Ένα σημαντικό στοιχείο που έρχεται να επιβεβαιώσει την ανάλυση ότι η Μέση Ανατολή θα βρεθεί προσεχώς υπό την ομπρέλα της Pax Americana με τις ΗΠΑ να υλοποιούν μια από τις πλέον φιλόδοξες γεωπολιτικές επιδιώξεις τους διαχρονικά «ελέγχοντας» πλήρως την πλέον ασταθή περιοχή του κόσμου, αποτελεί αν μη τι άλλο χθεσινό αποκλειστικό δημοσίευμα της Washington Post σύμφωνα με το οποίο το Ισραήλ συνέχισε κανονικά την στρατιωτική συνεργασία του με τα αραβικά κράτη υπό την «αιγίδα» της CENTCOM, της στρατιωτικής Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ακόμη και όταν ο πόλεμος μαίνονταν στη Γάζα.
Εμπιστευτικά έγγραφα που διέρρευσαν αποκάλυψαν ότι ακόμη και όταν τα μεγάλα αραβικά κράτη καταδίκαζαν δημόσια τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα, την ίδια ώρα εμβάθυναν σιωπηλά τη στρατιωτική συνεργασία τους με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις στο πλαίσιο ενός αμερικανικού σχεδίου με στόχο την αντιμετώπιση της περιφερειακής επιρροής του Ιράν. Η συνεργασία αυτή που συντονίζεται από την CENTCOM, εγκαινιάστηκε το 2022 μέσω σειράς μυστικών συναντήσεων στο Μπαχρέιν, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Κατάρ.
Τα έγγραφα που περιήλθαν εις γνώσιν της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) και μελετήθηκαν από τους δημοσιογράφους της Washington Post, περιγράφουν λεπτομερώς τη δημιουργία αυτού που ο στρατός των ΗΠΑ αποκαλεί «Περιφερειακή Δομή Ασφάλειας».
Σχεδιάζοντας μια συμμαχία
Πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο εγκαινιάζει την στρατιωτική συνεργασία του Ισραήλ με έξι αραβικά κράτη - το Μπαχρέιν, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα - με το Κουβέιτ και το Ομάν να αναφέρονται ως «πιθανοί εταίροι». Η πρωτοβουλία σχεδιάστηκε από το Πεντάγωνο ως μηχανισμός για την ανταλλαγή πληροφοριών, τον περιφερειακό συντονισμό της αεράμυνας και τον κοινό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση απειλών από το Ιράν και τις συμμαχικές του πολιτοφυλακές σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Η συνεργασία, άτυπη σε αυτή τη φάση, αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της Ουάσινγκτον να επεκτείνει τη διαδικασία ομαλοποίησης που δρομολόγησαν οι «Συμφωνίες του Αβραάμ», το 2020. Ο τότε Διοικητής της Centcom, στρατηγός Κένεθ «Φρανκ» Μακένζι, καταθέτοντας στο Κογκρέσο είχε πει ότι η συνεργασία είχε στόχο να αξιοποιήσει την «ορμή» αυτών των συμφωνιών συνδέοντας το Ισραήλ και τους Άραβες γείτονές του στο πλαίσιο μιας κοινής αμυντικής δομής. Μέχρι το 2024, η συνεργασία είχε περάσει από τη θεωρία στην πράξη, με την Centcom να «συνδέει» αρκετούς αραβικούς στρατούς με συστήματα αεράμυνας των ΗΠΑ και ασφαλή δίκτυα επικοινωνίας, επιτρέποντάς τους να ανταλλάσσουν δεδομένα ραντάρ και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε πραγματικό χρόνο.
Τα διαρρεύσαντα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένων διαφανειών παρουσιάσεων PowerPoint και σημειώσεων, δείχνουν ότι η απειλή από το Ιράν ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από την αμερικανική πρωτοβουλία. Οι εμπνευστές του σχεδίου θεωρούν το Ιράν και τους πληρεξούσιούς του στη Γάζα, την Υεμένη και τον Λίβανο ως έναν περιφερειακό «Άξονα του Κακού» που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Τα έγγραφα περιλαμβάνουν χάρτες με τις πυραυλικές συστοιχίες πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από το Ιράν.
Μέσω της «Δομής», η στρατιωτική συνεργασία Ισραήλ-Αράβων υλοποιείται με κοινές ασκήσεις, ανταλλαγές πληροφοριών και επιχειρησιακή εκπαίδευση που περιλαμβάνει από προσομοιώσεις πυραυλικής άμυνας ως την εξουδετέρωση του εκτεταμένου δικτύου σηράγγων της Χαμάς στη Γάζα.
Μια σημαντική συνάντηση τον Ιανουάριο του 2025 στο Φορτ Κάμπελ του Κεντάκι, καθώς ο πόλεμος συνεχίζονταν, επικεντρώθηκε στον τρόπο ανίχνευσης και εξουδετέρωσης των σηράγγων, βασικό στοιχείο της πολεμικής οργάνωσης της παλαιστινιακής οργάνωσης. Ένας άλλος κύκλος εκπαίδευσης είχε σκοπό την οργάνωση επιχειρήσεων αντι-προπαγανδας με στόχο την «εξουδετέρωση της εικόνας του Ιράν ως υπερασπιστή των παλαιστινιακών δικαιωμάτων.
