Έρχεται νέο πακέτο με νέο Μνημόνιο, όπως όλα δείχνουν, με θολά ακόμη τόσο το μέγεθος του πακέτου όσο και τους όρους του Μνημονίου.
Ο μόνος από τους θεσμικούς παράγοντες της Ευρωζώνης που δεν είχε εμπλακεί μέχρι χτες στην καλοκαιρινή φιλολογία για ένα τρίτο πακέτο στήριξης στην Ελλάδα, ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, μπήκε κι αυτός στο παιχνίδι. Χθες, μετά τη μηνιαία συνεδρίαση του διευθυντηρίου της ΕΚΤ -που άφησε αμετάβλητο στο 0,5% το βασικό επιτόκιο του ευρώ-, ο Ντράγκι φρόντισε να ξεκαθαρίσει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι το όποιο τρίτο πακέτο υπάρξει για την Ελλάδα θα συνοδεύεται από όρους, άρα από νέο Μνημόνιο - «εάν χρειαστεί παράταση του προγράμματος για την Ελλάδα, θα απαιτηθούν περαιτέρω όροι», είπε. Και, δεύτερον, ότι η ΕΚΤ δε συζητάει για κούρεμα του ελληνικού χρέους που έχει στο δικό της χαρτοφυλάκιο.
Το βασικό -και μόνιμο- επιχείρημα του διοικητή της ΕΚΤ ήταν ότι η κεντρική τράπεζα δεν μπορεί εκ του καταστατικού της να χρηματοδοτεί προϋπολογισμούς και ως τέτοια τουλάχιστον παράτυπη χρηματοδότηση θα εκληφθεί το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων που έχει η ΕΚΤ. Ο Ντράγκι απέφυγε να αναφερθεί περαιτέρω στο ελληνικό χρέος -και τη συζήτηση που γίνεται για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων και επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής- και διαβεβαίωσε απλώς όλες τις χώρες της Ευρωζώνης ότι «τα επιτόκια θα παραμείνουν στα τρέχοντα ή και χαμηλότερα επίπεδα για παρατεταμένη περίοδο».
Ντέισελμπλουμ: Τον Οκτώβριο η συζήτηση για το τρίτο πακέτο
Την ίδια ώρα ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ, κατά την ακρόαση ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παραδέχτηκε ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί επιπλέον χρηματοδότηση το 2014 και μίλησε κι αυτός για νέους όρους, άρα νέο Μνημόνιο.
Ο Ντέισελμπλουμ ενημέρωσε την Ευρωβουλή ότι η συζήτηση για τις δανειακές ανάγκες της Ελλάδας θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο και θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο, ενώ η εξέταση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους θα ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2014. Ο πρόεδρος του Eurogroup δεν μίλησε με αριθμούς, «είναι πρόωρο να αναφερθούμε στο μέγεθος και τους όρους ενός νέου πακέτου», είπε. Ωστόσο ξεκαθάρισε πως «είναι σαφές ότι, παρά τις πρόσφατες προόδους της Ελλάδας, τα χρηματοδοτικά προβλήματα δεν θα λυθούν πλήρως το 2014».
Το Eurogroup έχει στείλει από καιρό το μήνυμα ότι είναι έτοιμο να προσφέρει επιπλέον δανειακή στήριξη στην Αθήνα, όχι μόνο στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος -που ολοκληρώνεται τον Ιούλιο του 2014-, «αλλά μέχρι να καταφέρει η χώρα να αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές», όπως είπε ο Ντέισελμπλουμ. Επιπλέον, πρόσθεσε ότι ένα νέο πακέτο θα μπορούσε να περιλαμβάνει και μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, με τη μορφή είτε μείωσης των επιτοκίων των διμερών δανείων είτε με την αύξηση της συγχρηματοδότησης από την πλευρά των Βρυξελλών στα κονδύλια από τα διαρθρωτικά ταμεία.
Για όλες αυτές τις... διευκολύνσεις υπάρχει κατ' αρχάς μια προϋπόθεση, όπως υπογράμμισε ο Ντέισελμπλουμ: «Θα στηρίξουμε την Ελλάδα, εάν πληροί τους όρους. Και θα αποφασίσουμε τι θα κάνουμε όταν θα έχουμε στα χέρια μας τα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2013, κάτι που αναμένουμε τον Απρίλιο του 2014». Ο Ντέισελμπλουμ εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η Αθήνα θα επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα και πρόσθεσε ότι οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης πλέον πρέπει να επικεντρωθούν στις μεταρρυθμίσεις, πρωτίστως στον δημόσιο τομέα και στο φορολογικό σύστημα. Φρόντισε δε να θυμίσει ότι το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων καθυστερεί κι ότι η Αθήνα πρέπει να «γκαζώσει», καθώς τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις είναι καθοριστικά για τη μείωση του δημοσίου χρέους. Κοντολογίς το θέμα της «αποτελεσματικότερης» λειτουργίας του ΤΑΙΠΕΔ θα βρεθεί άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την τρόικα.
Ξαστεριά στην Ιρλανδία, συννεφιά στην Ισπανία
Ικανοποιημένος δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup για τις εξελίξεις στην Ιρλανδία, η οποία «είχε πολύ καλές επιδόσεις», αν και ούτε αυτή έχει ξεμπερδέψει εντελώς: «Η Ιρλανδία θα λάβει στήριξη από την Ευρωζώνη για να βγει ομαλά από το Μνημόνιο στο τέλος του 2013», είπε, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια μορφή θα έχει αυτή η στήριξη.
Την ώρα πάντως που σημαίνει παύση συναγερμού για την Ιρλανδία, ζορίζουν τα πράγματα στην Ισπανία, σε μια χώρα που ακολουθεί μνημονιακή πολιτική χωρίς Μνημόνιο και που στηρίζει τις ελπίδες της να παραμείνει χωρίς Μνημόνιο στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Οι στόχοι αυτοί, όμως, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να επιτευχθούν. Θεωρητικά, στο τέλος της χρονιάς, η Ισπανία θα πρέπει να ρίξει το έλλειμμά της στο 3,8% του ΑΕΠ. Πλην όμως, στο πρώτο επτάμηνο το έλλειμμα ανήλθε στο 4,4%. Για την ώρα, οι αγορές αντέδρασαν με αδιαφορία στην... αστοχία και τα επιτόκια των ισπανικών ομολόγων έμειναν αμετάβλητα. Ωστόσο, ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από το κεφάλι της Μαδρίτης επικρέμαται η απειλή των οίκων αξιολόγησης ότι θα προχωρήσουν σε νέα υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, εάν δεν τα καταφέρει με το έλλειμμα.
