Ο νεαρός δημοσιογράφος Μπαρίς Ιντζέ, που εργάζεται στην αριστερή εφημερίδα BirGün, βρέθηκε στην Αθήνα για το Alter Summit και μίλησε στην "Αυγή" για τα όσα συμβαίνουν στη γειτονική Τουρκία. Ξεκαθάρισε τα κίνητρα του Ερντογάν και το πώς κυβερνούσε μέχρι τώρα, τον ρόλο των Κούρδων που δυνητικά θα αποτελέσουν "δεκανίκι" του Ερντογάν, το "ποιοι" είναι οι κεμαλιστές και την ανάγκη της Αριστεράς να δημιουργήσει νέες δομές, ικανές να "φιλοξενήσουν" και να "εκφράσουν" τις μάζες που βγήκαν στους δρόμους.
Συνέντευξη στην ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Μερικοί αναλυτές στην Ελλάδα, κάνουν λόγο για "πορτοκαλί" επανάσταση με τα "πλουσιόπαιδα της μεσαίας τάξης να έχουν βγει στους δρόμους και να διαδηλώνουν κατά του σωτήρα των φτωχών".
Είναι λανθασμένη ανάλυση. Θα μιλήσω λίγο για το υπόβαθρο των διαδηλώσεων. Τα προβλήματα στην Τουρκία είναι πολλά, το πρώτο και σημαντικότερο όμως είναι η εφαρμογή μιας νεοφιλελεύθερης ατζέντας που συνδυάζεται με την επιβολή μιας νεο-οθωμανικής πολιτικής. Η κυβέρνηση είναι την ίδια ώρα αυταρχική και νεοφιλελεύθερη. Οι διαδηλωτές εναντιώνονται ακριβώς σε αυτό.
Οι διαδηλώσεις στο πάρκο Γκεζί ξεκίνησαν από τον κόσμο που δεν ήθελε να χτιστεί εκεί εμπορικό κέντρο. Ο Ερντογάν αποφασίζει για τα πάντα, ο κόσμος διαφωνεί με αυτό, δεν γίνεται ο Ερντογάν να τα ξέρει όλα και να μην ακούει κανέναν. Έτσι, αυτές οι διαδηλώσεις κάθε άλλο παρά "πορτοκαλί" είναι, δεν έχουν φιλελεύθερα αιτήματα, διεκδικούν κοινωνική δικαιοσύνη, κοσμικό κράτος, δημοκρατία και ελευθερία. Βέβαια, δεν είναι και μια κόκκινη επανάσταση, διότι δεν είναι καθαρά ταξική. Ο κόσμος που έχει βγει στον δρόμο είναι νέος που ανήκει στη μεσαία τάξη, είναι μορφωμένος κ.λπ. Πρέπει να πούμε όμως πως πολλά σωματεία εργαζομένων είναι μαζί μας σε αυτόν τον αγώνα, τον υποστηρίζουν. Η κοινή δράση λοιπόν είναι μια μεγάλη προοπτική.
* Θα μπορούσαν οι κινητοποιήσεις να πυροδοτήσουν αλλαγές και στο Κουρδικό ζήτημα;
Όχι, νομίζω πως δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να συνδεθούν αυτά τα δύο. Ίσως να γνωρίζετε πως αυτή τη στιγμή το Κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα (PDK) έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Ερντογάν. Ο Ερντογάν λοιπόν ισχυροποιήθηκε στο ανατολικό κομμάτι, διότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού εκεί είναι Κούρδοι που άρχισαν να τον θεωρούν φιλήσυχο και επαναπαύονται στο ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης και επίλυσης. Ο Ερντογάν όμως είναι ένας πραγματιστής ηγέτης και στόχος του είναι να επιβάλει προεδρικό σύστημα αντί του υπάρχοντος κοινοβουλευτικού και να γίνει τελικά πρόεδρος της Τουρκίας. Κερδίζοντας λοιπόν την υποστήριξη των Κούρδων ίσως καταφέρει αυτό που τόσο πολύ θέλει, δηλαδή να γίνει πρόεδρος της χώρας. Ωστόσο, οι υποστηρικτές του κοσμικού κράτους και μερίδα του κόσμου της εργασίας και των νέων γνωρίζουν πως αν ο Ερντογάν γίνει πρόεδρος, θα είναι ακόμη πιο απολυταρχικός.
