Του Φιλίπ Μαρλιέρ
Τελικά δεν ήταν ο θρίαμβος που πολλοί προέβλεπαν την προηγούμενη εβδομάδα. Την Κυριακή, το Εθνικό Μέτωπο (F.N.) κατέγραψε σημαντικές νίκες στον δεύτερο γύρο των δημοτικών εκλογών, επιτυγχάνοντας την εκλογή περισσότερων από 1.400 δημοτικών συμβούλων (από 60) και κερδίζοντας 13 δήμους σε ολόκληρη τη χώρα.
Ωστόσο, τα καλά αυτά αποτελέσματα δεν συνιστούν πολιτικό σεισμό. Παρ' ότι το F.N. ενίσχυσε σημαντικά τις θέσεις του σε τοπικό επίπεδο σε σχέση με τις εκλογές του 2001 και του 2008, οι γενικές του επιδόσεις κυμαίνονται στα επίπεδα του 1995.
Παρ' όλα αυτά, η εκλογική επίδοση του F.N. δεν θα έπρεπε ούτε να υποτιμηθεί. Το ακροδεξιό κόμμα αποκτά τώρα πιο εκτεταμένη εκλογική βάση, έχοντας ενισχύσει το ποσοστό του σε περιφέρειες όπου παραδοσιακά υστερούσε (δυτικές, νοτιοδυτικές και του κέντρου). Κάποιες νίκες είναι μάλιστα εντυπωσιακές: το Ενιν - Μπομόν, μια πόλη μεταλλωρύχων και ιστορικό προπύργιο των σοσιαλιστών, η Αγιάν, μια βιομηχανική περιοχή της εργατικής τάξης, η Φρεζίς, η Κογκολίν ή η Μποκλέρ.
Με δεδομένες αυτές τις νίκες, το F.N. παραμένει μια πολιτική οργάνωση μέτριας ισχύος: μόλις κατόρθωσε να υποβάλει υποψηφιότητες σε 587 κοινότητες από τις 36.000 στις οποίες μπορούσε να το κάνει. Οι κομματικοί αξιωματούχοι προσπάθησαν απεγνωσμένα να μην εξαντλήσουν τους μέτριους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους τους.
Τη δεκαετία του '90, η εμπειρία από τους δημάρχους του κόμματος σε νοτιοανατολικές περιφέρειες θεωρήθηκε καταστροφική. Στην Τουλόν, τη Μαρινιάν και τη Βιτρόλ, το F.N. προσπάθησε να εφαρμόσει διακρίσεις εις βάρος των ξένων κατοίκων, οι οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές και ακυρώθηκαν από τη Δικαιοσύνη. Το κόμμα έχασε τελικά τους τρεις αυτούς δήμους έπειτα από μια θητεία.
Παράλληλα, το F.N. παραμένει ένα σχετικά μικρό κομμα σε τοπικό επίπεδο: το κεντροδεξιό UMP κέρδισε 109 πόλεις με περισσότερους από 30.000 κατοίκους, το κεντροαριστερό Σοσιαλιστικό Κόμμα εξασφάλισε 56, το κεντροδεξιό UDI 28, το Κομμουνιστικό Κόμμα 22, το κεντρώο Modem 6, οι Πράσινοι 2 και το F.N. 2.
H τελευταία άνοδος έχει όμως μια ποιοτική διαφορά. Σε αντίθεση με τον πατέρα της, η Μαρίν Λεπέν έχει μακροπρόθεσμη στρατηγική. Κατανοεί ότι, για να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές, χρειάζεται την υποστήριξη ενός δικτύου εκλεγμένων μελών και ακτιβιστών στις τοπικές κοινωνίες.
