Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Κόκκινο πανί έχει γίνει η Γερμανία για τους εταίρους της στην Ευρωζώνη, για τους Αμερικανούς και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, κυρίως διότι επιβάλλει και στο εσωτερικό της -πολύ πιο λάιτ απ' όσο στους άλλους- μια περιοριστική πολιτική που δεν επιτρέπει και στον υπόλοιπο κόσμο να σηκώσει κεφάλι.
Οι πιέσεις πανταχόθεν να μειώσει τα πλεονάσματά της -όχι μειώνοντας τις εξαγωγές, αλλά αυξάνοντας τις εισαγωγές- αυξάνονται μέρα με τη μέρα, πλην όμως οι δύο μελλοντικοί κυβερνητικοί εταίροι στο Βερολίνο περί άλλα τυρβάζουν και ξοδεύουν ατέλειωτες ώρες διαπραγματεύσεων για το αν θα βάλουν διόδια στους αυτοκινητόδρομους μόνο για τους ξένους -και πώς θα είναι κάτι τέτοιο συμβατό με την κοινοτική νομοθεσία.
Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες θεωρούν ότι έχουν για την ώρα την πολυτέλεια να αδιαφορούν για τις πιέσεις των άλλων, επειδή τα μαντάτα από τη γερμανική οικονομία παραμένουν καλά. Μετά τις εκτιμήσεις της Κομισιόν προχτές, βγήκε χθες και το ινστιτούτο Ifo του Μονάχου να παρουσιάσει τη δική του έκθεση για το οικονομικό κλίμα. Από την έκθεση αυτή προκύπτουν δύο τινά: Πρώτον, ότι η Γερμανία τα πάει καλά και συνεχίζει να αποτελεί την οικονομική ατμομηχανή της Ευρώπης, και δεύτερον, ότι το οικονομικό χάσμα Βορρά - Νότου στην Ευρώπη διευρύνεται.
Ο λαλίστατος διευθυντής του Ifo, Χανς Βέρνερ Ζιν, περίπου επαγγελματίας… απαισιόδοξος, προειδοποιεί ότι η κατάσταση στην Ευρωζώνη παραμένει «μη ευνοϊκή», αν και έχει βελτιωθεί το τελευταίο τρίμηνο, ενώ επισημαίνει ότι τα μείζονα προβλήματα είναι η μαζική ανεργία, η αδυναμία πολλών χωρών να μειώσουν τα ελλείμματά τους και η μειωμένη ζήτηση.
Σύμφωνα με τον Ζιν, η οικονομική κατάσταση στις κλυδωνιζόμενες χώρες -Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Κύπρος- δεν άλλαξε καθόλου το καλοκαιρινό τρίμηνο και παραμένει σε «επίπεδο κρίσης», ενώ έχουν χειροτερεύσει αισθητά οι οικονομικοί δείκτες στην Ιρλανδία, τη Σλοβενία και την Ολλανδία. Αντίθετα η τελευταία έκθεση της Κομισιόν έβλεπε ελαφρά βελτίωση στις χώρες της κρίσης, με εξαίρεση μόνο την Κύπρο και τη Σλοβενία. Η έκθεση του Ifo διαφοροποιείται από την αυτή της Κομισιόν, κυρίως διότι χρησιμοποιεί διαφορετική μεθοδολογία και στηρίζεται πρωτίστως σε ένα είδος δημοσκόπησης μεταξύ ειδικών.
Πιο… αισιόδοξα από την Κομισιόν βλέπουν οι ειδικοί που απαντούν στα ερωτηματολόγια του Ifo την κατάσταση στη Γαλλία. Παρατηρούν εκεί μια μικρή βελτίωση -όπως επίσης και στο Βέλγιο και τη Φινλανδία-, η οποία όμως δεν είναι αρκετή για να οδηγήσει σε ρωμαλέα ανάκαμψη. Οι μόνες χώρες της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τον δείκτη του Ifo, που είναι σε καλό δρόμο και «παρουσιάζουν μια ικανοποιητική έως καλή οικονομική κατάσταση» είναι η Γερμανία και η Εσθονία.
