ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Είστε αισιόδοξος ότι αυτή τη φορά το Κυπριακό θα λυθεί; Τι έχει αλλάξει σε σχέση με τις προηγούμενες απόπειρες;
Το να έχουμε ελπίδες και να αγωνιζόμαστε για επανένωση του νησιού είναι μέρος της ιδεολογικής μας στάσης. Διανύουμε μια περίοδο με ενδιαφέρουσες εξελίξεις. Το Κυπριακό είναι ένα διεθνές πρόβλημα. Το σύστημα του 1960 της Δημοκρατίας της Κύπρου και η ιστορική διαδικασία του νησιού μετέτρεψαν το πρόβλημα σε διεθνές. Αυτό πρέπει να σημειωθεί. Μπορεί να μην είμαστε ευτυχισμένοι με αυτή την πραγματικότητα, ωστόσο το ουσιώδες είναι να βρούμε μια πολιτική λύση και να δημιουργήσουμε ένα μοντέλο επίλυσης το οποίο θα εξυπηρετεί τις προσδοκίες και να ανταποκρίνεται στο κοινό μέλλον Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.
Υπάρχουν δύο βασικές διαφορές σε σχέση με προηγούμενες πρωτοβουλίες: Πρώτον, το ζήτημα του πώς θα διαχειριστούμε τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέεται άμεσα με την επίλυση του Κυπριακού. Από το 2003 υπάρχει συνεχιζόμενη ένταση μεταξύ Τουρκίας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ. Είμαστε ευτυχείς που η ένταση δεν εξελίχθηκε σε θερμή σύγκρουση, όμως οι σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών που ανέφερα πρέπει να εξομαλυνθούν, ώστε να εξαλειφθεί η σημερινή ένταση. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της επίλυσης του Κυπριακού.
Με περισσότερες λεπτομέρειες, είναι πολλοί οι παράγοντες που προετοιμάζουν το έδαφος ώστε στην περίπτωση αδιεξόδου η διεθνής κοινότητα να ξεκλειδώσει τη διαδικασία. Ενδεικτικά: η επιθυμία των ΗΠΑ να ηγηθούν της Ανατολικής Μεσογείου, ώστε να αποτελέσουν εναλλακτική στο ρωσικό φυσικό αέριο που θα περνάει στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας και Ελλάδας, η διευκόλυνση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας στην Ε.Ε., η άρση της αναστολής συνεργασίας Ε.Ε.-ΝΑΤΟ, διότι Τουρκία και Κυπριακή Δημοκρατία δεν αναγνωρίζουν η μία την άλλη, τα εισοδήματα από τους υδρογονάνθρακες που θα αποτελούσαν σημαντικούς πόρους του Νέου Κυπριακού Κράτους αλλά και της Ελλάδας και της Τουρκίας.
Δεύτερον, ο κύριος Αναστασιάδης υιοθετεί ένα μοντέλο πραγματικής ομοσπονδίας στο οποίο η κεντρική διοίκηση είναι πιο αδύναμη και τα μέλη που αποτελούν την ομοσπονδία πιο ισχυρά, το οποίο είναι πιο κοντά στην τουρκική θέση. Αυτό το ζήτημα έχει δημιουργήσει ένα ζωτικό περιβάλλον στο οποίο οι πλευρές μπορούν να εργαστούν από κοινού. Επίσης, το γεγονός ότι οι διαπραγματευτές θα επισκέπτονται την Τουρκία και την Αθήνα αμοιβαία κατά τις προσεχείς ημέρες μπορεί να φαίνεται πως είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά είναι επίσης ζωτικής σημασίας. Η μία κυριαρχία, η μία μόνο διεθνής ταυτότητα και η μία μόνο ιθαγένεια να αναφέρονται με σαφήνεια στην κοινή δήλωση και να ορίζεται σαφώς μια ομοσπονδιακή λύση είναι επίσης καίριας σημασίας.
