιώσιμες γραμμές σύμφωνα με τις ανάγκες".
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, όσον αφορά την αναδιαμόρφωση του νέου χάρτη των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, μελετάται ο σχεδιασμός "ακτινωτού δικτύου", που θα συνδέει τους "κεντρικούς πόλους" με τις "ακτίνες", αλλιώς "γραμμές κορμού" και "δευτερεύουσες". Στόχος είναι οι ταχύτερες και αποτελεσματικότερες εσωτερικές συνδέσεις και οι πληρέστερες κεντρικές συνδέσεις με τον Πειραιά. Κατά τους επικριτές, αντίστοιχη πρόταση είχε τεθεί στο τραπέζι στα τέλη του '90 από το ΠΑΣΟΚ και είχε απορριφθεί λόγω, κυρίως, της αύξησης του κόστους μεταφορών ανθρώπων και εμπορευμάτων.
"Κλειδί" ο δημόσιος φορέας ακτοπλοΐας
Όπως τονίζουν κύκλοι του υπουργείου, "κλειδί" για το νέο τοπίο στην ακτοπλοΐα είναι ο δημόσιος φορέας, τον οποίο έχει εξαγγείλει ο αν. υπουργός Ναυτιλίας και που, κυρίως, θα αφορά τα επιδοτούμενα δρομολόγια. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση στο Κοινοβούλιο, ο Θ. Δρίτσας σημείωσε αναφορικά με τον δημόσιο φορέα: "Είναι προεκλογική μας εξαγγελία και προγραμματική μας δέσμευση και έχουμε μιλήσει ήδη γι' αυτό. Οι προεργασίες γίνονται" για να ανακοινώσει ότι ο διάλογος θα ανοίξει "όταν το καλοκαίρι θα φτάνει στο τέλος του, με όλα τα δεδομένα" και να τονίσει "επί τη βάσει συγκεκριμένων προτάσεων".
Ο Θ. Δρίτσας δεν αποκάλυψε περισσότερα στοιχεία των προτάσεων που θα παρουσιάσει στον διάλογο σε σχέση με τον δημόσιο φορέα, αλλά νωρίτερα είχε κάνει εμμέσως πλην σαφώς μια αναφορά στα "πειράματα των εταιρειών λαϊκής βάσης ή των δημοτικών επιχειρήσεων (που) δυστυχώς κατέρρευσαν μέσα από αυτή την υπονόμευση του ανταγωνισμού".
