Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Δεν άνοιξαν ακριβώς σαμπάνιες χθες στις Βρυξέλλες κατά την παρουσίαση της τελευταίας πρόγνωσης της Κομισιόν για την πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης, αλλά ούτε εμφανίστηκαν με μαύρες πλερέζες. Με δυο λόγια η Κομισιόν προβλέπει ότι το 2014 η ύφεση θα εγκαταλείψει οριστικά τα περισσότερα κράτη μέλη -πλην Κύπρου και Σλοβενίας, που θα αρχίσουν να συνέρχονται το 2015- χωρίς αυτό να έχει άμεσο αντίκτυπο στην αγορά εργασίας.
«Πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι η ευρωπαϊκή οικονομία πήρε τη στροφή» δήλωσε ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, φροντίζοντας ωστόσο να κρατήσει χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών: «Είναι ακόμη πολύ νωρίς να πούμε ότι νικήσαμε» πρόσθεσε.
Η πρόβλεψη των Βρυξελλών για το τρέχον έτος είναι ότι θα κλείσει με μικρή ύφεση της τάξης του 0,4%, παρά τα θετικά στοιχεία του τρίτου τριμήνου στις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης, ενώ για το 2014 η Κομισιόν διόρθωσε ελαφρά προς τα κάτω την πρόβλεψή της και περιμένει ανάπτυξη της τάξης του 1,1%, έναντι 1,2%, που υπολόγιζε στην προηγούμενη έκθεσή της. Για το 2015 ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να φτάσει το 1,7% με επιφύλαξη. Κι αυτό διότι μικρή θα είναι η αναπτυξιακή ώθηση από έξω, καθώς οι αναπτυσσόμενες χώρες αναμένεται να φρενάρουν, οπότε η όποια ανάπτυξη μπορεί να στηριχθεί πρωτίστως στην ενίσχυση της εσωτερικής ζήτησης. Για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι εκτιμήσεις της Κομισιόν είναι μηδενική ανάπτυξη το 2013, 1,4% το 2014 και 1,9% το 2015.
Ρεκόρ ανεργίας και το 2014
Ο Ρεν δεν παρέλειψε να επαινέσει τις προόδους που έχουν κάνει τα κράτη της Ευρωζώνης στον τομέα της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των διαρθρωτικών αλλαγών, πρόοδοι «που άνοιξαν τον δρόμο προς την ανάκαμψη», όπως είπε. Πλην, όμως, «η ανεργία θα επιμείνει για καιρό σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα».
Τον Σεπτέμβριο του 2013 σχεδόν 20 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωζώνη έψαχναν και δεν έβρισκαν δουλειά. Το ποσοστό της ανεργίας επιμένει στο 12,2%, το μεγαλύτερο από γενέσεως Ευρωζώνης. Η Κομισιόν προβλέπει ότι η ανεργία θα παραμείνει σ' αυτά τα εκρηκτικά επίπεδα όλο το 2013 και το 2014 και θα αρχίσει να μειώνεται από το 2015, αλλά με πολύ αργό ρυθμό. Στην καλύτερη περίπτωση θα πέσει στο 11,8%.
Ανησυχία για Γαλλία και Ισπανία
Ενώ οι προβλέψεις της Κομισιόν για την πορεία της γερμανικής οικονομίας είναι καλές, ενδεχομένως καλύτερες και από τις προβλέψεις του επιτελείου του Σόιμπλε -προβλέπει ανάπτυξη 0,5% φέτος, 1,7% το 2014 και 1,9% το 2015- είναι έκδηλη η ανησυχία της για τη Γαλλία και την Ισπανία.
Η Κομισιόν κατηγορεί τις κυβερνήσεις του Παρισιού και της Μαδρίτης ότι δεν καταφέρνουν να συμμαζέψουν τα ελλείμματά τους φέτος κι ότι δεν κάνουν τις απαραίτητες κινήσεις για να το πετύχουν το 2014 και το 2015. Παρά τις δεσμεύσεις του Παρισιού ότι θα ρίξει το έλλειμμα στο «νόμιμο» κατά Μάαστριχτ 3% το 2015, η Κομισιόν περιμένει στο τέλος του 2015 το γαλλικό έλλειμμα να κλείσει στο 3,7%. Για την Ισπανία οι προβλέψεις είναι ακόμη χειρότερες: η Κομισιόν περιμένει έλλειμμα το 2014 5,9% και το 2015 6,6%. Για τις χώρες της κρίσης, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα, οι αναλυτές της Κομισιόν προβλέπουν ανάκαμψη από το 2014, ενώ η Κύπρος και η Σλοβενία θα πρέπει να περιμένουν μέχρι το 2015.
