Το πρόβλημα των προσφύγων της Συρίας, όσο συνεχίζεται ο αιματηρός εμφύλιος και δεν διαφαίνεται κάποιος συμβιβασμός που θα έβαζε τέλος στις συγκρούσεις, διογκώνεται. Και μάλιστα παίρνει διαστάσεις που, σύμφωνα με ειδικούς του ζητήματος, θυμίζει τις συνέπειες των παλαιστινιακών κρίσεων του 1948 και του 1967. Συνέπειες που αφορούσαν άμεσα χώρες όπως ο Λίβανος ή η Ιορδανία, χώρες δηλαδή που και σήμερα πλήττονται από την αλματώδη αύξηση του αριθμού των προσφύγων, οι οποίοι ζητούν καταφύγιο. Μάλιστα, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, οι συνέπειες της σημερινής κρίσης προσφύγων της Συρίας αναμένεται να πλήξουν (αν κάτι τέτοιο δεν έχει ήδη αρχίσει να γίνεται) και τις χώρες του δυτικού κόσμου.
Στη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τη Συρία. Έτσι, σήμερα, για παράδειγμα, ένας στους έξι ανθρώπους στον Λίβανο είναι Σύρος πρόσφυγας, ενώ το μεγαλύτερο προσφυγικό στρατόπεδο στην Ιορδανία, το Ζαατάρι, έγινε πλέον η... τέταρτη πόλη της χώρας! Την ίδια στιγμή, περίπου 4 εκατομμύρια Σύροι φέρονται να έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους για να κατευθυνθούν σε πιο ασφαλείς περιοχές της χώρες - έχουν δηλαδή γίνει εσωτερικοί πρόσφυγες.
Σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα Guardian, ο επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Αντόνιο Γκουτιέρεζ, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου. Η κατάσταση έχει πλέον περάσει τα όρια μιας ανθρωπιστικής κρίσης. Με άλλα λόγια, αν δεν υπάρξει κάποια δραστική εξέλιξη επίλυσης τους ερχόμενους μήνες, τότε ο διεθνής οργανισμός θα πρέπει να επανεγκαταστήσει χιλιάδες Σύρους πρόσφυγες σε χώρες που μπορούν να τους φιλοξενήσουν, όπως η Βρετανία ή η Γερμανία. «Αντιμετωπίζουμε στη Μέση Ανατολή κάτι που υπερβαίνει τα όρια της ανθρωπιστικής κρίσης, εκείνα μιας περιφερειακής κρίσης. Πρόκειται για κάτι που μετατρέπεται σε πραγματική απειλή για την παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια», τόνισε ο Γκουτιέρεζ, υπογραμμίζοντας ότι «ήδη βλέπουμε τον πολλαπλασιασμό των περιστατικών ασφαλείας στο Ιράκ και τον Λίβανο, ενώ η Ιορδανία αντιμετωπίζει μια πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση».
Ήδη το προσφυγικό πρόβλημα της Συρίας έχει υπερβεί άλλες διεθνείς προσφυγικές κρίσεις στη διάρκεια των τελευταίων 40 ετών. Και ήδη οι τριγμοί που προκαλούνται στις γειτονικές της Συρίας χώρες είναι αισθητοί. Οι εντάσεις μεταξύ των προσφύγων και των ντόπιων έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά σε Λίβανο, Ιορδανία και Τουρκία, όπου δημιουργείται συχνά το αδιαχώρητο σε νοσοκομεία και σχολεία, ενώ επιπτώσεις γνωρίζει και η αγορά εργασίας στις δύο χώρες... Και βέβαια όλα αυτά συνδυάζονται και με αποσταθεροποίηση των χωρών αυτών, σε διαφορετικούς βαθμούς, από την είσοδο πολλών ενόπλων - γεγονός που θέτει ζητήματα ασφαλείας και φύλαξης των συνόρων.
Και έξοδος από το τούνελ δεν φαίνεται να υπάρχει. Τουλάχιστον άμεσα. «Δεν επιστρέφουν όσο οι κοινότητες αλληλοσκοτώνονται και η Συρία διαλύεται», τόνισε στη βρετανική εφημερίδα Ιορδανός αξιωματούχος. Η Ευρωπαία Επίτροπος για τις Ανθρωπιστικές Υποθέσεις Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, που έχει επισκεφθεί δύο φορές το στρατόπεδο - πόλη Ζαατάρι, τόνισε ότι «η αρχική εκτίμηση ήταν ότι επρόκειτο για ένα μικρό ρεύμα που σύντομα θα σταματούσε. Χρειάστηκε να περάσει πάνω από ένας χρόνος για να αναγνωρίσουμε ότι θα είναι μια μακρά σύγκρουση. Έχουμε έλθει σε επαφή με αναπτυξιακές οργανώσεις, χρειαζόμαστε να ξανασχεδιάσουμε τους χώρους. Χρειαζόμαστε μόνιμες λύσεις».
Το μεγαλύτερο ποσό που έχει χορηγήσει ο ΟΗΕ
Στη διάρκεια της φετινής χρονιάς, ο ΟΗΕ αύξησε τα χρήματα της βοήθειας, που πλέον ανέρχεται σε 5 δισ. δολάρια - πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ χορηγήσει ο διεθνής οργανισμός σε μία μόνη κρίση. Τα χρήματα δεν βοηθούν μόνο τους πρόσφυγες, αλλά κατευθύνονται σε χώρες όπως ο Λίβανος και η Ιορδανία, προκειμένου να προβούν στις κατάλληλες μεταρρυθμίσεις για την υποδοχή των κυμάτων προσφύγων. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι χώρες - χορηγοί, όπως η Σαουδική Αραβία ή το Κατάρ, για λόγους εσωτερικής πολιτικής, προτιμούν να δίνουν τα χρήματά τους στις δικές τους οργανώσεις και όχι στον κοινό κορβανά του ΟΗΕ... Την ίδια στιγμή οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται: «Η σύγκρουση παράγει περισσότερα θύματα, με πιο γρήγορους ρυθμούς σε σχέση με τη συλλογική ικανότητα βοήθειας», τόνισε η Επίτροπος. Πρόκειται δηλαδή για έναν άνισο αγώνα δρόμου, ενώ την ίδια στιγμή οι προοπτικές επίλυσης της σύγκρουσης είναι από ελάχιστες ώς ανύπαρκτες, με τις εξελίξεις να συντείνουν προς το ενδεχόμενο εθνοκάθαρσης...
Με άλλα λόγια, ο χρόνος για τη δυνατότητα της διεθνούς κοινότητας να αντιμετωπίσει μια προσφυγική κρίση που τείνει να πάρει εκρηκτικές διαστάσεις μετράει αντίστροφα: κάθε μέρα παράτασης της σύγκρουσης στη Συρία σημαίνει επιδείνωση μιας κρίσης που δυναμιτίζει και αποσταθεροποιεί μια ήδη κλονισμένη περιοχή...
