Του Μιχάλη ΤΡΙΚΚΑ
Οι αποκαλύψεις για τις παρακολουθήσεις της NSA έρχονταν εδώ καιρό κατά κύματα. Οι τελευταίες προκάλεσαν τον μεγαλύτερο ντόρο μέχρι σήμερα: κατασκόπευση 70 εκατομμυρίων τηλεφωνικών κλήσεων στη Γαλλία, άλλων 60 στην Ισπανία καθώς και της προσωπικής τηλεφωνικής γραμμής της Γερμανίδας καγκελαρίου, Άνγκελα Μέρκελ.
Η "ελεγχόμενη οργή" των Ευρωπαίων, όπως την χαρακτήρισε το περιοδικό Economist, προκάλεσε μια σειρά απολογητικών διαρροών από τον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με τις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα "δεν ήταν ενήμερος" για την έκταση του προγράμματος παρακολουθήσεων. Υποτίθεται ότι ο Ομπάμα πληροφορήθηκε για την παρακολούθηση του τηλεφώνου της Μέρκελ και άλλων 34 ξένων ηγετών μόλις τον Ιούνιο, ύστερα από την ολοκλήρωση έρευνας που διατάχθηκε μετά το πρώτο κύμα των αποκαλύψεων του πρώην αναλυτή της NSA, Έντουαρντ Σνόουντεν.
Η προσπάθεια του Λευκού Οίκου να αποστασιοποιηθεί από τις κατηγορίες και να περιορίσει κάπως το πολιτικό κόστος υπονομεύτηκε πάντως σοβαρά στη συνέχεια από πολλούς αξιωματούχους των υπηρεσιών ασφαλείας, που ξεκαθάρισαν ότι τα πρωτόκολλα με βάση τα οποία λειτουργούν οι υπηρεσίες τους καθιστούν απαραίτητη την τακτική ενημέρωση της αμερικανικής προεδρίας. Με ανάλογο τρόπο διαψεύστηκε και η πληροφορία ότι ο Ομπάμα διέταξε τον άμεσο τερματισμό του προγράμματος παρακολουθήσεων σε χώρες-συμμάχους.
Πιο αποκαλυπτικός από όλους, ωστόσο, σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ποδοπατούν κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και τα συνταγματικά δικαιώματα στις ίδιες τις ΗΠΑ ήταν ο συντονιστής τους, Τζέιμς Κλάπερ που την Τρίτη εμφανίστηκε ενώπιον επιτροπής του Κογκρέσου με τον υποτιθέμενο στόχο να απολογηθεί για τις βαρύτατες κατηγορίες. Αυτό που ακολούθησε, όμως, μόνο απολογία δεν ήταν.
Με αφάνταστα συγκαταβατικό ύφος, ο Κλάπερ παραδέχτηκε ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες κατασκοπεύουν τους πάντες και υποστήριξε ότι οι παρακολουθήσεις ξένων ηγετών αποτελούν ρουτίνα και όχι κάτι το αξιοσημείωτο για το οποίο θα πρέπει να ενημερωθεί το Κογκρέσο ή ο Λευκός Οίκος.
"Στα 50 χρόνια που κάνω αυτή τη δουλειά, οι προθέσεις μιας ηγεσίας, με όποιον τρόπο και αν εκφράζονται, αποτελούν τον βασικό πυλώνα αυτού που συλλέγουμε" είπε προσθέτοντας ότι για τις αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας είναι "πολύτιμο να γνωρίζουν από πού προέρχονται οι χώρες, ποιες είναι οι πολιτικές τους" και πώς αυτές επηρεάζουν τα αμερικανικά συμφέροντα. Χαρακτήρισε μάλιστα "απίθανο και μη ρεαλιστικό" να περιμένει κανείς ότι οι μυστικές υπηρεσίες θα μοιράζονται κάθε πληροφορία που συλλέγουν με την πολιτική ηγεσία της χώρας.
Περισσότερο και από τον κυνισμό του Κλάπερ σόκαρε ο τρόπος με τον οποίο τον αντιμετώπισαν τα μέλη της επιτροπής, τα οποία υποτίθεται ότι είχαν τον ρόλο να τον ελέγξουν. "Κάθε χώρα συλλέγει πληροφορίες από το εξωτερικό. Δεν το κάνουν μόνο οι ΗΠΑ. Αυτό που κάνει τις ΗΠΑ να ξεχωρίζουν είναι το επίπεδο επίβλεψης και η προσήλωση στην προστασία της ιδιωτικής ζωής" έβαλε μπρος το πλυντήριο ο ρεπουμπλικανός βουλευτής και πρόεδρος της επιτροπής, Μάικ Ρότζερς.
Ο Δημοκρατικός ομόλογος του, Ντατς Ραπερσμπέργκερ χρειάστηκε να συρθεί λίγο περισσότερο για να τον ξεπεράσει σε κολακεία. "Ευχαριστούμε τους ανθρώπους της κοινότητας πληροφοριών που εργάζονται νυχθημερόν για να προστατέψουν την ασφάλεια του έθνους μας... Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι αυτοί κάνουν αυτό που τους έχουμε ζητήσει μέσα στα όρια της νομοθεσίας που έχουμε εγκρίνει, προκειμένου να μας κρατάνε ασφαλείς".
Το κλίμα ήταν ιδανικό για τον Κλάπερ για να υψώσει τη σημαία της 11ης Σεπτεμβρίου, επαναφέροντας την απειλή της τρομοκρατίας που εξακολουθεί να καραδοκεί κάπου εκεί έξω. "Στα 50 χρόνια που υπηρετώ τις υπηρεσίες πληροφοριών, δεν έχω ποτέ δει τόσες διαρκείς απειλές για τον τρόπο ζωής μας" υποστήριξε. Από κοντά και ο διευθυντής της "αμαρτωλής" NSA, Κιθ Αλεξάντερ, που επικαλέστηκε την αντιτρομοκρατική δράση της υπηρεσίας όλα αυτά τα χρόνια για να συμπεράνει: "Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να υπερασπιζόμαστε τη χώρα προστατεύοντας και τις πολιτικές ελευθερίες".
Οι δηλώσεις αυτές δεν έβγαλαν από τα ρούχα του κανέναν βουλευτή, ούτε έκαναν να ξεστομιστούν λέξεις όπως "παράνομο" ή "αντισυνταγματικό". Η αγαπημένη λέξη της ακρόασης ήταν η "διαφάνεια". Τα μέλη της επιτροπής ζήτησαν ευγενικά λίγη περισσότερη και οι αρχικατάσκοποι υποσχέθηκαν να παράσχουν αφειδώς όση χρειαστεί. Διαφάνεια μέχρι ενός ορίου βέβαια. Κανείς δεν ζήτησε από τον στρατηγό Αλεξάντερ διευκρινίσεις για τη δήλωσή του ότι οι αποκαλύψεις στον Τύπο για τα προγράμματα παρακολούθησης "πρέπει να σταματηθούν". Αντιθέτως, ο βουλευτής Ρότζερς κατήγγειλε και αυτός με τη σειρά του "τα άσχημα και ανακριβή" ρεπορτάζ των εφημερίδων για το θέμα.
