Ο δυτικός κόσμος μπορεί να παραμένει διχασμένος σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ωστόσο μπορούμε να συμφωνήσουμε σε ένα πράγμα; Ο Πρόεδρος της Ρωσίας έχει τον ρόλο του κακού στο συγκεκριμένο έργο.
Όμως όχι. Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά και καταθλιπτικά στοιχεία της διεθνούς πολιτικής ζωής είναι η ύπαρξη των οπαδών του Πούτιν. Υπάρχει μια σημαντική ομάδα παγκόσμιων ηγετών και πολιτικών προσωπικοτήτων με επιρροή που θαυμάζουν έντονα τον Πούτιν. Η λέσχη υποστηρικτών του είναι παγκόσμια, καλύπτει την Ασία, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική και την Ευρώπη.
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Πούτιν, έπιασε το νόημα όταν το 2018 παρατήρησε: “Υπάρχει ζήτηση στον κόσμο για ιδιαίτερους, κυρίαρχους ηγέτες, για αποφασιστικούς ηγέτες... Η Ρωσία του Πούτιν ήταν η αρχή”.
Όταν ο Πούτιν αναδείχτηκε ηγέτης της Ρωσίας, το 1999-2000, έμοιαζε με ανωμαλία - ένας αυταρχικός εθνικιστής σε μια εποχή τεχνοκρατών οπαδών της παγκοσμιοποίησης. Η Άνγκελα Μέρκελ, πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, κάποτε σχολίασε ότι ο Πούτιν προσπαθούσε να εφαρμόσει τις τεχνικές του 19ου αιώνα στη σύγχρονη εποχή.
Με τις δημοκρατικές αξίες όμως να δοκιμάζονται σε όλο τον κόσμο, ο Πούτιν μοιάζει όλο και περισσότερο με έναν άνθρωπο που προέβλεψε το μέλλον της παγκόσμιας πολιτικής, αντί για απολίθωμα του παρελθόντος.
Ο Ρώσος ηγέτης έχει προσελκύσει οπαδούς και μιμητές που θαυμάζουν το πόσο αδίστακτος και πρόθυμος να καταφύγει στη βία είναι, τον τρόπο που αψηφά την “πολιτική ορθότητα” και το αυταρχικό ύφος διακυβέρνησής του. Όπως το έθεσε ο Ρώσος σχολιαστής Ντμίτρι Τρενίν την προηγούμενη εβδομάδα: “Ο Πούτιν είναι προκομμουνιστικός ηγέτης... Είναι ένας τσάρος”.
Ένας μεγάλος κίνδυνος της σημερινής κρίσης στην Ουκρανία είναι ότι εάν ο Πούτιν προβάλει ως νικητής, το ηγετικό του στιλ θα κερδίσει ακόμα περισσότερο κύρος και μιμητές ανά την υφήλιο. Οι κατακτήσεις εδαφών, οι στρατιωτικές απειλές, τα ψέματα και οι δολοφονίες θα μοιάζουν σαν τακτικές που εξασφαλίζουν τη νίκη.
Ο Πούτιν αποτελεί ήδη πρότυπο για μια νέα γενιά αυταρχικών ηγετών και λαϊκιστών, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που έπρεπε να συγκρατήσει τον θαυμασμό του γι’ αυτόν. Κάποιοι όμως από τους συμβούλους του τον εξέφραζαν περισσότερο ανοιχτά. Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, το 2014, ο Ρούντι Τζουλιάνι επαίνεσε τον Πούτιν: “Παίρνει μια απόφαση και την εκτελεί γρήγορα. Αυτό λέγεται ηγέτης.”
Ο Βίκτορ Όρμπαν, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας και ιδιότυπος προστάτης της “ανελεύθερης δημοκρατίας” στην Ε.Ε., επισκέφτηκε τον Πούτιν αυτή τη εβδομάδα. Κατά το παρελθόν, ο Όρμπαν είχε υποστηρίξει ότι η Ε.Ε. οφείλει να αναγνωρίσει ότι ο “Πούτιν έκανε τη χώρα του και πάλι σπουδαία”. Όπως και ο Πούτιν, ο Όρμπαν εμφανίζεται ως προστάτης μιας μειονότητας στην Ουκρανία - στην περίπτωσή του, της ουγγρικής.