Κατά την παρουσίαση του δείκτη του Ifo ο Ζιν δεν μπήκε στη συζήτηση για τα γερμανικά πλεονάσματα. Όπως ουσιαστικά δεν μπαίνει σ' αυτή τη συζήτηση το νυν και το επόμενο οικονομικό επιτελείο της γερμανικής κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι το μόνο που κάνει η Γερμανία είναι να προσπαθεί σκληρά να διατηρεί την ανταγωνιστικότητά της -και καλά θα κάνουν οι εταίροι της να τη μιμηθούν. Οι Γερμανοί πολιτικοί -και πολίτες- έχουν μάθει να φοβούνται τον πληθωρισμό και αγνοούν τις προειδοποιήσεις πολλών διεθνών αναλυτών ότι η μεγάλη απειλή -που εκπορεύεται από την πολιτική της λιτότητας και τη… χοντροκεφαλιά της Γερμανίας- είναι ο αποπληθωρισμός, που μπορεί να κάνει την Ευρωζώνη, Ιαπωνία.
Τι μέρες αυτές των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού, το θέμα των πλεονασμάτων -και των κινδύνων που απορρέουν από αυτά για την Ευρωζώνη- δεν υπάρχει στην ατζέντα, ενώ και για τα άλλα θέματα της ευρωπαϊκής πολιτικής και της διαχείρισης της ευρωκρίσης δεν έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών.
Το μόνο στο οποίο συμφώνησαν είναι κάτι που δεν περνάει από το χέρι τους, η επιβολή δηλαδή του περιβόητου φόρου Τόμπιν στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Κάποιο γενναίο βήμα στην κατεύθυνση της τραπεζικής ένωσης δεν έγινε, ενώ και η ιδέα των Σοσιαλδημοκρατών για τη θέσπιση ευρωομολόγων και ενός κοινού Ταμείου Απόσβεσης Χρέους παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες.
Τον τόνο στο Βερολίνο εξακολουθεί να δίνει ο υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος όσο περνάει ο καιρός μοιάζει βέβαιο ότι θα παραμείνει σ' αυτό το ισχυρό πόστο. Κι ο Σόιμπλε δεν λέει τίποτε καινούργιο: Δημοσιονομική εξυγίανση, διαρθρωτικές αλλαγές, όχι στην αμοιβαιοποίηση του χρέους, αποδοχή της οδηγίας Μπαρνιέ για το κόστος διάσωσης των τραπεζών (πρώτα οι ιδιοκτήτες, μετά οι ομολογιούχοι, μετά οι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ, μετά οι εθνικοί φορολογούμενοι και στο τέλος, υπό σκληρούς όρους, ο ESM).
Αυτό που δεν λέει πια με τόση έμφαση είναι «περισσότερη Ευρώπη». Εξακολουθεί μεν να το πιστεύει, αλλά εν όψει ευρωεκλογών μοιάζει όλο και περισσότερο μειοψηφικό.
Νοβότνι: Απαράδεκτη η ιδέα για χαράτσι στις καταθέσεις
Με διαφορά φάσης, εν είδει Ραν Ταν Πλαν, αρχίζουν να αντιδρούν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στην ιδέα που έριξε… παρεμπιπτόντως στην 49η σελίδα της μελέτης του για τη φορολογία στις χώρες της κρίσης το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η ιδέα του ΔΝΤ για τις χώρες με δυσβάσταχτο χρέος (πάνω από το «νόμιμο» κατά Μάαστριχτ 60% του ΑΕΠ; Πάνω από το 90%, που θεωρούν γενικώς βιώσιμο κάποιοι αναλυτές με αμφιλεγόμενα εργαλεία; Πάνω από το 120%; Πουθενά δεν διευκρινίζεται) είναι μια εφάπαξ εισφορά, ένας φόρος 10% επί όλων των καταθέσεων και των κεφαλαίων, ώστε να μειωθεί εν μια νυκτί το χρέος στα επίπεδα προ πενταετίας.