Σε αυτό το σημείο, δεδομένης της πολιτικής πραγματικότητας σε αυτό το μικρό νησί που έχει μετατραπεί σε παιδική χαρά για τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, εμείς οι Κύπριοι, και οι δύο πλευρές, πρέπει να συνεργαστούμε και να εργαστούμε για μια λύση που θα προστατεύει και θα βελτιώνει τα δικαιώματά μας. Αυτό που έχει σημασία για εμάς είναι να καταφέρουμε να φτιάξουμε μια δομή μέσα στην οποία οι άνθρωποι θα είναι ενωμένοι και θα γίνουν εταίροι αντί να είναι διαιρεμένοι, να προστατεύουν και να αναγνωρίζουν όλων των ειδών διαφορετικές ταυτότητες. Είναι δυνατόν να δημιουργήσουμε μια κοινή, δημοκρατική (civilian) χώρα. Είναι δυνατόν να δημιουργήσουμε μια αποστρατικοποιημένη χώρα, η οποία θα είναι απαλλαγμένη από κάθε είδους ξένες επεμβάσεις, όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να καθορίζουν το μέλλον τους χωρίς φανατισμούς για την ενοποίηση. Κάτι τέτοιο είναι και θα είναι ένα σημαντικό βήμα για τα ιδανικά μας. Αυτό το βήμα θα συνιστούσε μια τεράστια δημοκρατική επανάσταση. Μια εξέλιξη ιστορικής σημασίας.
* Ένα από τα βασικά επιχειρήματα στο οποίο αποδίδουν οι Ελληνοκύπριοι τη "δυσπιστία" τους είναι ότι η Βόρεια Κύπρος είναι απόλυτα εξαρτημένη από την Άγκυρα. Πώς το σχολιάζετε;
Eδώ και 40 χρόνια, από το 1974, οι Τουρκοκύπριοι μπορούσαν να έχουν επαφές μόνο με την Τουρκία. Επικοινωνούν με τους θεσμούς και τους οργανισμούς για να επιλύσουν τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζουν με την οικονομία, το εμπόριο και με άλλα ζητήματα. Σίγουρα, η κατάσταση έχει οδηγήσει σε εξάρτηση της Βόρειας Κύπρου από την Τουρκία. Ναι, είναι αδιαμφισβήτητη η επιρροή της Άγκυρας, αλλά η ισχύς της επιρροής αυτής εξαρτάται από τις συνθήκες. Είναι σημαντικό ότι η Τουρκία υποστηρίζει τη νέα διαδικασία. Είναι σημαντικό για εμάς να κάνουμε καλή χρήση της ευκαιρίας αυτής και να δουλέψουμε σκληρά για μια ανεξάρτητη ομοσπονδιακή δημοκρατία από εδώ και στο εξής.
* Το πλησιέστερο που βρεθήκαμε ποτέ σε λύση ήταν η προσπάθεια που είχε γίνει από τους προέδρους Χριστόφια και Ταλάτ. Θα υπήρχε διαφορά αν το Κυπριακό επιλυόταν από την Αριστερά σε σχέση με τη λύση που διαπραγματεύονται δεξιές κυβερνήσεις;
Φυσικά και θα υπήρχε διαφορά. Αλλά δεν συνέβη. Δεν μπορούσε να συμβεί. Η συμφωνία που ονομάστηκε κοινό ανακοινωθέν, πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί μια ομοσπονδιακή δομή, δεν αποκλείει τα κοινά ανακοινωθέντα Ταλάτ - Χριστόφια της 23 Μαΐου - 1 Ιουλίου (παρ' ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο).
Σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, όλοι οι σοσιαλιστές θα πρέπει να συνεργάζονται σε παγκόσμιο επίπεδο εναντίον της νεοφιλελεύθερης και της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας και να μεταφράζουν την παγκόσμια ισχύ που αποκτιέται μέσα από μια τέτοια συνεργασία σε πράξη σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Δεν πιστεύω πως οι υπάρχουσες δομές αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σαφώς χρειαζόμαστε έναν πολύ καλύτερα οργανωμένο και πιο αποτελεσματικό παγκόσμιο αγώνα για τον σοσιαλισμό. Μπορούμε να κλονίσουμε την απίστευτη παγκόσμια ισχύ του νεοφιλελευθερισμού και να αντιμετωπίσουμε την ιμπεριαλιστική κυριαρχία μέσα από το είδος της συνεργασίας που προανέφερα. Όσο νιώθουμε την ανάγκη αυτή από μια τέτοια σκοπιά, όπως την αισθανόμασταν πριν από έναν αιώνα, θα έχουμε τη δύναμη να τα καταφέρουμε.
