Το μήνυμα που στέλνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στους τρεις πυλώνες της τρόικας - Κομισιόν, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα- είναι «χαλαρώστε τη λιτότητα». Η αρμόδια επιτροπή της Ευρωβουλής παρουσίασε το προσχέδιο της έκθεσής της για τα έργα και της ημέρες της τρόικας στις τέσσερις μνημονιακές χώρες -Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρο- και ο βαθμός που της δίνει είναι κάτω από τη βάση.
Οι εισηγητές της έκθεσης Ότμαρ Κάρας και Λιμ Χοάνγκ Νγκοκ επισημαίνουν τις «αστοχίες» που έκανε η τρόικα, την ουσιαστική αποτυχία του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής που επέβαλαν -με αποτέλεσμα να αυξηθεί το δημόσιο χρέος, αντί να μειωθεί- αλλά και το έλλειμμα δημοκρατικής νομιμοποίησης που έχει η τριμερής.
«Μόλις ξεκινήσαμε τη δουλειά μας. Η έκθεση είναι μόνο το πρώτο βήμα. Τώρα περιμένουμε τις απαντήσεις στα λεπτομερή ερωτηματολόγια που έχουμε στείλει σε όσους παίρνουν τις αποφάσεις και από τον Ιανουάριο θα ζητήσουμε συγκεκριμένες αλλαγές» δήλωσαν οι δύο εισηγητές.
Το προσχέδιο της έκθεσης θα αποτελέσει τη βάση συζήτησης στην ολομέλεια της Ευρωβουλής -και αναμένεται στο τέλος οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών λαών να ζητήσουν την αναθεώρηση των Μνημονίων. Ωστόσο, ακόμη κι αν παραμείνει «κόλαφος» για τη λειτουργία της τρόικας η τελική μορφή που θα πάρει η έκθεση, τις αποφάσεις εξακολουθεί να τις παίρνει το Eurogroup.
Στο περιεχόμενο της έκθεσης τώρα: Οι εισηγητές διαπιστώνουν με λύπη τους ότι, παρά τις «πρωτοφανείς» μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, δεν έγιναν ουσιαστικοί πρόοδοι. Υποστηρίζουν ότι η χώρα δεν απέφυγε την «ομαλή» χρεωκοπία, παρά τη βοήθεια που έλαβε. Επίσης, εκτιμούν ότι τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής δεν εξασφαλίζουν ότι δεν θα υπάρξει «ασύντακτη χρεωκοπία» ή έξοδος μιας χώρας από το ευρώ μακροπρόθεσμα.
Αναγνωρίζουν απλά ότι με τα προγράμματα αποτράπηκε βραχυπρόθεσμα μια άτακτη χρεωκοπία, η οποία θα είχε πολύ σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, ενώ μπορεί να προκαλούσε και φαινόμενα ντόμινο σε άλλα κράτη μέλη. Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η ύφεση στην Ελλάδα έγινε εμφανής μόλις τέθηκε σε εφαρμογή το πρόγραμμα.
Γενικότερα, για όλες τις μνημονιακές χώρες οι εισηγητές διαπιστώνουν ότι έγιναν υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις για την πορεία του ΑΕΠ κάθε χώρας από την τρόικα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η σχέση δημοσιονομικής προσαρμογής και ανάπτυξης και κατ' επέκταση να μην επιτυγχάνονται οι δημοσιονομικοί στόχοι (το θέμα του μη σωστού υπολογισμού των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών). Καυτηριάζουν το γεγονός ότι το πρόγραμμα όχι μόνο δεν οδήγησε στη μείωση του δημόσιου χρέους, αλλά αντίθετα το αύξησε «απότομα». Και αναδεικνύουν τους διαφορετικούς στόχους εντός της ίδιας της τρόικας, με το ΔΝΤ να προσδοκά σε εσωτερική υποτίμηση και την Ε.Ε. στη δημοσιονομική προσαρμογή.
Και το σημαντικότερο: κατηγορούν την τρόικα ότι έδειξε «πολύ λίγη» προσοχή στην αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών των Μνημονίων, ενώ υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει «δημοκρατική λογοδοσία» της τρόικας.
Οι συντάκτες της έκθεσης ζητούν χαλάρωση της λιτότητας, συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των προγραμμάτων και μακροπρόθεσμα την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, ώστε να φύγει το ΔΝΤ. Επίσης αμφισβητούν κατά πόσο θα πρέπει να συμμετέχει στην τρόικα η ΕΚΤ και ζητούν να επαναξιολογηθεί αυτό από το συμβούλιο υπουργών.
Τέλος οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι τα Μνημόνια μεγάλωσαν τις ανισότητες εντός των χωρών που τα εφάρμοσαν, αποδοκιμάζουν τις περικοπές που επέβαλλαν στα συστήματα υγείας, καθώς και τις μεταρρυθμίσεις «που δεν συνάδουν με τη Χάρτα των θεμελιωδών δικαιωμάτων» και χαρακτηρίζουν «απαράδεκτα» τα επίπεδα της ανεργίας των νέων στις τέσσερις μνημονιακές χώρες.
Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
