Η δημοκρατία κακοποιείται στα χρόνια του Μνημονίου, το οποίο λειτουργεί ως παρασύνταγμα. Άλλωστε, μπορεί να μην υπάρχει σήμερα Παλάτι, αλλά η τρόικα λειτουργεί όπως τα Ανάκτορα. Χωρίς λαϊκό έλεγχο και δημοκρατική νομιμοποίηση, χωρίς σεβασμό στο Σύνταγμα, αντιμετωπίζει τις κυβερνήσεις ως ανδρείκελα. Μπορεί να μην υπάρχουν σήμερα τανκς για να βγουν στους δρόμους, αλλά είναι παρούσα η θηριώδης ισχύς των συμφερόντων των media.
Και πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει; Όταν καταστρέφεται η κοινωνία, δολοφονείται και η δημοκρατία. Για να συντελεστεί η κοινωνική καταστροφή, επιστρατεύεται η ιδεολογική και υλική βία εις βάρος των υποτελών τάξεων και των αδύναμων πολιτών.
Η έξοδος της κοινωνίας από την κρίση, η παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας, προϋποθέτουν τη ριζική ανασυγκρότηση του πολιτικού συστήματος, την αναγέννηση της δημοκρατικής πολιτικής, δηλαδή της πολιτικής ως διαδικασίας που οδηγεί σε δημοκρατική ανατροπή και σε συναινέσεις για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Η κοινωνική διάσταση της δημοκρατίας είναι απολύτως συνυφασμένη με την πολιτική διάστασή της.
Σε συνθήκες βαθιάς κρίσης αντιπροσώπευσης, που επιτείνεται από τα σκάνδαλα και την έλλειψη ηθικής της κυρίαρχης πολιτικής τάξης, το αίτημα για πραγματική δημοκρατία δονεί τις πλατείες του ευρωπαϊκού δημόσιου χώρου. Ειδικότερα για την Ελλάδα, που ζούμε τη χειρότερη νεοφιλελεύθερη επίθεση στην Ευρωζώνη, η δημοκρατία είναι η ασπίδα, η απαντοχή και η ελπίδα των κοινωνικών δυνάμεων που κατακρημνίζονται στη φτώχεια και την περιθωριοποίηση, που σπρώχνονται βίαια εκτός πολιτικής διαδικασίας.
Γι' αυτό η πρωτοβουλία του ΣΥΡΙΖΑ να θέσει στο επίκεντρο των αναζητήσεων και των αγώνων το αίτημα για τη ριζική ανασυγκρότηση του πολιτικού συστήματος, με όρους κοινωνίας και όχι νομικισμούς κορυφής, ανταποκρίνεται στη λαϊκή αξίωση για δημοκρατική ανατροπή. Δεν ζούμε σε συνθήκες πολιτειακής κρίσης, αλλά πρωτίστως και κυρίως πολιτικής κρίσης. Γι' αυτό οι απαντήσεις δεν περιορίζονται στη συνταγματική αναθεώρηση, όσο ευρεία και βαθιά κι αν είναι. Πολύ περισσότερο, που οι νεοφιλελεύθερες δυνάμεις καιροφυλακτούν για να αλλοιώσουν τη δημοκρατική ουσία του Συντάγματος, που (παρά τις αλλεπάλληλες κομματικές αναθεωρήσεις που ώς έναν βαθμό το μετέτρεψαν από διακήρυξη δικαιωμάτων σε σύνολο με κανονιστικές διατάξεις) παραμένει κείμενο διακήρυξης αρχών.
Χρόνια μετά, σε άλλες συνθήκες, και πάλι η υπεράσπιση της δημοκρατίας, η υπεράσπιση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, είναι καθήκον για την αλλαγή της κοινωνίας.
