Οι πρωθυπουργοί της Δανίας και της Γροιλανδίας απαίτησαν σεβασμό των συνόρων τους, αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ διόρισε ειδικό απεσταλμένο στην σε μεγάλο βαθμό αυτοδιοικούμενη δανική περιοχή, η οποία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι πρέπει να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ.
«Το έχουμε πει πολύ ξεκάθαρα στο παρελθόν. Τώρα το λέμε ξανά. Τα εθνικά σύνορα και η κυριαρχία των κρατών βασίζονται στο διεθνές δίκαιο... Δεν μπορείτε να προσαρτήσετε άλλες χώρες», ανέφεραν σε κοινή δήλωση η Μέτε Φρέντερικσεν και ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.
Οι δύο ηγέτες πρόσθεσαν ότι διακυβεύονται «θεμελιώδεις αρχές». «Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς και οι ΗΠΑ δεν πρέπει να καταλάβουν τη Γροιλανδία», ανέφεραν. «Αναμένουμε σεβασμό στην κοινή μας εδαφική ακεραιότητα», αναφέρει ο Guardian.
Ο Τραμπ διόρισε την Κυριακή τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ στο τεράστιο, πλούσιο σε ορυκτά νησί της Αρκτικής. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τη Γροιλανδία για λόγους ασφαλείας, ενώ αρνείται να αποκλείσει τη χρήση βίας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ο Τζεφ κατανοεί πόσο σημαντική είναι η Γροιλανδία για την Εθνική μας Ασφάλεια και θα προωθήσει σθεναρά τα Συμφέροντα της Χώρας μας για την Ασφάλεια, την Προστασία και την Επιβίωση των Συμμάχων μας, και μάλιστα, του Κόσμου».
Ο Λάντρι, πρώην γενικός εισαγγελέας της πολιτείας που ανέλαβε τα καθήκοντά του ως κυβερνήτης της Λουιζιάνα τον Ιανουάριο του 2024, ευχαρίστησε τον Τραμπ, λέγοντας ότι ήταν «τιμή του να σας υπηρετήσω σε αυτή τη θέση εθελοντή για να κάνετε τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, δήλωσε στη δανική τηλεόραση τη Δευτέρα ότι θα καλέσει τον πρέσβη της Ουάσινγκτον στην Κοπεγχάγη, Κεν Χάουερι, στο υπουργείο τις επόμενες ημέρες «για να λάβει εξηγήσεις».
Ο Ράσμουσεν δήλωσε ότι ήταν «βαθιά αναστατωμένος από αυτόν τον διορισμό ενός ειδικού απεσταλμένου» και «ιδιαίτερα αναστατωμένος» από τη δήλωση του Λάντρι, την οποία, όπως είπε, η Δανία θεώρησε «εντελώς απαράδεκτη».
Πρόσθεσε: «Όσο έχουμε ένα βασίλειο στη Δανία που αποτελείται από τη Δανία, τις Νήσους Φερόε και τη Γροιλανδία, δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι υπάρχουν εκείνοι που υπονομεύουν την κυριαρχία μας».
Η ασφάλεια της Αρκτικής παρέμεινε βασική προτεραιότητα για την ΕΕ, δήλωσαν τη Δευτέρα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. «Η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία είναι θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Αυτές οι αρχές είναι απαραίτητες όχι μόνο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και για τα έθνη σε όλο τον κόσμο», δημοσίευσαν στο X.
Η φον ντερ Λάιεν και ο Κόστα πρόσθεσαν ότι η ΕΕ στέκεται «σε πλήρη αλληλεγγύη με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας».
Η Σουηδία «θα φυλάει πάντα το διεθνές δίκαιο», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας, Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ. Ο Νορβηγός ομόλογός της, Έσπεν Μπαρτ Άιντε, δήλωσε ότι το Όσλο «στηρίζει 100% τη Δανία».
Είπε ότι ήταν σαφές ότι ο διορισμός υπογράμμιζε την πρόθεση του Τραμπ να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ. «Ο σκοπός αυτής της δουλειάς, την οποία καλείται να εκτελέσει ο Τζεφ Λάντρι, είναι να κάνει τη Γροιλανδία αμερικανική», δήλωσε ο Μπαρτ Άιντε.
Η συντριπτική πλειοψηφία των 57.000 κατοίκων της Γροιλανδίας θέλει να ανεξαρτητοποιηθεί από τη Δανία, αλλά δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσκόπηση τον Ιανουάριο. Η περιοχή έχει το δικαίωμα να κηρύξει ανεξαρτησία από το 2009.
Η Φρέντερικσεν δήλωσε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο «σύμμαχος ζωής» της Δανίας την έθετε σε «δύσκολη κατάσταση». Αλλά είπε ότι η σκανδιναβική χώρα «δεν θα παρεκκλίνει από τις δημοκρατικές μας αξίες».
Η Νίλσεν δήλωσε σε ξεχωριστή ανάρτηση ότι ο διορισμός «μπορεί να ακούγεται σημαντικός», αλλά «δεν αλλάζει τίποτα για εμάς στην πατρίδα μας. Έχουμε τη δική μας δημοκρατία, τις δικές μας αποφάσεις και μια ισχυρή κοινότητα που στέκεται σταθερή. Η Γροιλανδία ανήκει στους Γροιλανδούς».
Η Άγια Κέμνιτς, μέλος του δανικού κοινοβουλίου από τη Γροιλανδία, δήλωσε ότι ο διορισμός ενός απεσταλμένου των ΗΠΑ δεν αποτελούσε από μόνος του πρόβλημα. «Το πρόβλημα είναι ότι του έχει ανατεθεί το καθήκον να καταλάβει τη Γροιλανδία ή να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ», είπε.
«Δεν υπάρχει καμία επιθυμία για αυτό στη Γροιλανδία. Υπάρχει η επιθυμία να σεβαστούμε το μέλλον που θέλει η πλειοψηφία στη Γροιλανδία, δηλαδή να παραμείνει η δική της χώρα και να αναπτύξει την ανεξαρτησία της με την πάροδο του χρόνου».
Στρατηγικά τοποθετημένη ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, σε μια εποχή αυξανόμενου ενδιαφέροντος των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας για την Αρκτική, η Γροιλανδία βρίσκεται επίσης στη συντομότερη διαδρομή για πυραύλους μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ.
Η Δανία κάλεσε τον επιτετραμμένο των ΗΠΑ τον Αύγουστο σε επείγουσα συνάντηση σχετικά με μια φερόμενη εκστρατεία επιρροής, αφού τουλάχιστον τρεις Αμερικανοί άνδρες με δεσμούς με τον Τραμπ και τον Λευκό Οίκο κατηγορήθηκαν ότι προσπάθησαν να διεισδύσουν στην κοινωνία της Γροιλανδίας.
Αρκετοί Αμερικανοί πολιτικοί και επιχειρηματίες υψηλού προφίλ έχουν ταξιδέψει στη Γροιλανδία από την εκλογή Τραμπ. Ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ επισκέφθηκε την πρωτεύουσα, Νουούκ, τον Ιανουάριο και ο αντιπρόεδρος, Τζ. Ντ. Βανς, επισκέφθηκε μια αμερικανική στρατιωτική βάση τον Μάρτιο.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η δανική υπηρεσία πληροφοριών άμυνας ανέφερε στην ετήσια έκθεσή της ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν την οικονομική τους ισχύ για να «επιβάλουν τη θέλησή τους» και να απειλήσουν με στρατιωτική δύναμη εναντίον φίλων και εχθρών.
