Ο συμβιβασμός επετεύχθη στο παρά πέντε, αργά τη νύχτα, όπως συνηθίζεται πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και παραπέμφθηκε χθες για επικύρωση στη σύνοδο κορυφής. Οι υπουργοί Οικονομικών συμφώνησαν στο ποιος θα πληρώνει το κόστος αναδιάρθρωσης ή εκκαθάρισης μιας τράπεζας, συμφώνησαν σε ένα ακόμη προαπαιτούμενο στην πορεία προς την τραπεζική ένωση. «Μαέστρος» του συμβιβασμού αναδείχτηκε ο προεδρεύων του συμβουλίου αυτό το εξάμηνο, ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Μάικλ Νούναν, που βγήκε τα ξημερώματα της Πέμπτης να δηλώσει ότι «στο μέλλον θα προστατεύονται οι φορολογούμενοι από τις χρεωκοπίες των τραπεζών».
Αυτοί οι φορολογούμενοι, από το 2008 έως το 2011, κλήθηκαν να εγγυηθούν -και ενίοτε να πληρώσουν- το ένα τρίτο του ετήσιου κοινοτικού ΑΕΠ (4,5 τρισεκατομμύρια ευρώ) για τη διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Σε τι συνίσταται ο συμβιβασμός; Αν και ακόμη κάποιες λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές -θα πρέπει να κλείσουν μέχρι τον Δεκέμβριο- ουσιαστικά αποφασίστηκε ότι στο μέλλον, το αργότερο από το 2018, οι κλυδωνιζόμενες τράπεζες θα διασώζονται «εκ των έσω» και με μία συγκεκριμένη σειρά. Πρώτον, θα επωμίζονται το κόστος οι ιδιοκτήτες και οι μέτοχοι. Εάν αυτό δεν αρκεί, στη συνέχεια θα πληρώνουν οι ομολογιούχοι χωρίς ασφαλιστική κάλυψη και οι πιστωτές. Κι αν κι αυτό δεν φτάνει, σειρά θα παίρνουν οι καταθέτες άνω των 100.000 ευρώ. Μόνο εάν δεν αρκεί η συμβολή αυτών των τριών πυλώνων, θα καλούνται να βάλουν πλάτη οι εθνικές κυβερνήσεις, οι φορολογούμενοι, δηλαδή, και σε ειδικές περιπτώσεις -μόνο για τις συστημικές τράπεζες της Ευρωζώνης- ύστατο καταφύγιο θα είναι ο μηχανισμός στήριξης ESM, ο οποίος θα μπορεί να χρηματοδοτεί απευθείας την ανακεφαλαιοποίησή τους, χωρίς να φορτώνει τα δάνεια στο δημόσιο χρέος.
Η σειρά πληρωμής -πρώτα οι μέτοχοι, δεύτεροι οι ομολογιούχοι, τρίτοι οι μεγαλοκαταθέτες- ήταν η πρόταση οδηγίας που είχε καταθέσει η Κομισιόν. Το αποτέλεσμα του μεγάλου παζαριού ήταν ότι για τους τρίτους τα κράτη μέλη διατηρούν μια κάποια ελευθερία κίνησης. Θα μπορούν δηλαδή, εάν μαζέψουν το 8% των υποχρεώσεων μιας τράπεζας από τους μετόχους και τους ομολογιούχους να χρησιμοποιούν κρατικά κεφάλαια για τη διάσωση, χωρίς να πειράξουν πολύ τους καταθέτες. «Αυτή η νύχτα ήταν μια μεγάλη επιτυχία», ήταν η δήλωση του Γάλλου υπουργού Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί, που είχε δώσει τη μάχη για την ελευθερία κινήσεων, μαζί με τον Βρετανό, τον Πολωνό και τον Σουηδό ομόλογό του.
Αν ήταν στο χέρι των Γερμανών, των Ολλανδών και των περισσότερων άλλων μελών της Ευρωζώνης -ποια ήταν άραγε η θέση της ελληνικής κυβέρνησης;- δεν θα υπήρχε αυτή η δυνατότητα «παρέκκλισης» από την οδηγία. Παρόλα αυτά ο «προφητικός» πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ - «η κυπριακή λύση είναι μοντέλο», είχε πει το Μάρτιο και τον κατηγόρησαν για γκαφατζή- έλεγε την αλήθεια όταν δήλωνε τα ξημερώματα της Πέμπτης ότι «αν μια τράπεζα είναι το πρόβλημα, τώρα έχουμε ένα ενιαίο σύνολο κανόνων σε όλη την Ευρώπη για να αποφασίσει ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό».
Στο καυτό ερώτημα τι γίνεται με τις καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ -για το συντριπτικό ποσοστό της λαϊκής αποταμίευσης, δηλαδή, στην Ευρώπη- η απάντηση των υπουργών Οικονομικών είναι ότι «δεν αγγίζονται», ότι «είναι εγγυημένες» σε όλη την Ευρώπη. Να σημειωθεί, πάντως, ότι εγγυητής των καταθέσεων αυτών είναι για την ώρα οι εθνικές αρχές. Μόνο εάν ολοκληρωθεί η τραπεζική ένωση θα υπάρξει (;) κοινή ευρωπαϊκή εγγύηση των καταθέσεων.
