Στον προθάλαμο της κρίσης βρίσκονται και πάλι οι σχέσεις ΗΠΑ-Γαλλίας μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις για το πρόγραμμα μυστικών παρακολουθήσεων σε βάρος πολιτών στη Γαλλία από την αμερικανική NSA, οι οποίες φέρουν την "υπογραφή" του πρώην πράκτορα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Έντουαρντ Σνόουντεν.
Το νέο πακέτο αποκαλύψεων που έφερε στο φως της δημοσιότητας η Le Monde, για περισσότερες από 70 εκατομμύρια τηλεφωνικές υποκλοπές στη Γαλλία από τις αμερικανικές υπηρεσίες σε διάστημα μόλις 30 ημερών, στα τέλη του 2012, εξόργισε τους Γάλλους. Ο πρωθυπουργός Ζαν-Μαρκ Ερό δήλωσε "σοκαρισμένος" από τις πρακτικές των Αμερικανών και έκανε λόγο για "μέτρα που επιβάλλεται να ληφθούν" ενώ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς ζήτησε εξηγήσεις από τον Αμερικανό πρέσβη στο Παρίσι.
Σύμφωνα με τα έγγραφα του Σνόουντεν που επικαλείται η Le Monde, οι τηλεφωνικές συνομιλίες Γάλλων πολιτών παρακολουθούνται ευρέως από τις αμερικανικές υπηρεσίες. Στα σχετικά έγγραφα περιγράφονται οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για την παραβίαση απόρρητων πληροφοριών ή απλώς για την υποκλοπή των προσωπικών δεδομένων Γάλλων πολιτών. Κάποια από τα στοιχεία που δημοσίευσε η Monde έχουν αναφερθεί κατά το παρελθόν τόσο σε δημοσιεύματα του γερμανικού Der Speigel όσο και της βρετανικής εφημερίδας Guardian, ωστόσο κάποια άλλα βλέπουν το φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά.
Υποκλοπές στη νιοστή...
Σύμφωνα με τα στοιχεία του προγράμματος που αναλύθηκαν από τη γαλλική εφημερίδα, στόχοι παρακολούθησης ήταν πρόσωπα ύποπτα για σχέσεις με "τρομοκρατικές δραστηριότητες", αλλά και ιδιώτες που ανήκουν στον κόσμο των επιχειρήσεων, της πολιτικής ή της δημόσιας διοίκησης.
Ανάμεσα στα χιλιάδες έγγραφα που απέσπασε ο Σνόουντεν από την NSA, υπάρχει και γράφημα το οποίο περιγράφει το εύρος των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων και υποκλοπών που πραγματοποιούνταν στη Γαλλία. Από αυτό προκύπτει ότι σε διάστημα 30 ημερών -από τις 10 Δεκεμβρίου του 2012 ώς τις 8 Ιανουαρίου του 2013- 70,3 εκατομμύρια καταγραφές τηλεφωνικών δεδομένων πραγματοποιήθηκαν από την NSA στη Γαλλία. Σύμφωνα με τα έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή της Le Monde, όταν ένας τηλεφωνικός αριθμός χρησιμοποιείται στη Γαλλία, ενεργοποιεί ένα σήμα το οποίο δίνει αυτόματα εντολή για την καταγραφή της κλήσης.
Προφανώς, αυτό το σύστημα παρακολούθησης καταγράφει και τα μηνύματα SMS και το περιεχόμενό τους χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά. Επίσης, η NSA αποθηκεύει το αρχείο συνομιλιών του κάθε στόχου -τα αποκαλούμενα μεταδεδομένα (metadata).
Αυτές οι παρακολουθήσεις καταγράφονται με τον κωδικό US-985D. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αυτή η σειρά κωδικών αντιστοιχεί σε αυτό που οι ΗΠΑ αποκαλούν "τρίτα πρόσωπα", κατηγορία όπου ανήκουν χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Πολωνία και το Βέλγιο.
Το γράφημα της NSA εμφανίζει κατά μέσον όρο τρία εκατομμύρια υποκλοπές δεδομένων ημερησίως, με σχεδόν επτά εκατομμύρια στις 24 Δεκεμβρίου 2012 και 7 Ιανουαρίου 2013.
Ένα από τα έγγραφα που δημοσίευσε η Le Monde επισημαίνει ότι, κατά το διάστημα 8 Φεβρουαρίου - 8 Μαρτίου 2013, η NSA συγκέντρωσε σε ολόκληρο τον κόσμο 124,8 δισεκατομμύρια τηλεφωνικά δεδομένα και 97,1 δισεκατομμύρια δεδομένα κινήσεων στο Διαδίκτυο. Στην Ευρώπη, μόνο η Γερμανία και η Βρετανία ξεπερνούν τη Γαλλία σε αριθμό τηλεφωνικών υποκλοπών.
Σοκ και δέος
"Σοκαρισμένος" από την κατασκοπεία των Αμερικανών σε βάρος της Γαλλίας δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας Ζαν-Μαρκ Ερό και ζήτησε από τις ΗΠΑ να δώσουν "σαφείς εξηγήσεις" για τις πρακτικές τους.
"Είναι απίθανο μια χώρα - σύμμαχος, όπως οι ΗΠΑ, να κατασκοπεύει σε τέτοιο σημείο ιδιωτικές επικοινωνίες χωρίς καμιά στρατηγική αξία" δήλωσε ο Ερό ζητώντας από τις ΗΠΑ "να δώσουν σαφείς απαντήσεις για τους λόγους για τους οποίους καταφεύγουν στην κατασκοπεία και κυρίως να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις διαφάνειας ώστε οι πρακτικές αυτές να πάρουν τέλος".
Ερωτηθείς αν θα πρέπει να απευθυνθεί στον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα, ο Ερό απάντησε: "Αφήνω στον πρόεδρο της Δημοκρατίας τη φροντίδα να λάβει τα μέτρα που επιβάλλονται, αλλά είναι πρόδηλο ότι επιβάλλονται πρωτοβουλίες και θα αναληφθούν".
Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση του τελευταίου πακέτου αποκαλύψεων από τη Le Monde, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς κάλεσε στο υπουργείο Εξωτερικών τον Αμερικανό πρέσβη στη Γαλλία Τσαρλς Ρίφκιν προκειμένου να του ζητήσει εξηγήσεις.
Εξάλλου, ο Λοράν Φαμπιούς προανήγγειλε ότι το Παρίσι θα θέσει το ευαίσθητο ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων στη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών που θα διεξαχθεί την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Ο πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ "θα ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να υπάρξει ρύθμιση για το θέμα των προσωπικών δεδομένων", είπε ο Φαμπιούς μετά τη συνάντηση που είχε χθες με τους Ευρωπαίους ομολόγους του στο Λουξεμβούργο.
Το ένα από τα βασικά θέματα που θα συζητηθούν στη σύνοδο κορυφής αφορά την ανάπτυξη της "ψηφιακής ατζέντας" στην Ευρώπη. Ο Φαμπιούς εξήγησε ότι το ζήτημα αυτό είναι "πολύ σημαντικό, αλλά δεν είναι δυνατόν να αναπτυχθεί η ψηφιακή ατζέντα χωρίς προστασία των προσωπικών δεδομένων".
