Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Τι πέτυχαν στην Ευρωζώνη οι τελευταίοι δεκαοκτώ μήνες δημοσιονομικής «εξυγίανσης»; Όχι πολλά πράγματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το έλλειμμα και το χρέος που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, τα 17 κράτη μέλη πέτυχαν να μειώσουν ελάχιστα το έλλειμμα, να αυξήσουν πολύ το χρέος και πολύ περισσότερο το κόστος εξυπηρέτησής του.
Συγκεκριμένα το μέσο έλλειμμα στους 17 μειώθηκε από 4,2% του ΑΕΠ το 2011, σε 3,7% το 2012. Ταυτόχρονα το μέσο δημόσιο χρέος αυξήθηκε από 87,3% στα τέλη του 2011 σε 90,6% δώδεκα μήνες αργότερα. Όσο για τις ετήσιες δαπάνες των κρατών - μελών για την εξυπηρέτηση των χρεών τους, διπλασιάστηκαν από το 2009 μέχρι σήμερα.
Από τα 17 κράτη μέλη της Ευρωζώνης, μόλις τα έξι πληρούν σήμερα το κριτήριο του Μάαστριχτ για έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ: η Γερμανία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία, η Εσθονία, η Φινλανδία και η κλυδωνιζόμενη Ιταλία. Η Γερμανία, μάλιστα, για πρώτη φορά παρουσιάζει οριακό πλεόνασμα 0,1%, χάρη και στο ρεκόρ είσπραξης φόρων και στις μικρότερες δαπάνες για επιδόματα ανεργίας.
Κι αν για την Ελλάδα το ποσοστό του ελλείμματος για το τέλος του 2012 διορθώθηκε προς τα κάτω σε σχέση με τα στοιχεία του Απριλίου, για την «πετυχημένη» Ιρλανδία διορθώθηκε προς τα πάνω. Στη χώρα που διεκδικεί οσονούπω να απαλλαγεί από το Μνημόνιο και να βγει στις αγορές, το έλλειμμα για το 2012 έκλεισε τελικά στο 8,2%, αντί του 7,6% που υπολογιζόταν τον Απρίλιο.
Πάντως, η χώρα που κέρδισε την πρωτιά στην κατηγορία ετήσιας αύξησης του δανεισμού για την κάλυψη των κενών του προϋπολογισμού ήταν η Ισπανία. Το έλλειμμά της το 2012 έφτασε το 10,6%. Αυτό που σώζει την Ισπανία είναι το σχετικά χαμηλό δημόσιο χρέος της -το οποίο βεβαίως ήταν απίστευτα χαμηλότερο προ της τραπεζικής κρίσης της. Στο τέλος του 2012 το χρέος της Ισπανίας έκλεισε στο 86% του ΑΕΠ, τη ώρα που το ιταλικό δημόσιο χρέος εκτοξεύτηκε στο 127% , το πορτογαλικό στο 124,1% και το ιρλανδικό στο 117,4%. Να σημειωθεί, πάντως, ότι η κυβέρνηση της Μαδρίτης μόλις την περασμένη εβδομάδα άφησε να εννοηθεί ότι το χρέος της χώρας ενδέχεται να ξεπεράσει το όριο του 100% το 2015.
Και στο θέμα του χρέους το όριο του Μάαστριχτ παραβιάζεται από τη συντριπτική πλειονότητα των κρατών - μελών, με μοναδικούς «καλούς» μαθητές -που το χρέος τους δεν ξεπερνά το «νόμιμο» 60% του ΑΕΠ- το Λουξεμβούργο, τη Φινλανδία, την Εσθονία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία. Επιπλέον στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόλις έξι χώρες κατάφεραν να μειώσουν το δημόσιο χρέος τους, ενώ 22 το είδαν να αυξάνεται.
Δημιουργική λογιστική στην Αυστρία;
Ενδιαφέρον είχε στη χθεσινή ανακοίνωση της Eurostat η παρατήρηση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας ότι διατηρεί τις αμφιβολίες της για την ποιότητα των στοιχείων που παρέλαβε από τη Βιέννη. Κι αυτό διότι το κρατίδιο του Σάλτσμπουργκ μάλλον έδωσε «ωραιοποιημένα» στοιχεία για το χρέος του, τα οποία καλείται να ελέγξει η αρμόδια υπηρεσία του αυστριακού υπουργείου Οικονομικών.
Πορτογαλία: Βοήθεια ναι, δεύτερο «πακέτο» όχι
Στο μεταξύ η δεύτερη μνημονιακή χώρα που φιλοδοξεί να βγει σύντομα στις αγορές, η Πορτογαλία, ετοιμάζεται τώρα να διαπραγματευτεί με τους εταίρους της μια προληπτική γραμμή πίστωσης για την περίπτωση που τα επιτόκια δεν είναι όσο χαμηλά αντέχει. Ο υπουργός Οικονομικών της χώρας δήλωσε πως δεν πιστεύει ότι θα χρειαστεί η Λισσαβώνα ένα δεύτερο «πακέτο» κι ότι μπορεί να βγει από το Μνημόνιο, άμα τη λήξει του πρώτου, αρκεί να βοηθήσουν οι εταίροι, όπως άλλωστε έχουν αφήσει να εννοηθεί.
Θεωρητικά στο επόμενο Eurogroup θα συζητηθεί, εκτός από το θέμα της εξόδου της Ιρλανδίας από το Μνημόνιο, και το θέμα της Πορτογαλίας, το πρόγραμμα της οποίας λήγει στα μέσα του 2014. Αν θυμηθεί κανείς, πάντως, τις δηλώσεις του προέδρου του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ, για την Ιρλανδία, το πρόγραμμα της οποίας λήγει στο τέλος του 2013 -«ακόμη δεν έχουν ξεκαθαριστεί οι λεπτομέρειες»-, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η όποια προληπτική γραμμή πίστωσης για τις δύο χώρες θα στηθεί χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