Ρεν: Η Γερμανία πρέπει να αυξήσει μισθούς και επενδύσεις
Μετά το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τώρα και η Κομισιόν ασκεί κριτική στη Γερμανία για τα υπερβολικά πλεονάσματά της στο ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών, τα οποία εμποδίζουν τους εταίρους της στην Ευρωζώνη να σταθεροποιήσουν τις οικονομίες τους. Η Κομισιόν προβλέπει ότι το γερμανικό πλεόνασμα θα διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια σε υψηλά επίπεδα. «Η Γερμανία πρέπει να διαμορφώσει τις συνθήκες ώστε να τονωθεί η εσωτερική της ζήτηση» είπε ο Ρεν και πρότεινε στο Βερολίνο να προχωρήσει σε επενδύσεις στις υποδομές και αύξηση των κατώτατων μισθών.
Βλέπει ανάκαμψη από το 2014 στην Ελλάδα
Ελαφρά βελτιωμένες είναι οι προβλέψεις της Κομισιόν για την ελληνική οικονομία το τρέχον έτος, καθώς η ύφεση αναμένεται να υποχωρήσει στο 4%, κάπως μικρότερη από το 4,2% που προέβλεπαν οι αναλυτές των Βρυξελλών τον Μάιο. Από το 2014 προβλέπεται ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας με ρυθμό 0,6%, η οποία θα φτάσει το 2015 στο 2,9%. Ανάλογη ήταν η εκτίμηση της Κομισιόν για το 2014 και στις προβλέψεις της του Μαΐου.
Μάλιστα η Κομισιόν σημειώνει στην έκθεσή της ότι το πρώτο εξάμηνο του 2013 χαρακτηρίστηκε από τη συνολική άμβλυνση της ύφεσης, ενώ υπήρξαν τα πρώτα σημάδια ότι η χώρα έφτασε στον πάτο του κύκλου. Τα τρία τελευταία τρίμηνα το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε με μειούμενο ρυθμό: κατά -5,7% σε ετήσια βάση το τελευταίο τρίμηνο του 2012, κατά -5,6% το πρώτο τρίμηνο του 2013 και κατά -3,8% το δεύτερο τρίμηνο του 2013.
Αντίθετα, στον τομέα της ανεργίας δεν υπάρχει φως στο βάθος του τούνελ. Η Κομισιόν προβλέπει ότι θα είναι αρνητική η εξέλιξη της ανεργίας στην Ελλάδα, η οποία αναμένεται να εκτοξευθεί από το 17,7% το 2011 και το 24,3% το 2012 στο 27% το 2013 (27% ανέφεραν επίσης οι προβλέψεις του Μαΐου), ενώ μείωση θα παρατηρηθεί από το 2014 με 26%, η οποία θα συνεχιστεί το 2015 (24%). Το έλλειμμα του ελληνικού προϋπολογισμού αναμένεται να φτάσει το 13,5% το 2013 (λόγω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών) και να μειωθεί στο 2% το 2014 και στο 1,1% το 2015.
Το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι από 156,9% το 2012 θα αυξηθεί στο 176,2% το 2013 για να μειωθεί στο 175,9% το 2014 και στο 170,9% το 2015.
Τέλος, σύμφωνα με τις ίδιες προβλέψεις, θα υπάρξει αποπληθωρισμός -0,8% το 2013 και -0,4% το 2014, ενώ το 2015 αναμένεται πληθωρισμός 0,3%. Όπως σημειώνει στην έκθεσή της η Κομισιόν, οι προβλέψεις μπορεί να αποδειχθούν συντηρητικές και να διαψευστούν θετικά αν υπάρξει ταχύτερη βελτίωση της εμπιστοσύνης, πιο μόνιμη μετάδοση του οφέλους από την καλή τουριστική περίοδο ή και ισχυρότερος αντίκτυπος από τη ρευστότητα που θα προκύψει από την εκκαθάριση των οφειλών του Δημοσίου.
Αντίθετα οι εκτιμήσεις μπορεί να διαψευστούν προς το χειρότερο από λάθη στην εφαρμογή της πολιτικής, τα οποία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη, ειδικότερα για το 2014-15, επηρεάζοντας το εύρος και την ταχύτητα της ανάκαμψης σε επενδύσεις και εξαγωγές.
