Το προσφυγικό - μεταναστευτικό αποδεικνύεται πανίσχυρος καταλύτης στις πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη. Και πίσω από αυτό, η έννοια της αλληλεγγύης και ο φόβος της αποξένωσης του ντόπιου πληθυσμού - πραγματικός ή μη. Φάνηκε για ακόμη μια φορά στις τοπικές κάλπες του Βερολίνου, όπου τα δύο παραδοσιακά μεγάλα κόμματα, οι Σοσιαλδημοκράτες και οι Χριστιανοδημοκράτες, είδαν την εκλογική τους δύναμη να συρρικνώνεται κάτω από το 50%, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συνεχίσουν την κυβέρνηση του μεγάλου(;) συνασπισμού.
Βέβαια, το Βερολίνο είναι μια πολύ ιδιαίτερη πόλη: πολυπολιτισμική, μέχρι πρότινος “φτωχή, αλλά σέξι” -όπως έλεγε ο αιώνιος πρώην δήμαρχός της Κλάους Βόβεραϊτ, που δεν συμμετείχε σ’ αυτές τις εκλογές-, δυσλειτουργική για τα γερμανικά δεδομένα και ανοιχτή σε νέα πολιτικά πειράματα. Δεν είναι τυχαία η μεγάλη εκλογική επιτυχία των Πειρατών στο Βερολίνο πέντε χρόνια πριν, ούτε η εξαφάνισή τους την Κυριακή. Πέραν από τις ιδιαιτερότητες, όμως, το προχθεσινό τοπικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Βερολίνο στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα και στην κεντρική πολιτική σκηνή. Της Γερμανίας και κατ’ επέκτασιν της Ευρώπης.
Αυτό το αποτέλεσμα έχει τουλάχιστον δύο αναγνώσεις. Η μία είναι ότι η επέλαση της ξενοφοβικής Δεξιάς συνεχίζεται και ότι η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), ως κόμμα που ψηφίζεται κυρίως -έτσι λένε οι ψηφοφόροι της στα exit polls- ως έκφραση διαμαρτυρίας για τα “κανονικά” κόμματα, δεν πρόκειται να εξαφανιστεί σύντομα από το προσκήνιο. Η δεύτερη ανάγνωση είναι ότι ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού -με πέντε κόμματα να λαμβάνουν από 21% έως 14%- δημιουργεί και άλλες εναλλακτικές για τη διακυβέρνηση στη Γερμανία. Επιτρέπει, δηλαδή, κατ’ αρχάς αριθμητικά, και κατά τα φαινόμενα και πολιτικά, τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης κόκκινο - κόκκινο - πράσινης, όπου τα δύο κόκκινα μεταφράζονται σε Σοσιαλδημοκράτες και Αριστερά.
Για το κρατίδιο της γερμανικής πρωτεύουσας μια τέτοια κυβερνητική συμμαχία δεν θα αποτελούσε επανάσταση. Στο δημαρχείο του Βερολίνου έχουν κυβερνήσει δύο φορές μαζί το SPD και η Αριστερά, ενώ και η τοπική οργάνωση των Πράσινων είναι μάλλον αριστερόστροφη σε σχέση με άλλες. Το ερώτημα είναι εάν ένα τέτοιο τοπικό “πείραμα” θα μπορούσε να συνεχιστεί το 2017 σε ομοσπονδιακό επίπεδο, πάντα υπό την προϋπόθεση ότι θα το επιτρέψουν οι αριθμοί.
Με την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να αμφισβητείται εκ των έσω και τη Χριστιανική της Ένωση να μοιάζει υπό διάλυση -καθώς οι Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας τραβάνε επικίνδυνα το σκοινί-, ίσως η αριστερόστροφη εναλλακτική του Βερολίνου να καταφέρει μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2017 να πείσει το εκλογικό σώμα.
Υπάρχουν πολλά “ίσως” σ’ αυτή την ανάγνωση. Αλλά εάν επιβεβαιωθεί από τις κάλπες, θα αλλάξει άρδην το κλίμα. Όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και στην Ευρώπη.
