Κόσμος πάει κι έρχεται στην ταραγμένη γειτονιά μας και νέες συμμαχίες -ή και λυκοσυμμαχίες- διαμορφώνονται μεταξύ πρώην ορκισμένων εχθρών, καθώς όλοι θέλουν να τοποθετηθούν σε όσο το δυνατόν καλύτερες θέσεις σε μια μελλοντική νέα τάξη πραγμάτων - ή έστω να αποφύγουν τις χειρότερες. Στην περιοχή λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως καταλύτης το Ισραήλ με τα άνομα σχέδιά του να εκτοπίσει τους Παλαιστίνιους από τη Λωρίδα της Γάζας και να την κάνει το οικόπεδο που ονειρεύεται και ο Ντόναλντ Τραμπ. Το γεγονός ότι κανείς από τους Δυτικούς συμμάχους του Ισραήλ, οι οποίοι κατά τα άλλα σκίζουν τα ιμάτιά τους για τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, δεν κάνει τίποτε για να σταματήσει τον Νετανιάχου και τον στρατό του -πέρα από κάποιες… εκκλήσεις να μην σκοτώνει υπερβολικά πολλά παιδιά, δημοσιογράφους και άλλους αμάχους- φέρνει πιο κοντά τους άλλους συμμάχους της Δύσης που νιώθουν να απειλούνται από την αδιάλλακτη απληστία του Ισραήλ για περισσότερη ισχύ και περισσότερα εδάφη. Κάπως έτσι βλέπουμε την Αίγυπτο και την Τουρκία, δύο χώρες που δεν αγαπιούνται ιδιαίτερα, να έρχονται όλο και πιο κοντά. Η αλήθεια είναι ότι η προσέγγιση μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου είχε ξεκινήσει νωρίτερα, αλλά το τελευταίο διάστημα η συνεργασία γίνεται στενότερη στους τομείς της βιομηχανίας και της άμυνας. Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο Τούρκος πρέσβης στο Κάιρο υπέγραψε συμφωνία μεταξύ της τουρκικής εταιρείας Havelsan και του Αιγυπτιακού Οργανισμού Βιομηχανίας για την παραγωγή drones «Τόρκα» στην Αίγυπτο. Επιπλέον, σύμφωνα με αρκετά διεθνή μέσα ενημέρωσης, η Αίγυπτος βρίσκεται ένα βήμα πριν από την ένταξή της στο στρατηγικό σχέδιο της Τουρκίας για την ανάπτυξη του… αόρατου μαχητικού αεροσκάφους KAAN.
«Απιστίες» και από τον Χάφταρ
Αυτή η προσέγγιση του «στρατηγικού συμμάχου» της Ελλάδας με την Τουρκία ανησυχεί την ελληνική κυβέρνηση, που είχε ποντάρει πολλά στον «φίλο» Πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Όπως την ανησυχεί και η προσέγγιση της Ανατολικής Λιβύης του «φίλου» στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ με την Τουρκία, η οποία λειτουργεί ενισχυτικά σ’ εκείνη μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας. Να θυμίσουμε ότι μέχρι σχετικά πρόσφατα η Τουρκία ήταν ο βασικός σύμμαχος της κυβέρνησης της Τρίπολης (της Δυτικής Λιβύης) απέναντι στον Χάφταρ και στους δικούς του, οι οποίοι είχαν τη στήριξη της Αιγύπτου και της Ρωσίας. Να θυμίσουμε επίσης ότι και η ελληνική κυβέρνηση, μετά την υπογραφή του τουρκολυβικού μνημονίου τον Νοέμβριο του 2019 από την κυβέρνηση της Τρίπολης, στάθηκε στο πλευρό του πολέμαρχου της Ανατολικής Λιβύης στη λογική «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Ο Χάφταρ, όπως και ο πρόεδρος της Βουλής, την οποία σε μεγάλο βαθμό ήλεγχε ο πολέμαρχος που αγάπησε η Αθήνα, αρνήθηκαν τότε να επικυρώσουν το τουρκολυβικό μνημόνιο. Αυτή η άρνηση ενίσχυσε τη -στιβαρή- επιχειρηματολογία της ελληνικής κυβέρνησης περί παρανόμου και ανυπόστατου μνημονίου, όπως επαναλάμβαναν εν είδει… προσευχής πρώτα ο Νίκος Δένδιας και μετά ο Γιώργος Γεραπετρίτης.
Ομως ο φίλος Χάφταρ αποφάσισε φέτος ότι θέλει να τα βρει με την Άγκυρα, καθώς θεωρεί πως η Τουρκία και θέλει να βάλει πλάτη για την ανοικοδόμηση της Ανατολικής Λιβύης και είναι διατεθειμένη να εξοπλίσει τις δυνάμεις του τώρα που η Ρωσία, λόγω Ουκρανίας, δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να συνεχίζει να τον στηρίζει.
Η επίσκεψη Καλίν στη Βεγγάζη
Γι’ αυτό και έκανε την περασμένη Κυριακή την εμφάνισή του στη Βεγγάζη ο Ιμπραήμ Καλίν, ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών και δεξί χέρι του Προέδρου Ερντογάν. Το αφεντικό της ΜΙΤ συναντήθηκε με τον ίδιο τον Χάφταρ, με τον γιο και αναπληρωτή διοικητή των δυνάμεών του Σαντάμ Χάφταρ και με τον γιο και γενικό διευθυντή της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Λιβύης Μπελγκασέμ Χάφταρ και, απ’ ό,τι φαίνεται, συζήτησαν για τα πάντα: για τη συνεργασία τους στους τομείς των πληροφοριών και της ασφάλειας, της ανάπτυξης και της ανοικοδόμησης, για την παράνομη μετανάστευση και τους τρόπους αντιμετώπισής της -υπενθυμίζεται ότι η νέα διαδρομή είναι από το Τομπρούκ στην Κρήτη- αλλά και για την επανέναρξη των πτήσεων των Turkish Airlines προς τη Βεγγάζη και την επαναλειτουργία του εκεί τουρκικού προξενείου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού και του αραβικού Τύπου, μετά και την επίσκεψη Καλίν στη Βεγγάζη έρχεται πιο κοντά η κύρωση του τουρκολυβικού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης (που εδρεύει στο Τομπρούκ στην Ανατολική Λιβύη), σε μια εποχή μάλιστα που το ενδιαφέρον των πολυεθνικών εταιρειών για τους υδρογονάνθρακες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λιβύης και Κρήτης εμφανίζεται αυξημένο.
Η ελληνική απάντηση-επίκληση
Απέναντι στη διπλωματική κινητικότητα της Άγκυρας η απάντηση της ελληνικής πλευράς είναι η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου για το παράνομο του τουρκολιβυκού μνημονίου. Κι επειδή στα χρόνια των Τραμπ, Πούτιν, Νετανιάχου και Ερντογάν αυτή η επίκληση δεν είναι αρκετή -για να το πούμε αισιόδοξα-, η Ελλάδα προσπαθεί να πείσει την -όλη- Λιβύη να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό της ΑΟΖ. Υπενθυμίζεται ότι το 2010 η Ελλάδα είχε φτάσει πολύ κοντά σε μια συμφωνία με τη Λιβύη, η οποία δεν ολοκληρώθηκε λόγω μίνι διαφωνιών για την επήρεια της Γαύδου. Τώρα, και με το εμπόδιο του τουρκολυβικού μνημονίου, το παζάρι πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή, και δη σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων. Υποσχόμενο είναι το γεγονός ότι και η κυβέρνηση της Τρίπολης έχει ορίσει τεχνική αντιπροσωπεία για διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνίας έναρξης.
