Σε κάτι κατάφεραν να συμφωνήσουν οι 27 στην άτυπη σύνοδό τους στην Μπρατισλάβα: Στο ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίση μετά και την απόφαση των Βρετανών να αποχωρήσουν - και όχι μόνο γι’ αυτό. Κι επειδή οι εναπομείναντες δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει μια έξοδος από την κρίση, υποσχέθηκαν στους Ευρωπαίους πολίτες ότι θα τα καταφέρουν μέχρι τα τέλη Μαρτίου, όταν η Ε.Ε. θα γιορτάσει τα 60 χρόνια από τη Συνθήκη της Ρώμης. Αυτή ήταν και η μοναδική συγκεκριμένη επιτυχία της συνόδου της Μπρατισλάβα ότι οι 27 έδωσαν έξι μήνες παράταση στους εαυτούς τους για να καταλήξουν στους απαραίτητους συμβιβασμούς. Κάτι που, άλλωστε, συνηθίζεται στη μακρά πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Το αν αυτοί οι συμβιβασμοί θα είναι προωθητικοί για “μια καλύτερη Ευρώπη”, όπως λένε οι ηγέτες του Νότου, ή έστω θα επαναφέρουν “την υπόσχεση για ευημερία”, όπως άφησε να εννοηθεί ότι χρειάζεται η Άνγκελα Μέρκελ, μένει να φανεί.
Πάντως, γι' αυτό το περιβόητο “νέο όραμα”, που θα κάνει πάλι την Ε.Ε. ελκυστική για τους λαούς της, δεν φάνηκε να μπαίνουν οι βάσεις στην Μπρατισλάβα. Και η δειλή υπενθύμιση της από καιρό ξεχασμένης έκφρασης “κοινωνική Ευρώπη” δεν είναι και τόσο πολλά υποσχόμενη. Αντίθετα, στην άτυπη σύνοδο χρησιμοποιήθηκε το παλιό και δοκιμασμένο σύμβολο του “γαλλογερμανικού άξονα” που δίνει κίνηση στην ατμομηχανή της Ευρώπης. Μέρκελ και Ολάντ επέλεξαν να εμφανιστούν μαζί στον ευρωπαϊκό Τύπο μετά το πέρας της συνόδου, να δείξουν ότι “θέλουν να συμβάλουν από κοινού στην επιτυχία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος”. Μόνο που αυτή η κοινή τους εμφάνιση απέπνεε περισσότερο αμηχανία, παρά αποφασιστικότητα. Περισσότερο διάθεση να δείξουν ότι “δεν μαλώνουμε”, παρά ενθουσιασμό για τα... τολμηρά βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν στο “πνεύμα της Μπρατισλάβα”.
Όσο για την ευρωπαϊκή αξία της αλληλεγγύης, που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να είναι η σημαία της Ε.Ε. στο προσφυγικό, στην Μπρατισλάβα απέκτησε κι αυτή ένα νέο επίθετο. Αντί για συγκεκριμένη ποσόστωση στις μετεγκαταστάσεις προσφύγων -όπως συμφωνήθηκε σε προηγούμενες συνόδους- τώρα έπεσε στο τραπέζι η ιδέα για “ευέλικτη αλληλεγγύη”. Και ενδεχομένως σ’ αυτό το ζήτημα η “ευελιξία” να αποδειχθεί τόσο ευρεία ώστε να αναιρεί το ουσιαστικό “αλληλεγγύη”. Όπως πιέζουν οι σκληροί του Βίσεγκραντ και κόντρα στο πνεύμα της Συνθήκης της Ρώμης που οι 27 ελπίζουν να αναβιώσουν έχοντας βρει λύσεις έως τότε.
