ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
Σήμερα βγαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές κινηματογραφικές αίθουσες μια ταινία με τον τίτλο «Inside Wikileaks». Αν και όλοι οι κριτικοί επισημαίνουν ότι δεν είναι πολιτικό θρίλερ, όπως περιμένει κανείς από τον τίτλο του, είναι βέβαιο ότι κάθε Ευρωπαίος που νιώθει προσωπικά απειλούμενος από τη μανία των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών να παρακολουθούν το κινητό ή το μέιλ του, θα έχει την περιέργεια να δει πώς στήθηκαν τα Wikileaks, πώς ξεκίνησε το κίνημα της αποκάλυψης, που για την ώρα έχει βρει την κορύφωσή του στο πρόσωπο του νεαρού Αμερικανού φυγά, Έντουαρντ Σνόουντεν.
Αυτά για τους κοινούς θνητούς. Για την ηγεσία των ευρωπαϊκών χωρών η παρακολούθηση μιας ταινίας δεν είναι λύση. Ειδικά μετά την αντεπίθεση του επικεφαλής της NSA, της αμερικανικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας, το βράδυ της Τρίτης, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ είπε ότι χάρη στο δίκτυο παρακολουθήσεών μας αποτρέψαμε μισή ντουζίνα τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη -και γι' αυτό θα έπρεπε να μας ευγνωμονούν- η Ευρώπη είναι υποχρεωμένη, εκούσα - άκουσα, να αντιδράσει στις επιθέσεις του μεγάλου αδελφού από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Όχι μόνο στο διπλωματικό επίπεδο -αυτό υποτίθεται ότι το κάνει από την προηγούμενη εβδομάδα- αλλά και στο τεχνολογικό. Αφού επί της ουσίας οι Ευρωπαίοι αναγκάστηκαν να παραδεχτούν -έστω, διαμαρτυρόμενοι- ότι οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ μπορούν να παρακολουθούν τα πάντα και δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό να το κάνουν, τώρα είναι υποχρεωμένοι να αμυνθούν.
Εν προκειμένω, άμυνα σημαίνει να μην εκχωρήσουν τον έλεγχο του ψηφιακού κόσμου αποκλειστικά στους Αμερικανούς και τις εταιρείες τους -από την Google μέχρι το Facebook- αλλά να προσπαθήσουν να σπάσουν το αμερικανικό μονοπώλιο στην τεχνολογία του Διαδικτύου. Εδώ και καιρό, πριν ακόμη ανοίξει το στόμα του ο Σνόουντεν, υπήρχαν ενδείξεις ότι οι μεγάλες εταιρείες του Διαδικτύου -αμερικανικές στο σύνολό τους- δεν κατέβαλαν προσπάθειες να αμυνθούν έναντι της... περιέργειας των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Χθες, ωστόσο, η Washington Post αποκάλυψε βασισμένη σε στοιχεία του Σνόουντεν -για την ακρίβεια σε απόρρητα ντοκουμέντα της NSA από τον Ιανουάριο του 2013- ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες κατάφεραν να σπάσουν τους κωδικούς και να έχουν πρόσβαση σε όλα τα «μετα-data» της Yahoo και του Google, σε αγαστή συνεργασία με τους Βρετανούς ομολόγους τους.
Η ευρωπαϊκή άμυνα
Παραδόξως ο πρώτος που ζήτησε να συντονίσουν οι Ευρωπαίοι τη γνώση και την τεχνολογία τους για να αντισταθούν στο δίπολο των ΗΠΑ και της Κίνας «στον έλεγχο του ψηφιακού κόσμου» ήταν ο μάλλον ευρωφοβικός γενικός γραμματέας των Χριστιανοκοινωνιστών της Βαυαρίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ. Και θυμίζει ότι η Ευρώπη κατάφερε μόνο από κοινού να δημιουργήσει με την Airbus έναν στιβαρό ανταγωνιστή στην αμερικανική Boeing. «Όπως τα καταφέραμε στην αεροπλοΐα, μπορούμε να τα καταφέρουμε και στην ψηφιακή τεχνολογία» είπε. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η γαλλική κυβέρνηση, που ζητά από τους Ευρωπαίους εταίρους να αγωνιστούν από κοινού ώστε να σπάσουν το τεχνολογικό μονοπώλιο των ΗΠΑ στο Διαδίκτυο. Η επίτροπος Δικαιοσύνης της Ε.Ε., η Βίβιαν Ρέντινγκ δεν ανεβάζει τόσο ψηλά τον πήχη, αλλά ζητά τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας αντικατασκοπίας ως αντίβαρο στην αμερικανική NSA.
Αυτό που «καίει» τις ευρωπαϊκές ηγεσίες δεν είναι τόσο να προστατεύσουν την ιδιωτική σφαίρα των πολιτών τους από τα μάτια του μεγάλου αδελφού της NSA. Κυρίως τους απασχολεί η βιομηχανική κατασκοπεία και η προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τα αδιάκριτα μάτια των συμμάχων της απέναντι ακτής του Ατλαντικού. «Η βιομηχανική κατασκοπεία είναι μια πραγματικότητα» δήλωσε χθες στο Reuters η Γαλλίδα υπουργός Βιομηχανίας, Νικόλ Μπρικ. «Δεν έχει νόημα να γκρινιάζουμε, πρέπει να βελτιωθούμε, να οργανωθούμε και να μάθουμε να αμυνόμαστε» πρόσθεσε.
Ανάλογες αγωνίες έχει και η κινεζική ηγεσία, η οποία μέχρι πρόσφατα αναγκαζόταν να υφίσταται -συνήθως, αδιαφορώντας- τις καταγγελίες, ότι οι δικές της εταιρείες κοπιάρουν ανενδοίαστα τα τεχνολογικά επιτεύγματα των άλλων. «Η Κίνα ανησυχεί παρακολουθώντας τις αποκαλύψεις για τις υποκλοπές και τις παρακολουθήσεις» βγήκε χθες να δηλώσει η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών. Το Πεκίνο δηλώνει αποφασισμένο να αποκρούσει κάθε αμερικανική επίθεση στα δεδομένα των κινεζικών υπηρεσιών και εταιρειών. Να σημειωθεί ότι μέχρι να σκάσουν οι αποκαλύψεις για τις δραστηριότητες της NSA στην Ευρώπη, η ευρωπαϊκή αντικατασκοπία θεωρούσε ως κύριους αντιπάλους την Κίνα και τη Ρωσία και οργάνωνε τη λειτουργία της βάσει αυτών των... ωτακουστών.
Θύμα και ο Πάπας
Πάντως, φαίνεται ότι η φιλομάθεια των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών ήταν ακόρεστη. Προφανώς, ήθελαν να ξέρουν ό,τι γίνεται την ώρα που γίνεται κι ούτε ένα δευτερόλεπτο αργότερα, ακόμη κι αν δεν υπήρχε η παραμικρή υποψία ότι το σκοτεινό αντικείμενο των υποκλοπών τους είχε σχέση με την τρομοκρατία ή εν πάση περιπτώσει την ασφάλεια των Αμερικανών πολιτών - πιστοί υπηρέτες της οποίας δηλώνουν. Σύμφωνα με το ιταλικό περιοδικό Panorama, η NSA παρακολουθούσε και κατέγραφε όλα τα τηλεφωνήματα από και προς το Βατικανό τις κρίσιμες μέρες που συνεδρίαζε το Κονκλάβιο της καθολικής εκκλησίας τον Μάρτιο για να εκλέξει τον νέο Πάπα. Λέτε ο Φραγκίσκος να είναι πράκτορας της Αλ Κάιντα;