Ακολουθεί μια στρατηγική "αποδαιμονοποίησης" του κόμματός της και ελπίζει ότι σύντομα θα θεωρείται από την πλειοψηφία του πληθυσμού σαν ένα παραδοσιακό και αξιοσέβαστο κόμμα. Η ηγέτης του F.N. έχει πάρει αποστάσεις από τα ρατσιστικά σχόλια και τα αντισημιτικά λογοπαίγνια του πατέρα της. Αντιθέτως, επικεντρώνεται σε καθημερινά ζητήματα, επικρίνει την παγκοσμιοποίηση και το χρηματοπιστωτικό σύστημα και επιθυμεί την αποχώρηση της Γαλλίας από την Ευρωζώνη και την Ε.Ε. Εν συντομία, επινόησε εκ νέου τον εαυτό της ως έναν πολιτικό στο πλευρό των "απλών ανθρώπων".
Η στάση αυτή βρίσκει απήχηση στους βιομηχανικούς εργάτες της νότιας Γαλλίας. Στον Νότο, τα μηνύματά της είναι πιο κοντά στο παλιό ρεπερτόριο του F.N.: νόμος και τάξη και οι "απειλές" του πολυπολιτισμού και του κοινοτισμού. Υπερασπίζεται τη λαϊκότητα (το γαλλικό κοσμικό κράτος, ιστορικά μια υπόθεση της Αριστεράς), η οποία, όπως υποστηρίζει, απειλείται πλέον από την άνοδο του Ισλάμ.
Η στρατηγική αυτή έχει μέχρι τώρα επιτυχία. Έχει προσελκύσει τους ψηφοφόρους τής εργατικής τάξης που παραδοσιακά υποστήριζαν το UMP: 40% της εκλογικής βάσης του UMP θεωρεί ότι οι αξίες του κόμματός τους είναι συμβατές με εκείνες του F.N. Όλο και περισσότερα στελέχη του UMP τάσσονται υπέρ μιας συμμαχίας με το F.N. Η τάση αυτή δυσκολεύει όλο και περισσότερο την ηγεσία του κεντροδεξιού κόμματος.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα έχασε 155 δήμους με περισσότερους από 9.000 κατοίκους και η αποχή έφτασε το επίπεδο ρεκόρ του 38,5% στον δεύτερο γύρο. Οι παραδοσιακοί αριστεροί ψηφοφόροι της εργατικής τάξης δεν στράφηκαν προς το F.N. αλλά απείχαν.
Ο Φρανσουά Ολάντ αποξένωσε τους ψηφοφόρους του Αριστερού Μετώπου (ριζοσπαστική Αριστερά), το οποίο συχνά αρνήθηκε να υποστηρίξει σοσιαλιστές υποψηφίους στον δεύτερο γύρο. Εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους ψηφοφόρους, ο Ολάντ αποκαλείται τώρα "πρόεδρος των πλουσίων", αφού είναι ένας σοσιαλιστής που έκοψε τους φόρους των ευπόρων και αύξησε τον ΦΠΑ για όλους τους άλλους.
Ο Ολάντ παραμένει προσηλωμένος στην αποτυχημένη πολιτική λιτότητας του προκατόχου του Νικολά Σαρκοζί: η ανεργία και το δημόσιο χρέος έχουν απογειωθεί και, παρά τις αμέτρητες φοροαπαλλαγές για τις επιχειρήσεις, η οικονομία εξακολουθεί να μην αναπτύσσεται. Ύστερα από την αθέτηση των προεκλογικών υποσχέσεών του, ο Ολάντ θεωρείται τώρα ως ένας δουλοπρεπής σύμμαχος των μεγάλων επιχειρήσεων και της Άνγκελα Μέρκελ.
Η Λεπέν θα πρέπει τώρα να περάσει από τα λόγια στα έργα. Μπορεί να συζητά για τα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα που απασχολούν τους απλούς ανθρώπους, ωστόσο ο "αυτάρχης καπιταλισμός" της προσφέρει ελάχιστα στους εργαζόμενους. Και αυτό είναι κάτι που γνωρίζουν οι περισσότεροι ψηφοφόροι. Δεν μπορούν όμως να παραβλέψουν ότι ο Ολάντ ούτε καν μιλά για τα ζητήματα που τους απασχολούν.