Ανάμεσα στους υπόλοιπους προβεβλημένους οπαδούς του Πούτιν στη Δυτική Ευρώπη περιλαμβάνονται ο Νάιτζελ Φάραντζ, ο υποστηρικτής της καμπάνιας του Brexit, και ο Ματέο Σαλβίνι, ηγέτης της ιταλικής Ακροδεξιάς Λίγκας και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Σχολιάζοντας την αποστολή ρωσικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή ο Φάραντζ δήλωνε: “Ο τρόπος που σχεδίασε την όλη υπόθεση στη Συρία. Ιδιοφυές.” Ο Σαλβίνι ανάρτησε κάποτε φωτογραφίες του στην Κόκκινη Πλατεία, στις οποίες φορούσε φανέλα με το πρόσωπο του Πούτιν.
Η λέσχη επεκτείνεται στην Ασία και τη Μέση Ανατολή. Ο Ροτρίγκο Ντουέρτε, ηγέτης των Φιλιππίνων, κατηγορείται για την υποστήριξη ταγμάτων θανάτου. Όταν ρωτήθηκε ποιον ηγέτη στον κόσμο θαυμάζει περισσότερο, απάντησε πως ήρωάς του είναι ο Πούτιν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, εμφάνισε στην προεκλογική εκστρατεία τού 2019 αφίσες που τον έδειχναν να σφίγγει το χέρι του Πούτιν.
Ο Ρώσος Πρόεδρος έχει όμως στενούς δεσμούς και με άλλους ηγέτες στη Μέση Ανατολή. Χάρισε στον Πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ένα καλάσνικοφ. Ο Σίσι, οι δυνάμεις ασφαλείας του οποίου έχουν σκοτώσει εκατοντάδες διαδηλωτές στους δρόμους της Αιγύπτου, εμφανίστηκε ενθουσιασμένος από το δώρο.
Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, πρίγκηπας της Σαουδικής Αραβίας και ντε φάκτο ηγέτης της χώρας, αποτελεί έναν ακόμη οπαδό του Πούτιν. Μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, ο Σαλμάν έμοιαζε να κινδυνεύει για ένα διάστημα να μετατραπεί σε διεθνή παρία. Ήταν ο Πούτιν που φρόντισε να τον επαναφέρει στο κλαμπ των διεθνών ηγετών. Στην πρώτη σύνοδο των G20 μετά τη δολοφονία Κασόγκι, ο Σαλμάν αντάλλαξε θερμή χειραψία με έναν χαμογελαστό Πούτιν. Λίγο αργότερα και ο ίδιος ο Πούτιν κατηγορήθηκε ότι διέταξε την απόπειρα δολοφονίας του αντιπολιτευόμενου Αλεξέι Ναβάλνι.
Αυτή η χειραψία μεταξύ Πούτιν και Σαλμάν βρίσκεται στην καρδιά της διεθνούς υποστήριξης για τον Πούτιν. Οι μεγαλύτεροι θαυμαστές του Ρώσου ηγέτη είναι συχνά εκείνοι, όπως ο Ντουέρε και ο Σαλμάν, που συμμερίζονται την όρεξή του για βία και την περιφρόνησή του για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Γι’ αυτό τον λόγο, η σημερινή αντιπαράθεση μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης αφορά κάτι περισσότερο από την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, όσο σημαντική και αν είναι αυτή η υπόθεση. Η έκβαση της κρίσης θα μπορούσε επίσης να καθορίσει τον τόνο της διεθνούς πολιτικής ζωής. Εάν ο Πούτιν επικρατήσει των δυτικών δημοκρατικών, το στιλ του αδίστακτου ηγέτη θα μοιάζει σαν το κύμα του μέλλοντος.
