Του Φρανσουά Χεσμούργκ
Παραδοσιακά, οι γαλλικές δημοτικές εκλογές δίνουν στους ψηφοφόρους μια ευκαιρία να εκτονωθούν ενάντια στην κυβέρνηση στον πρώτο γύρο, για να ακολουθήσει συνήθως η διόρθωση στον επόμενο. Αυτή τη φορά έγινε διαφορετικά: η κυβέρνηση των Σοσιαλιστών έχασε ιστορικά προπύργια σε δεκάδες περιπτώσεις, καθώς ο δεύτερος γύρος πολλαπλασίασε τη βόμβα του πρώτου.
Ποτέ άλλοτε, από τη γέννηση της Πέμπτης Δημοκρατίας το 1958, δεν έχει προκληθεί σε δημοτικές εκλογές τέτοιο "Bérézina", η γαλλική έκφραση της ήττας από το όνομα του ποταμού της Λευκορωσίας, όπου κατατροπώθηκε μεγάλο κομμάτι του στρατού του Ναπολέοντα το 1812.
Το αποτέλεσμα είναι προϊόν της αποτυχημένης ηγεσίας του προέδρου Ολάντ. Ο ακροαριστερός πολιτικός Ζαν Λικ Μελανσόν διακωμώδησε εξαντλητικά την εικόνα του με το κράνος πάνω στο μοτοποδήλατο κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Οι ψηφοφόροι οπωσδήποτε συμμερίζονται την άποψή του.
Η επανειλημμένη υπόσχεση του Ολάντ να κατεβάσει την ανεργία ώς τα τέλη του 2013 του έκανε μεγάλη ζημιά. Ανάμεσα στους δύο γύρους της ψηφοφορίας, παρεμβλήθηκε η ανακοίνωση ότι η ανεργία έχει αυξηθεί ακόμη παραπάνω, κατά επιπλέον 30.000 άτομα τον Φεβρουάριο.
Θα ήταν σφάλμα, όμως, να θεωρήσουμε την ψήφο της Κυριακής λευκή επιταγή για την παραδοσιακή Δεξιά. Εμφανίστηκε το χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής στην Ιστορία. Οι δεξιοί ψηφοφόροι δεν γέμισαν τα παραβάν. Η εκλογική τους νίκη οφειλόταν κατά κύριο λόγο στην άρνηση των ψηφοφόρων του Ολάντ να ψηφίσουν. Η έλλειψη πολιτικών εναλλακτικών που να εμπνέουν από την Κεντροδεξιά, οι εναλλαγές ανάμεσα στους ανταγωνιστές ηγέτες και το αμφισβητήσιμο οικονομικό παρελθόν του πρώην προέδρου Νικολά Σαρκοζί δεν υπήρξαν πρόβλημα. Θα έχουν μεγάλη σημασία στη συνέχεια.
Ούτε το Εθνικό Μέτωπο ξέφυγε από την πολιτική του απομόνωση. Κέρδισε μόλις δώδεκα πόλεις (από 900 δήμους με πληθυσμό 10.000 και πάνω). Τα παραδοσιακά κόμματα ενθαρρύνθηκαν να αποφύγουν τις συμφωνίες με την άκρα Δεξιά από τις δημοσκοπήσεις, καταδεικνύοντας την άρνηση της πλειοψηφίας να σκεφτεί το Ε.Μ. ως δημοκρατικό κόμμα. Ωστόσο, στις επερχόμενες ευρωεκλογές, τα όρια μπορεί να διαρραγούν, καθώς πολλοί ψηφοφόροι θα θεωρήσουν (εσφαλμένα) ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις.
Οι επιλογές Ολάντ δεν είναι ελκυστικές. Τα αποτελέσματα των εκλογών και των δημοσκοπήσεων έδειξαν ότι υπάρχει απαίτηση, και μεταξύ πολλών Σοσιαλιστών ψηφοφόρων, για αλλαγή πρωθυπουργού και υπουργικού συμβουλίου. Όμως, μετά τον χθεσινό ανασχηματισμό, η νέα του κυβέρνηση -αν και ηγείται μια πολύ δημοφιλής και ισχυρή προσωπικότητα όπως ο Μανουέλ Βαλς, πρώην υπουργός Εσωτερικών της Δεξιάς- θα δεχτεί πλήγμα αν δεν έχουν καλή εμφάνιση οι Σοσιαλιστές στις ευρωεκλογές.
Ούτε θα είναι εύκολη η συγκατοίκηση ανάμεσα σε αυτόν τον πρωθυπουργό με τις προεδρικές βλέψεις και σε έναν πολιτικά αδύναμο, αλλά θεσμικά πανίσχυρο πρόεδρο. Αυτός ο συνδυασμός μπορεί να δουλέψει μόνο αν προωθήσουν μια κοινή οικονομική και κοινωνική στρατηγική. Αν αυτή η στρατηγική αποτελέσει απλώς την επέκταση του τρέχοντος μείγματος χαμηλής ανάπτυξης με υψηλή φορολόγηση νοικοκυριών, περικοπές δαπανών και άλλα μέτρα προσφοράς, η δύσθυμη ψυχολογία στη χώρα δύσκολα θα βελτιωθεί.
Αν μιμηθεί την απαξίωση της κυβέρνησης του Ιταλού Ματέο Ρέντζι για το Σύμφωνο Σταθερότητας της Ε.Ε., η Γαλλία θα μπορούσε να ξεφύγει από το πολιτικό και κοινωνικό αδιέξοδο.
Αυτό δύσκολα θα συμβεί, επειδή οι ηγέτες της χώρας φοβούνται πάρα πολύ την αντίδραση σε μια τέτοια θέση. Όμως ίσως οι Γάλλοι υποτιμούν τα περιθώριά τους.
Στο κάτω - κάτω, το spread ανάμεσα στα γαλλικά και τα γερμανικά ομόλογα μειώθηκε και πάλι, παρά την αβεβαιότητα που φέρνουν τα εκλογικά αποτελέσματα και η αποκάλυψη ότι το έλλειμμα του 2013 ήταν υψηλότερο του αναμενόμενου. Και πάλι, με τις μεταρρυθμίσεις του Ιανουαρίου υπέρ της προσφοράς στην οικονομία, ο Ολάντ θα είναι λογικό να φοβάται μήπως προκαλέσει περισσότερη αστάθεια, αλλάζοντας πάλι τακτική.
Σε ακόμη μεγαλύτερο βάθος, ο Ολάντ δεν είναι Ρέντζι, ούτε στις ροπές ούτε στον χαρακτήρα - αλλά ο Βαλς ίσως είναι.
Ο Ολάντ θα συνεχίσει σαν καλός στρατιώτης, προσπαθώντας να ηγηθεί της χώρας, ενώ έχει το χαμηλότερο επίπεδο κοινωνικής αποδοχής από τη δεκαετία του 1950, με την ελπίδα ότι οι εξελίξεις θα αποδειχθούν υπέρ του. Στο μεσοδιάστημα, όπως ο Σαρκοζί και λίγο παραπάνω, θα χάνει όλες τις εκλογές από τώρα μέχρι το τέλος της θητείας του, ενώ παράλληλα θα προσπαθεί να αποφύγει την απόλυτη ήττα του προκατόχου του.
Αλλά σε τι κατάσταση θα βρίσκεται η χώρα το 2017;