Ως εναλλακτική λύση, η αμερικανική καθοδήγηση προέτρεπε Ισραηλινούς και Άραβες να προωθήσουν μια «εταιρική αφήγηση περιφερειακής ευημερίας και συνεργασίας».
Καίριο πλήγμα
Ωστόσο, το προσεκτικά καθοδηγούμενο αμερικανικό μυστικό σχέδιο δέχθηκε καίριο πλήγμα μετά την αεροπορική επιδρομή του Ισραήλ, τον Σεπτέμβριο, στην Ντόχα, η οποία στόχευε ηγέτες της Χαμάς. Η επιδρομή προκάλεσε οργή στο Κατάρ, έναν από τους βασικούς εταίρους του σχεδίου, τον οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν αναντικατάστατο παράγοντα εξισορρόπησης στη Μέση Ανατολή.
Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι είχαν προηγουμένως επισκεφθεί αθόρυβα την αεροπορική βάση αλ-Ουντέιντ, μια σημαντική αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στο Κατάρ, χρησιμοποιώντας στρατιωτικά και όχι πολιτικά κανάλια για να αποφύγουν τους ελέγχους των αρχών. Η επιδρομή διέκοψε αυτές τις μυστικές ρυθμίσεις αναγκάζοντας τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να ζητήσει δημόσια συγγνώμη μετά βέβαια και από τις έντονες πιέσεις του Τραμπ.
Με το Ισραήλ να ισοπεδώνει τη Γάζα και τον πόλεμο να μαίνεται προκαλώντας οργή σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο, οι αραβικές ηγεσίες βρέθηκαν στη δύσκολη θέση από τη μια να καταγγέλλουν το Ισραήλ για γενοκτονία και εθνοκάθαρση και από την άλλη να συνεργάζονται μαζί του στο παρασκήνιο, υπογραμμίζει η Post.
Στο αμερικανικό σχέδιο πάντως, είχε ενσωματωθεί «πρόβλεψη» για την αντιμετώπιση αυτής της αντίφασης και την άμβλυνση των εντυπώσεων. Έτσι, αναφέρονταν ρητά ότι η εταιρική σχέση ασφαλείας Ισραήλ-Αράβων «δεν συνιστά μια νέα συμμαχία» και συστήνονταν σε όλους τους συμμετέχοντες οι συναντήσεις τους να «διεξάγονται εμπιστευτικά». Οι συμμετέχοντες προειδοποιήθηκαν να μην τραβούν φωτογραφίες, να μην μιλούν στα μέσα ενημέρωσης και μάλιστα τους δόθηκαν οδηγίες σχετικά με τον προγραμματισμό των γευμάτων ώστε αυτά ν’ ακολουθούν τους εβραϊκούς και μουσουλμανικούς διατροφικούς κανόνες.
Διεύρυνση
Τα διαρρεύσαντα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι οι ΗΠΑ οραματίζονται περαιτέρω διεύρυνση της αραβο-ισραηλινής στρατιωτικής συνεργασίας στο άμεσο μέλλον. Τα σχέδια περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός «Συνδυασμένου Κέντρου Κυβερνοασφάλειας Μέσης Ανατολής» έως το 2026 για τον συντονισμό της εκπαίδευσης στον τομέα αυτό και τον πληροφοριακό πόλεμο, και ενός «Κέντρου Σύντηξης Πληροφοριών» που θα επιτρέπει στους εταίρους να σχεδιάζουν και να αξιολογούν κοινές επιχειρήσεις σε πραγματικό χρόνο.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται να έχει παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό τον σχεδιασμό ανταλλάσσοντας πληροφορίες για τη Συρία, την Υεμένη και το Ιράκ τόσο με το Ισραήλ όσο και με τις ΗΠΑ ενώ τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν προχώρησαν περεταίρω στην διάθεση των δεδομένων τους στο περιφερειακό σύστημα αεράμυνας.
Πάντως, παρά τους προσεκτικούς σχεδιασμούς και τη μυστικότητα από πλευράς Ουάσιγκτον, η ισορροπία μεταξύ του κοινού αισθήματος στις αραβικές χώρες και των επιδιώξεων των ηγεσιών τους για προσέγγιση με το Ισραήλ, παραμένει η μεγάλη πρόκληση. Πίσω από τις κλειστές πόρτες, οι κοινοί φόβοι για το Ιράν και η εξάρτηση από την αμερικανική προστασία έχουν οδηγήσει σε μια ρεαλιστική συνεργασία με τον στρατό του Ισραήλ.
Ωστόσο, η κοινή γνώμη και οι πολιτικές ευαισθησίες συνεχίζουν να περιορίζουν την απροκάλυπτη ομαλοποίηση, αφήνοντας την καθοδηγούμενη από τις ΗΠΑ προσέγγιση ευάλωτη σε περιστατικά όπως η ισραηλινή επίθεση στο Κατάρ. Το επεισόδιο υπογραμμίζει την ευαίσθητη και συχνά αντιφατική φύση της γεωπολιτικής της Μέσης Ανατολής όπου οι συμμαχίες φαίνεται να οικοδομούνται υπό σιωπηλή αναγκαιότητα και όχι με δημόσια συναίνεση.
