Συνεχίστηκε για δεύτερη μέρα χτες στο γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο η ακροαματική διαδικασία για το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων ΟΜΤ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με μια "τρομοκρατική" παράσταση από τον επικεφαλής του οικονομικού ινστιτούτου Ifo του Μονάχου, Χανς Βέρνερ Ζιν, και με μια εξαιρετικά επιφυλακτική τοποθέτηση του προέδρου του δικαστηρίου της Καρλσρούης, Αντρέας Φοσκούλε. Σημειώνεται ότι αυτό που καλείται να αποφασίσει το συνταγματικό δικαστήριο είναι κατά πόσο η ΕΚΤ ξεπερνάει τις αρμοδιότητές της, με την αναγγελία της απεριόριστης αγοράς ομολόγων κλυδωνιζόμενων χωρών στη δευτερογενή αγορά, της μόνης κίνησης που -για την ώρα τουλάχιστον- αποκλιμάκωσε τις πιέσεις των αγορών στην Ευρωζώνη.
Ο Ζιν προσπάθησε να πείσει τους δικαστές ότι το ρίσκο που παίρνει η Γερμανία από το πρόγραμμα ΟΜΤ είναι τεράστιο. Υπολόγισε ότι αν κάτι στραβώσει με το πρόγραμμα, η ζημιά μπορεί να φτάσει για την ΕΚΤ έως και τα 1.363 δισεκατομμύρια ευρώ. Καθώς η Γερμανία είναι ο μεγαλομέτοχος της ΕΚΤ με 27%, το ρίσκο για αυτή είναι 369 δισεκατομμύρια.
Επιπλέον, ο Ζιν υποστήριξε ότι με το πρόγραμμα αυτό η ΕΚΤ ουσιαστικά προχωρά σε άμεση χρηματοδότηση των κρατών - μελών, κάτι που απαγορεύεται από το καταστατικό της, άρα ξεπερνά σαφώς τα όρια της εντολής της.
Την αντίθετη άποψη εξέφρασε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος δήλωσε πρώτον ότι η ΕΚΤ λειτουργεί εντός των αρμοδιοτήτων της και δεύτερον ότι η κεντρική τράπεζα είναι ανεξάρτητη και έχει μεγάλα περιθώρια να παίρνει τις αποφάσεις της με γνώμονα πάντοτε τη σταθερότητα της νομισματικής ένωσης, "περιθώρια τα οποία πρέπει να αποδεχτούν τα δικαστήρια".
Ο πρόεδρος του δικαστηρίου έκανε μια πολύ προσεκτική δήλωση, η οποία αφήνει να εννοηθεί πως η απόφαση -που αναμένεται κάποια στιγμή το φθινόπωρο- θα είναι μάλλον απορριπτική για τους προσφεύγοντες. Τόνισε ότι οι προϋποθέσεις που συνοδεύουν το πρόγραμμα ΟΜΤ είναι μία καλή μέση λύση για να εξασφαλιστεί ότι η ΕΚΤ δεν παρεκκλίνει των αρμοδιοτήτων της.
Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα ΟΜΤ, γνωστό και ως "μπαζούκα", περιλαμβάνει μια σειρά όρους που θα πρέπει να εκπληρώσουν οι χώρες που θα ζητήσουν την ενεργοποίησή του. Ουσιαστικά, για να αρχίσει να αγοράζει η ΕΚΤ, π.χ., ιταλικά ομόλογα, η Ιταλία θα πρέπει να μπει σε μια διαδικασία Μνημονίου, έστω με άλλο όνομα. Απ' αυτό πιάστηκε ο Φοσκούλε για να πει ότι με την πολιτική συμφωνία που θα προηγείται κάθε φορά της ενεργοποίησης του προγράμματος φαίνεται να διασφαλίζεται ως ένα σημείο -ο διαχωρισμός ούτως ή άλλως δεν είναι εύκολος- ότι η ΕΚΤ ασκεί νομισματική και όχι δημοσιονομική πολιτική.
Να σημειωθεί, πάντως, ότι το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο δεν έχει την αρμοδιότητα να σταματήσει το πρόγραμμα της ΕΚΤ. Στην περίπτωση που αποφανθεί ότι η ευρωτράπεζα όντως ξεπερνά τις αρμοδιότητές της, θα πρέπει να παραπέμψει το όλο θέμα στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, το οποίο ενδεχομένως να καταλήξει σε αντίθετη ετυμηγορία. Θεωρείται, λοιπόν, μάλλον απίθανο να πάρει αυτό το ρίσκο η Καρλσρούη. Ωστόσο, και μόνο η πιθανότητα να προσθέσει κάποιους "αστερίσκους" στο πρόγραμμα της ΕΚΤ, μπορεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη -και τον φόβο- των αγορών στον μόνο ευρωπαϊκό "παίκτη" που παίρνουν πάντοτε στα σοβαρά και να προκαλέσει ακόμη ένα κύμα κερδοσκοπίας σε βάρος των κρατικών ομολόγων του ευρωπαϊκού Νότου.
