Η καλοκαιρινή παύση συναγερμού στη δεύτερη και τρίτη οικονομία της Ευρωζώνης, τη Γαλλία και την Ιταλία, αποδεικνύεται προσωρινή. Η κυβέρνηση του Παρισιού βγήκε χθες να παραδεχτεί ότι μάλλον δεν θα πετύχει το 2013 τους δημοσιονομικούς της στόχους. Ο υπουργός Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί υποστήριξε μιλώντας στη γαλλική ραδιοφωνία ότι το δημόσιο έλλειμμα της χρονιάς θα κλείσει «λίγο πάνω» από το 3,7%, εξαιτίας της δύσκολης οικονομικής κατάστασης και της μείωσης των φορολογικών εσόδων. Βέβαια, η Γαλλία έχει πάρει παράταση από την Κομισιόν να ρίξει το έλλειμμά της κάτω από 3% το 2015, αντί το 2013.
Πάντως, εκεί που η Γαλλία πίστεψε ότι βγήκε από την ύφεση, ήρθαν τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της για τη βιομηχανική παραγωγή να σκοτεινιάσουν πάλι τον ορίζοντα. Τον Ιούλιο η γαλλική βιομηχανία μείωσε την παραγωγή της κατά 0,6% διαψεύδοντας όλες ανεξαιρέτως τις προβλέψεις των αναλυτών ότι έρχεται ανάκαμψη. Η Κομισιόν υπολόγιζε στην τελευταία έκθεσή της ότι η γαλλική οικονομία θα συρρικνωθεί οριακά κατά 0,1% , ωστόσο μετά τα στοιχεία που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα δεν αποκλείεται να αναγκαστεί να διορθώσει τις εκτιμήσεις της προς τα κάτω.
Συρρίκνωση 0,3% το Β' τρίμηνο του 2013
Στην Ιταλία, τώρα, η κεντρική τράπεζα της χώρας σήμανε χθες συναγερμό, με τον διοικητή της Ιγνάσιο Βίσκο να δηλώνει ότι «η πολιτική αστάθεια άρχισε πάλι να τρομάζει τους επενδυτές». Παράλληλα η ιταλική στατιστική υπηρεσία ανακοίνωσε ότι η οικονομική δραστηριότητα το δεύτερο τρίμηνο του 2013 συρρικνώθηκε κατά 0,3%, λίγο περισσότερο από τις προβλέψεις - με τη διάρκεια της ύφεσης να έχει σπάσει κάθε μεταπολεμικό ρεκόρ, αφού συνεχίστηκε για όγδοο τρίμηνο στη σειρά.
Παρόλα αυτά το μεγάλο «αγκάθι», σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της χώρας, είναι η απειλή των κομματικών φίλων του πρώην πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι να αποσύρουν τη στήριξή τους από την κυβέρνηση Λέτα εάν η Γερουσία αποφασίσει να εκπαραθυρώσει τον Καβαλιέρε από το κοινοβούλιο επικυρώνοντας τη σχετική απόφαση του δικαστηρίου στην υπόθεση Μπούνγκα - Μπούνγκα.
«Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ιταλική οικονομία βελτιώνεται σταδιακά» είπε ο Βίσκο και πρόσθεσε ότι εντός των επόμενων μηνών θα ανακάμψει και η βιομηχανική παραγωγή. «Το μόνο που μπορεί να τινάξει στον αέρα τις προσδοκίες μας είναι να επανέλθει η ανησυχία των επενδυτών για το ενδεχόμενο της πολιτικής αστάθειας» προειδοποίησε.
Ώς ένα σημείο αυτή η ανησυχία άρχισε να γίνεται ορατή στην αγορά ομολόγων, με τα spread του δεκαετούς ιταλικού να έχουν αυξηθεί και ξεπεράσει τα αντίστοιχα του δεκαετούς ισπανικού ομολόγου. «Ο φόβος πως η Ιταλία μπαίνει σε μια νέα φάση πολιτικής αστάθειας οδηγεί τους επενδυτές στον επανασχεδιασμό του χαρτοφυλακίου τους και τους κάνει να προτιμούν τα ισπανικά ομόλογα» έλεγε στο Reuters αναλυτής της Pimco μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες που επενδύουν σε κρατικά ομόλογα.
Νομικά εμπόδια στον φόρο Τόμπιν
Από το 2008 τον… παλεύουν, το 2012 τον αποφάσισαν με πολλούς πανηγυρισμούς, αλλά η μέρα που θα εφαρμοστεί στην πράξη είναι ακόμη μακριά. Ο λόγος για τον φόρο επί των διεθνών χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, τον περιβόητο φόρο Τόμπιν, που θεωρητικά θα έκοβε λίγο τη φόρα των σπεκουλαδόρων και θα έφερνε κάποια έσοδα στους εθνικούς προϋπολογισμούς από τους κατέχοντες κι όχι τα συνήθη υποζύγια.
Χθες «διέρρευσε» στο πρακτορείο Reuters μια έκθεση των νομικών υπηρεσιών των κρατών μελών της Ευρωζώνης που έχουν αποφασίσει να επιβάλουν τον φόρο, η οποία μιλά για νομικά εμπόδια. Για την ακρίβεια οι νομικοί σύμβουλοι δηλώνουν ότι ο εν λόγω φόρος δεν είναι συμβατός με την ευρωπαϊκή συνθήκη και ότι θα προκαλέσει προβλήματα στον ανταγωνισμό εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Να σημειωθεί ότι μόνο έντεκα χώρες της Ε.Ε. συμφώνησαν να επιβάλουν τον φόρο -μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία και η Ελλάδα- ενώ οι υπόλοιπες ακολουθούν το παράδειγμα της Βρετανίας, που αρνείται να επιβάλει τον φόρο Τόμπιν στο Σίτι. Οι έντεκα θέλουν να επιβάλλεται φόρος 0,1% επί των αγοραπωλησιών των μετοχών και 0,01% επί των αγοραπωλησιών των παραγώγων. Με αυτό το μηδαμινό ποσοστό υπολογίζεται ότι τα ετήσια έσοδα θα ξεπερνούν τα 35 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τόσο η γερμανική όσο και η γαλλική κυβέρνηση δηλώνουν τώρα ότι θα προσπαθήσουν να ξεπεράσουν το ταχύτερο δυνατόν τα νομικά εμπόδια, αλλά δεν φαίνεται να το πιστεύουν. Γι' αυτό και δεν έχουν περάσει στα σχέδια των προϋπολογισμών τους για το 2014 έσοδα από τον φόρο Τόμπιν.
