Ήταν το περασμένο Σάββατο, γύρω στις 5.30 το απόγευμα, μισή ώρα πριν παρέλθει η προθεσμία για την κατάθεση υποψηφιοτήτων για τις προεδρικές εκλογές της 14ης Ιουνίου στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Στο υπουργείο Εσωτερικών, στην Τεχεράνη, παρατηρήθηκε ένας μικρός αναβρασμός. Αιτία ήταν η, κυριολεκτικά «στο παρά πέντε», κατάθεση της υποψηφιότητας μιας σημαντικής προσωπικότητας: του δύο φορές προέδρου της χώρας (από το 1989 έως το 1997), Αλί Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί.
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι στο ιρανικό πολίτευμα ο Οδηγός είναι ο ηγέτης που στηρίζεται στην αυθεντία της θρησκείας, δεν εκλέγεται και κρατά ουσιαστικά τα ηνία της χάραξης της πολιτικής στα κρίσιμα θέματα, σε αντίθεση με τον Πρόεδρο, που εκλέγεται μεν ωστόσο δεν διαθέτει τις εξουσίες του πρώτου. Για την ιστορία, να σημειωθεί ότι ειδικά από το 2009 (χρονιά των εντόνως αμφισβητούμενων προεδρικών εκλογών που προκάλεσαν το λεγόμενο «πράσινο κίνημα» λαϊκών αντιδράσεων, που κατεστάλησαν βιαίως), οι σχέσεις μεταξύ του απερχόμενου προέδρου, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και του Οδηγού, Αλί Χαμενεΐ είναι χείριστες...
Η υποψηφιότητα του 78χρονου Ραφσαντζανί ήταν μια έκπληξη, παρά το γεγονός ότι είχε την εύνοια του διαδόχου στο προεδρικό αξίωμα, ατυχήσαντα μεταρρυθμιστή, Μοχάμεντ Χαταμί. Η απόφαση του Ραφσαντζανί έρχεται σήμερα, μετά την περιθωριοποίηση (βρίσκονται σε κατ' οίκον περιορισμό) των δύο προσωπικοτήτων που εκπροσώπησαν το μεταρρυθμιστικό στρατόπεδο στις εκλογές του 2009, του Μεχντί Καρουμπί και του Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί, σε μια πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία για τη χώρα κι ενώ οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα με τη Δύση είναι σε εξέλιξη. Τη θεωρούσαν επίσης απίθανη λόγω του ότι η κόρη και ο γιος του έχουν συλληφθεί...
Και βέβαια άμεσες ήσαν οι έντονες αντιδράσεις του συντηρητικού στρατοπέδου, με τις επιθέσεις στο Διαδίκτυο να ξεκινούν ήδη από την Κυριακή. Π.χ. δημοσιεύθηκε φωτογραφία της Μερσεντές του Ραφσαντζανί ως ένδειξη του πλούτου του ενώ εκτοξεύθηκαν και κατηγορίες περί του ότι αποτελεί την «καλύτερη επιλογή για την αμερικανική συνωμοσία» -μια κατηγορία, όχι τυχαία, από την πλευρά του αδελφού του Οδηγού. Όλα αυτά φανερώνουν τον εκνευρισμό των συντηρητικών καθώς ανατρέπονται τα σχέδιά τους, εκείνα της παρουσίας μερικών «μικρών» μεταρρυθμιστών υποψηφίων έναντι συντηρητικών, όπως ο Βελαγιατί (ο μακροχρόνιος ΥΠΕΞ από το 1981 έως το 1997) ή ο Σαίντ Τζαλίλι (ειδικός απεσταλμένος του Οδηγού στις διαπραγματεύσεις με τους Δυτικούς)...
Ωστόσο ο Αλί Χαμενεΐ έχει και άλλον έναν λόγο ανησυχίας. Το Σάββατο κατέθεσε, σχεδόν ταυτόχρονα με τον Ραφσαντζανί, την υποψηφιότητά του, συνοδευόμενος μάλιστα από τον ίδιο τον Αχμαντινετζάντ, ο Εσφαντιάρ Ράχιμ Μάσε, το «δεξί χέρι» του απερχόμενου προέδρου. Ο Μάσε είναι το «μαύρο πρόβατο» του πιο συντηρητικού σιιτικού κλήρου, που θεωρεί ότι έχει «παρεκκλίνουσες» απόψεις. Και βέβαια αμέσως το Διαδίκτυο γέμισε κατηγορίες τόσο κατά του Μάσε όσο και κατά του Αχμαντινετζάντ.
Η κατάθεση των υποψηφιοτήτων δεν είναι πάντως τελική: το Συμβούλιο των Φρουρών του Συντάγματος θα αποφασίσει την επικύρωσή τους έως τις 23 Μαΐου. Μέτρο σύγκρισης: το 2009 είχε επικυρώσει 4 επί 450... Φέτος ανέρχονται στις 686...