Η μελέτη παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο. Κάποιες πρώτες αναλύσεις είδαν το φως της δημοσιότητας την περασμένη εβδομάδα. Και η πρώτη επίσημη αντίδραση ήρθε από τον Αυστριακό Έβαλντ Νοβότνι, μέλος του διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Ο Νοβότνι χαρακτήρισε την ιδέα του ΔΝΤ «απαράδεκτη και απορριπτέα», είπε ότι τέτοια πράγματα «είχαν κάποιο νόημα σε περίοδο πολέμου» και ουσιαστικά κατηγόρησε το ΔΝΤ ότι προκαλεί πανικό στους καταθέτες.
«Και μόνο η συζήτηση για έναν τέτοιο εφάπαξ φόρο, για την ακρίβεια για μια μερική κατάσχεση, θα οδηγήσει στη μαζική απόσυρση των καταθέσεων από τις τράπεζες, σε μια εποχή που οι περισσότερες χρηματοδοτούν τα δάνεια που δίνουν στην οικονομία σε μεγάλο βαθμό από τις καταθέσεις».
Η ιδέα του ΔΝΤ είναι πολύ πιο προχωρημένη από το μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Κύπρο, αλλά και από την οδηγία Μπαρνιέ για το μέλλον. Προτείνει οριζόντιο κούρεμα όλων των καταθέσεων, σε όλες τις τράπεζες των βαθιά χρεωμένων χωρών, με στόχο το κούρεμα του δημόσιου χρέους.
Το Twitter στο χρηματιστήριο
Μια μέρα λίγο διαφορετική από τις άλλες ξημερώνει σήμερα στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, μια μέρα που θυμίζει τον ενθουσιασμό του τέλους της δεκαετίας του 1990, όταν οι επενδυτές είχαν ανακαλύψει τη Νέα Οικονομία. Το Twitter κάνει τη δημόσια εγγραφή του προσδοκώντας να μαζέψει με τη μία 2 δισ. δολάρια, περίπου όσο και το δημοσιονομικό κενό που θα υπολογίσει με το καλό σενάριο η τρόικα. Οι χρηματιστηριακοί κύκλοι ανά τον κόσμο πιστεύουν ότι η ζήτηση για μετοχές του Τwitter θα είναι πολύ μεγαλύτερη από την προσφορά κι ότι η τιμή της μετοχής θα ξεπεράσει τα 23 έως 25 δολάρια που είχαν ορίσει αρχικά οι ιδιοκτήτες της εταιρίας. Πολλά λεφτά για ένα προϊόν μοναδικό και καινοτόμο, αλλά όχι απαραίτητα ικανό να φέρει κέρδη.
Το «παγκόσμιο μεγάφωνο», όπως ονομάζουν πολύ την υπηρεσία τιτιβίσματος που έστησαν τρεις νεαροί στο Σαν Φρανσίσκο, εξαπλώνεται συνεχώς, αλλά δεν βγάζει λεφτά. Αν και τα ημερήσια τιτιβίσματα ξεπερνούν τα 500 εκατομμύρια, αν και το χρησιμοποιούν τουλάχιστον 230 εκατομμύρια χρήστες τον μήνα, το Twitter μπήκε μέσα 134 εκατομμύρια δολάρια το πρώτο εννεάμηνο του 2013. Και μάλιστα περισσότερο από το 2012.
Ωστόσο, οι δυνάμει επενδυτές φαίνεται να γοητεύονται από τις προοπτικές του Twitter, ακριβώς όπως μαγεύτηκαν από τη δημόσια εγγραφή του Facebook ενάμιση χρόνο πριν. Όλοι κυνηγούν ένα success story και απωθούν στη μνήμη τους το σκάσιμο της φούσκας της Νέας Οικονομίας το 1999.
