Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Σημειωτόν προχωρούν στη Γερμανία οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού μεταξύ των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών, με αποτέλεσμα να μην κινείται τίποτε και στο ευρωπαϊκό επίπεδο, από το σχετικά... απλό, της περαιτέρω οικονομικής στήριξης της Ελλάδας, μέχρι το πολύπλοκο, της πορείας προς την τραπεζική ένωση.
Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού για όλα τα ανοιχτά θέματα υποτίθεται ότι είναι στα μέσα Νοεμβρίου, στο τραπέζι του Eurogroup, πλην όμως δύσκολα θα υπάρχει μέχρι τότε «γραμμή» από το Βερολίνο, οπότε οι περισσότερες αποφάσεις θα αναβληθούν. Παραδόξως, την ελληνική κυβέρνηση μπορεί και να τη βολεύει βραχυπρόθεσμα αυτή η αναβολή, αφού μόλις έχει αρχίσει το πολλοστό επεισόδιο στο σίριαλ «παζάρια με την τρόικα». Μακροπρόθεσμα, όμως, όλες οι αναβολές πληρώνονται ακριβά, όπως έχει δείξει η εμπειρία των τελευταίων τριών χρόνων. Πρωτίστως, πληρώνονται ακριβά από τους Έλληνες, τους Πορτογάλους, τους Κύπριους και τους Ιρλανδούς -που είναι σε Μνημόνιο- αλλά και από τους φορολογούμενους της Ευρωζώνης, συνολικά.
Ο υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δεν ξεχνάει να υπενθυμίζει -με κουραστική πολιτική ορθότητα- ότι θα πρέπει το κόμμα του να συμφωνήσει με τους μελλοντικούς εταίρους Σοσιαλδημοκράτες στη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής. Ωστόσο, ήδη προκαταλαμβάνει ποια θα είναι αυτή η συμφωνία, ειδικά στον κρίσιμο τομέα της τραπεζικής ένωσης: «Ούτε ευρώ από τους φορολογούμενους για τη διάσωση των τραπεζών, ούτε ευρώ για τις τράπεζες από τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης ESM». Μάλιστα, ο Σόιμπλε υποστηρίζει ότι κανείς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Βερολίνο δεν διαφωνεί σ' αυτό μαζί του.
Αυτό σημαίνει ότι η «γραμμή» της επόμενης γερμανικής κυβέρνησης στο θέμα της εκκαθάρισης των κλυδωνιζόμενων ευρωπαϊκών τραπεζών θα είναι η ίδια με την προηγούμενη. Και θα χρειαστεί να δώσουν σκληρές μάχες οι εταίροι της Γερμανίας, για να την υποχρεώσουν να τηρήσει τις δεσμεύσεις της από το καλοκαίρι του 2012, όταν είχε συμφωνήσει στην τότε σύνοδο κορυφής να επωμίζεται -υπό σκληρούς όρους, εννοείται- ο ESM το κόστος της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, και να μη φορτώνεται αυτό στο δημόσιο χρέος.
Η δεύτερη μάχη που πρέπει να δώσουν όσοι πραγματικά θέλουν την τραπεζική ένωση είναι για την επιτάχυνση της δημιουργίας του κοινού μηχανισμού εκκαθάρισης τραπεζών (SRM). Ο Σόιμπλε και οι Σοσιαλδημοκράτες δηλώνουν ότι τον θέλουν και ότι βιάζονται, επί της ουσίας, όμως, τον καθυστερούν όσο μπορούν, με βασικό δημόσιο επιχείρημα το «να μη φορτωθούν οι Γερμανοί τα χρέη των άλλων τραπεζών». Μέχρι και ο Γερμανός ισχυρός άνδρας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιεργκ Άσμουσεν, φαίνεται να ενοχλείται από αυτή την καθυστέρηση, γι' αυτό και έσπευσε χτες να δηλώσει από το βήμα μιας εκδήλωσης στο Βερολίνο ότι πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για τον SRM και πρέπει από την Πρωτοχρονιά του 2015 η τραπεζική ένωση να λειτουργεί.
Πάντως, σε ένα πράγμα φαίνεται να συμφωνούν όχι μόνο οι μελλοντικοί κυβερνητικοί εταίροι στο Βερολίνο, αλλά και οι περισσότερες κυβερνήσεις της Ευρωζώνης. Ότι στο μέλλον κάθε επιχείρηση διάσωσης κλυδωνιζόμενης τράπεζας θα χρηματοδοτείται πρώτα από τους ιδιοκτήτες και τους ομολογιούχους των τραπεζών, στη συνέχεια από τους καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ, κι εάν δεν αρκεί, μετά παίρνουν τη σκυτάλη οι φορολογούμενοι.