* Οι Κούρδοι ωστόσο συμμετέχουν στην κινητοποιήσεις;
Βέβαια και συμμετέχουν, αρκετά μαζικά μάλιστα.
* Οι αναλύσεις κάνουν λόγο για το τέλος του παλιού διαχωρισμού "υποστηρικτές του κοσμικού κράτους" από τη μία και "ισλαμιστές" από την άλλη. Το ίδιο λένε πως ισχύει και σε πολιτικό επίπεδο, ότι δηλαδή τελείωσε ο δικομματισμός -με τόσο απόλυτους όρους- του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού κόμματος (κεμαλιστές) και του κόμματος του Ερντογάν. Ισχύει αυτό;
Δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Εδώ και δέκα χρόνια ο Ερντογάν κυβερνά και δεν επιβάλλει μόνο πολιτικές νεοφιλελεύθερες με ιδιωτικοποιήσεις κ.λπ., αλλά επεμβαίνει επιβάλλοντας και τον τρόπο με τον οποίο θα ζουν οι άνθρωποι, απαγορεύει το αλκόολ, τα φιλιά στο μετρό και διάφορα άλλα. Αυτές οι διαδηλώσεις μερικές φορές μπορεί να πιστώνονται εκλογικά στο κεμαλικό κόμμα, που υποστηρίζει το κοσμικό κράτος, αλλά είναι πιο περίπλοκο το ζήτημα. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό πηγάζει από το εκλογικό μας σύστημα για να μπει ένα κόμμα στο τουρκικό Κοινοβούλιο, πρέπει να λάβει ποσοστό μεγαλύτερο από το 10%. Άρα λοιπόν πολλοί είναι εκείνοι που ενώ τοποθετούνται στην Αριστερά ψηφίζουν το κεμαλικό κόμμα με τη λογική τού "να μην πάει χαμένη η ψήφος". Αυτός ο απαράδεκτος εκλογικός νόμος αποδυναμώνει όλη την Αριστερά. Δεν είναι όλοι κεμαλιστές λοιπόν. Ο ισχυρισμός, από την άλλη, πως αυτοί που έχουν βγει στον δρόμο είναι κεμαλιστές, είναι επίσης λάθος, διότι τους βλέπουμε να πετούν πέτρες, μπουκάλια κ.λπ. Όλοι γνωρίζουμε πως αυτή δεν είναι συμπεριφορά των συγκεκριμένων ψηφοφόρων ούτε οργανωμένη σε κομματική λογική. Να το ξεκαθαρίσουμε λοιπόν, αυτή τη στιγμή αγωνίζονται στον δρόμο μαζί ομάδες οικολόγων, αριστερά κόμματα και νέοι.
* Είναι αυτή η εξέγερση, η αρχή του τέλους του Ερντογάν;
Σίγουρα τα ποσοστά του θα μειωθούν. Ο Ερντογάν ξεκίνησε προβάλλοντας την εικόνα του Ευρωπαίου, ενώ απέδειξε ότι ακολουθεί μια νεοφιλελεύθερη ισλαμική ατζέντα. Οι ισλαμιστές στην Τουρκία είναι το 10%-15%, οι κεντροδεξιοί που τον ψήφισαν θα το σκεφτούν δεύτερη φορά τώρα. Αυτό δεν σημαίνει πως θα πέσει βέβαια ή πως θα παραιτηθεί, παραμένει ισχυρός. Ενδεχομένως να ελπίζει στην υποστήριξη από τους Κούρδους και στο ότι αν τους δώσει περισσότερες παροχές, θα τον ψηφίσουν.
*Αυτή η εξέγερση βοηθά την Αριστερά να κερδίσει έδαφος;
Bέβαια. Εργάζομαι ως δημοσιογράφος σε μια αριστερή εφημερίδα. Πριν τα γεγονότα στην Ταξίμ, η εφημερίδα πουλούσε 10.000 φύλλα και τώρα έχει ανέβει στα 30.000. Πολλές άλλες οργανώσεις και αριστερά ΜΜΕ έχουν δει επίσης αύξηση. Πρέπει η Αριστερά να φτιάξει νέες δομές, που θα ξεφεύγουν από την "ορθόδοξη οπτική", ώστε να εκφράσει αυτόν τον κόσμο, να κατανοήσει τα αιτήματα του και μαζί να συνδιαμορφώσουν. Είναι απαραίτητες οι πιο ελαστικές ανοιχτές δομές.
