Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν έχει κρύψει το όνειρό του να πάρει το Νόμπελ Ειρήνης, έχουμε χάσει τον λογαριασμό για τους πολέμους -υπαρκτούς και ανύπαρκτους- που έχει τελειώσει. Αφού (θεωρεί ότι) έλυσε το Μεσανατολικό και οσονούπω θα φέρει την ειρήνη και στην Ουκρανία, θα έχει τον χρόνο να ασχοληθεί και με άλλες εκκρεμότητες του πλανήτη. Μια τέτοια εκκρεμότητα είναι και η Ανατολική Μεσόγειος, όπου ενδεχομένως να υπάρχουν σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων τα οποία επιθυμούν να εκμεταλλευτούν οι πολυεθνικές του πετρελαίου, που έχουν καλές σχέσεις με τον Πρόεδρο Τραμπ. Τα παράκτια κράτη της Ανατολικής Μεσογείου έχουν μια... δυστοκία να οριοθετήσουν τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες τους (ΑΟΖ) -κυρίως η Ελλάδα και η Τουρκία-, κάτι που δεν είναι καλό για τις μπίζνες. Ενδέχεται, λοιπόν, ο μέγας ντιλαδόρος Τραμπ να αποφασίσει να βοηθήσει την κατάσταση.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα, που θα έλεγαν και στα τηλεπαράθυρα, και εντός αυτού του πλαισίου μπορεί να εξηγηθεί η ανακοίνωση του πρωθυπουργού για την πρόθεση της Ελλάδας να διοργανώσει το επόμενο διάστημα μια συνάντηση των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου με στόχο να εξετάσουν από κοινού όλα τα σημαντικά ζητήματα που τις απασχολούν.
Το φόρουμ και η τουρκική πρόταση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε την ανακοίνωση αυτή από το βήμα της Βουλής και μια μέρα αργότερα βγήκε το υπουργείο Εξωτερικών να τη συγκεκριμενοποιήσει(;) και να τη στενέψει. Το διεθνές αυτό φόρουμ, αν γίνει, θα περιλαμβάνει μόνο πέντε από τις παράκτιες χώρες (Ελλάδα, Τουρκία, Αίγυπτο, Λιβύη και Κύπρο) και θα έχει στην ατζέντα πέντε από τα ζητήματα που τις απασχολούν (Μεταναστευτικό, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, συνδεσιμότητα, οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών και πολιτική προστασία).
Υπενθυμίζεται ότι εδώ και καιρό έχει ρίξει και ο Τούρκος Πρόεδρος μια πρόταση στο τραπέζι για μια διάσκεψη όλων των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου. Θεωρητικά, λοιπόν, η Άγκυρα θα μπορούσε να συμφωνήσει με το φόρουμ που προτείνει η Αθήνα, με κάποιες... διορθώσεις αναφορικά με τη συμμετοχή της Κύπρου. Θα επιμείνει, δηλαδή, για κάποιου είδους συμμετοχή και της τουρκοκυπριακής κοινότητας.
Προετοιμασία με υποχωρήσεις
Αλλωστε, ούτε η Άγκυρα ούτε η Αθήνα θα ήθελαν να τους επιβληθεί μια συνολική διευθέτηση των ζητημάτων της Ανατολικής Μεσογείου από τον Τραμπ και την ευρύτερη οικογένειά του. Οπότε ενδέχεται να επιλέξουν αντί για ένα τραμπικής εμπνεύσεως «ντιλ» μια προσπάθεια συνεννόησης μεταξύ των πέντε. Μια τέτοια συνεννόηση απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία, μπορεί να αποδειχθεί θετική για όλες τις πλευρές - και αναπόφευκτα θα περιλαμβάνει και υποχωρήσεις.
Από όσα έχουν δει μέχρι στιγμής το φως της δημοσιότητας δεν προκύπτει ότι η Αθήνα έχει κάνει την απαραίτητη προετοιμασία για ένα τέτοιο φόρουμ. Αντιθέτως, η ανακοίνωση του πρωθυπουργού θύμιζε πυροτέχνημα και οι διευκρινίσεις του υπουργείου Εξωτερικών για τη διοργάνωση 5Χ5 μύριζαν προχειρότητα. Επιπλέον, όπως φάνηκε και από τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη μετά τη συνάντησή του με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο, τα πράγματα στα ελληνοτουρκικά παραμένουν στάσιμα. Ο Γεραπετρίτης είπε ότι ενημέρωσε τον Φιντάν για την ελληνική πρόταση της συνάντησης πέντε παράκτιων χωρών της περιοχής, τονίζοντας πως «η εγκαθίδρυση ενός τέτοιου σχήματος συνεργασίας καθίσταται χρήσιμη λόγω των μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων παγκοσμίως». Για να επαναλάβει αμέσως μετά πως η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Ωστόσο, αν πράγματι στόχος της κυβέρνησης είναι να καθίσει στο τραπέζι με την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αίγυπτο και να ξεπεράσει τον σκόπελο του τουρκολιβυκού μνημονίου ώστε να προχωρήσουν απρόσκοπτα τα κάθε είδους έργα στην περιοχή -από τα καλώδια ηλεκτρικής διασύνδεσης μέχρι την εκμετάλλευση των όποιων υδρογονανθράκων-, θα έπρεπε να προσπαθήσει να κερδίσει γι’ αυτό τη στήριξη της αντιπολίτευσης και της κοινής γνώμης. Θα έπρεπε να εξηγήσει τι θέλει να κάνει και γιατί θεωρεί ότι αυτό θα είναι προς όφελος της χώρας. Και όχι να χαϊδεύει τα αυτιά του ακροδεξιού ακροατηρίου ούτε να προκαλεί περαιτέρω πόλωση και διχασμό με ακατανόητες τροπολογίες, όπως αυτή για τον Άγνωστο Στρατιώτη.
