Πολλά πράγματα μπορεί να τον χαρακτηρίζουν αλλά κανένα από αυτά δεν είναι η συνέπεια. Ποιος δεν θυμάται τόσες και τόσες αιφνιδιαστικές στροφές από τον Ντόναλντ Τραμπ σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ: Κατά την πρώτη θητεία του στον Λευκό Οίκο, διέκοπτε οριστικά τις συνομιλίες με τους Αφγανούς Ταλιμπάν για να τις ξαναρχίσει λίγο αργότερα, απειλούσε με πυρηνικό ολοκαύτωμα τη Βόρεια Κορέα για να φωτογραφηθεί τελικά χαμογελαστός με τον ηγέτη της, απέσυρε τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Βόρεια Συρία για να τις ξαναστείλει αμέσως μετά.
Έτσι, η παγκόσμια κοινή γνώμη μπορεί να έμεινε εμβρόντητη απ’ όσα εξωφρενικά άκουσε από τον Τραμπ στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ αλλά κανείς δεν έμεινε εξίσου κατάπληκτος από την τελευταία αιφνιδιαστική στροφή του για τον πόλεμο στην Ουκρανία, έναν πόλεμο που προεκλογικά ο ίδιος υποσχόταν να τερματίσει «λίγες μέρες» μετά την επιστροφή του στο Λευκό Οίκο.
Ακολούθησε βέβαια μια δαιδαλώδης διαδρομή με πολλές ακόμα απρόβλεπτες στροφές και ανηφόρες. Από τη δημόσια διαπόμπευση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι επειδή δεν έδειχνε αρκετή ευγνωμοσύνη για την αμερικανική βοήθεια μέχρι το κόκκινο χαλί στον Βλαντιμίρ Πούτιν για τη συνάντηση των δύο ηγετών στην Αλάσκα.
Και από την παρουσίαση χάρτη με τα εδάφη που η Ουκρανία έπρεπε να παραδώσει στη Ρωσία στον εμβρόντητο Ουκρανό πρόεδρο στη χθεσινή εκτίμηση ότι η Ουκρανία μπορεί κάλλιστα να τα επανακτήσει και να κερδίσει τελικά τον πόλεμο, με λίγη βοήθεια από τους Ευρωπαίους.
«Αφού κατανόησα πλήρως τη στρατιωτική και οικονομική κατάσταση Ουκρανίας – Ρωσίας και, αφού είδα τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ρωσία, θεωρώ ότι η Ουκρανία, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι σε θέση να πολεμήσει και να κερδίσει πίσω το σύνολο της επικράτειάς της στην αρχική της μορφή».
«Με χρόνο, υπομονή και τη χρηματοοικονομική υποστήριξη της Ευρώπης και, ειδικότερα, του ΝΑΤΟ, τα αρχικά σύνορα από όπου ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος αποτελούν επιλογή. Γιατί όχι; Η Ρωσία πολεμά άσκοπα εδώ και τριάμισι χρόνια έναν πόλεμο που μια πραγματική στρατιωτική δύναμη θα είχε κερδίσει σε λιγότερο από μία εβδομάδα. Αυτό δεν τιμά τη Ρωσία. Αντιθέτως, την κάνει να μοιάζει σαν “χάρτινη τίγρη”».
Όλα αυτά χωρίς να δοθεί η παραμικρή εξήγηση για τις πηγές της «αισιοδοξίας» αυτής. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έδειξε μάλιστα να αγνοεί τη συγκεκριμένη μακροσκελή ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στο Truth Social επιμένοντας στην παραδοσιακή γραμμή της αμερικανικής κυβέρνησης: Ο πόλεμος δεν πρόκειται ποτέ να κερδηθεί στα πεδία των μαχών αλλά θα τελειώσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Προς τι επομένως η εκτίμηση πως η Ουκρανία μπορεί να κερδίσει; Η εξήγηση ίσως να βρίσκεται σε αυτό που παρέλειψε να αναφέρει ο Τραμπ. Γιατί βέβαιος για την τελική νίκη του συμμάχου των ΗΠΑ εμφανιζόταν κατά καιρούς και ο προκάτοχος του στο Λευκό Οίκο, Τζο Μπάιντεν. Εκείνος όμως υπογράμμιζε πάντα πως η Ουκρανία θα κερδίσει γιατί η χώρα του θα συνέχιζε να τη στηρίζει και να την εξοπλίζει μέχρι τέλους.
Ο Τραμπ είπε κάτι εντελώς διαφορετικό. Εξέφρασε απλώς μια ευχή χωρίς να υποσχεθεί ότι θα κάνει το παραμικρό για να την εκπληρώσει. Στην πραγματικότητα, ήταν σαν να νίπτει τας χείρας του. «Αντε και καλή τύχη» ήταν σαν να έλεγε στους Ουκρανούς αλλά και τους Ευρωπαίους.
Από αυτή την άποψη ήταν μια κίνηση, πλήρως εναρμονισμένη με το πνεύμα της ομιλίας του στη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Τι έχει κάνει ο ΟΗΕ για να δικαιολογήσει την ύπαρξη του; Τίποτα εκτός από το να ενισχύει «εισβολές μεταναστών» και να προάγει παραμύθια όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Εκείνος έχει ήδη τερματίσει «επτά πολέμους» (δική του καταμέτρηση) και τίποτα τελικά δεν μπορεί να γίνει στον πλανήτη χωρίς τη δική του παρέμβαση.
Ακούγεται απίστευτα υποκριτικό από τον πρόεδρο μιας χώρας που έχει ασκήσει, ούτε ένα, ούτε δύο αλλά έξι βέτο σε ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών με στόχο την επίτευξη εκεχειρίας στον πόλεμο στη Γάζα. Από την άλλη όμως, την αλαζονεία Τραμπ δικαιολογεί σε ένα βαθμό η ανεπάρκεια της ευρωπαϊκής διπλωματίας και η αδυναμία της να κινηθεί αυτόνομα και να αναλάβει αποτελεσματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό πολέμων στη δική της γειτονιά, από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή.
«Για να δούμε, μπορείτε χωρίς εμένα» είναι σαν να λέει τώρα ο Τραμπ απευθυνόμενος τόσο στο Κίεβο όσο και στους ευρωπαίους που κατά την ομιλία του στον ΟΗΕ έγιναν αποδέκτες μιας πρωτόγνωρης αμερικανικής επιθετικότητας. Επειδή αγοράζουν ρωσική ενέργεια, επειδή «πάνε κατά διαόλου» με τη μετανάστευση, επειδή προωθούν την πράσινη ενέργεια…
Η παρότρυνση του προς τους ΝΑΤΟικούς συμμάχους να καταρρίπτουν ρωσικά μαχητικά όταν εισέρχονται στον εναέριο χώρο τους ήταν έτσι ενδεικτική της όλης διάθεσης. Γιατί όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα σπεύσουν να στηρίξουν τους συμμάχους τους αν εκείνοι εμπλακούν σε αερομαχίες με τη Ρωσία, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε πως αυτό θα «εξαρτηθεί από τις περιστάσεις».
Πολύ δύσκολα μπορεί να πιστέψει κανείς επομένως την φαινομενική αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από μια σύγκρουση στην οποία έχουν εμπλακεί τόσο βαθιά. Πρόκειται περισσότερο για μια από τις γνωστές πια μπλόφες Τραμπ. Μια μπλόφα που βασίζεται στην εκτίμηση πως σε λίγο καιρό όλοι θα προστρέξουν πάλι σ’ αυτόν με δάκρυα στα μάτια. Και δυστυχώς μάλλον, έτσι θα γίνει.
