Φέτος, η σημερινή 5η Μαΐου δεν σηματοδοτεί μόνο την 195η επέτειο από τη γέννηση του Καρλ Μαρξ, αλλά μια διαδήλωση που φιλοδοξεί να γίνει η αρχή του τέλους της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας και η αφετηρία για ένα νέο πολίτευμα, της Έκτης Δημοκρατίας. Τη σχετική πρωτοβουλία ανακοίνωσε, στη διάρκεια των αποκαλύψεων για τον πρώην υπουργό Προϋπολογισμού, Ζερόμ Καουζάκ, ο Ζαν Λικ Μελανσόν, υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του Αριστερού Μετώπου. «Η διαδήλωση της 5ης Μαΐου γίνεται για την Έκτη Δημοκρατία, για να τελειώνουμε με την πενταετή μοναρχία και το χρήμα - βασιλιά και εξουσιαστή των πάντων», εξηγεί, συμπυκνώνοντας το νόημα της σημερινής διαδήλωσης, ο Μελανσόν, ο οποίος παρομοιάζει την πορεία με ένα «μεγάλο σκούπισμα» (εξ ου και η σχετική αφίσα).
Στην εμβληματική πλατεία της Βαστίλλης έχουν λοιπόν δώσει ραντεβού για να διαδηλώσουν κόμματα της Αριστεράς, Οικολόγοι, συνδικαλιστές, διανοούμενοι και πολίτες. «Πορεία κατά της λιτότητας και υπέρ της Έκτης Δημοκρατίας», είναι το κεντρικό σύνθημα του Αριστερού Μετώπου, που με την ενέργειά του αυτή επιδιώκει να πάρει την πρωτοβουλία των κινήσεων ενώπιον μιας προεδρίας, εκείνης του Φρανσουά Ολάντ, η οποία συμπυκνώνει όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά του σημερινού πολιτεύματος: αντιδημοκρατική άσκηση της εξουσίας, μακριά από συλλογικές επεξεργασίες και αποφάσεις - αυτό που κάποτε, στη δεκαετία του 1960, ο Φρανσουά Μιτεράν ονόμαζε «διαρκές πραξικόπημα», για να το ξεχάσει βέβαια όταν αναλάμβανε, το 1981, ο ίδιος τα ηνία της εξουσίας...
Ουσιαστικά η Γαλλία βιώνει σήμερα μια βαθιά πολιτική κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, μέσα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης με φόντο ένα σκάνδαλο όπως αυτό του Καουζάκ, που δεν είναι μεμονωμένο, αλλά φέρνει στην επιφάνεια ένα κλίμα γενικευμένης διαφθοράς. Κλίμα πρόσφορο για ενίσχυση των αντιδημοκρατικών θέσεων του Εθνικού Μετώπου της Μαρίν Λεπέν. Η υπόθεση Καουζάκ δεν ήταν παρά η αφορμή να τεθεί μετ' επιτάσεως ένα ώριμο εδώ και καιρό μεταρρυθμιστικό των πολιτικών θεσμών αίτημα. Αυτό άλλωστε τονίζουν και οι εκλεγμένοι και τα στελέχη των Πρασίνων, Εύα Ζολί, Σερζιό Κοροναντό, Φρανσίν Μπαβέ και Ζυλιέν Μπαγιού, επικεφαλής χιλίων μελών των Πρασίνων, με το κάλεσμά τους, την περασμένη Τρίτη, για «μια δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική αναγέννηση της Δημοκρατίας μας». Επικρίνουν την πολιτική του Φρανσουά Ολάντ, στην εκλογή του οποίου συνέβαλαν σημαντικά, και τάσσονται υπέρ μιας νέας ισορροπίας των εξουσιών προς όφελος του Κοινοβουλίου. «Το σημερινό δημοκρατικό ξέσπασμα πρέπει να μας οδηγήσει στην αμφισβήτηση της Πέμπτης Δημοκρατίας, που έχει αποδυναμωθεί μετά από πάνω από 50 χρόνια ζωής. Οι οικολόγοι είναι υπέρ μιας πραγματικά συμμετοχικής δημοκρατίας και μιας νέας ισορροπίας των εξουσιών υπέρ της Βουλής, που έχει απωλέσει τις περισσότερες από τις εξουσίες της έναντι μιας εκτελεστικής εξουσίας που επικεντρώνεται αποκλειστικά γύρω από την προεδρία της Δημοκρατίας», παρατηρούν οι υπογράφοντες το κάλεσμα.
Στην πορεία προς τη σημερινή διαδήλωση, πολλαπλασιάστηκαν οι συναντήσεις και οι δημόσιες συζητήσεις. Όπως και οι πρωτοβουλίες. Δεν πρόκειται για κάτι το πρωτόγνωρο. Εδώ και χρόνια, κόμματα της Αριστεράς και διανοούμενοι καλούν υπέρ της ίδρυσης μιας Έκτης Δημοκρατίας ως απάντηση στην πολιτική, κοινωνική και οικονομική κρίση που γνωρίζει η Γαλλία, αλλά και η Ευρώπη. «Μια στιγμή αξιοπρέπειας μετά από τόση βρομιά. Ένα μέσο για να θυμίσει ο λαός την ύπαρξή του, θέτοντας ένα σκοπό που είναι μεγαλύτερος από τον ίδιο. Η έξοδος από την κρίση αυτή μέσα από έναν υψηλό στόχο. Η δημοκρατία είναι η ζωή, η ανάσα μιας μεγάλης χώρας», τονίζει ο Μελανσόν, ο οποίος, στο έκτο κεφάλαιο του προεκλογικού του προγράμματος, στις περσινές προεδρικές εκλογές, αναφερόταν στην ανάγκη νέου πολιτεύματος. Απέναντι σε μια «ολιγαρχία που κυβερνά» και «για την εγκαθίδρυση μιας πραγματικής Δημοκρατίας», ο υποψήφιος του Αριστερού Μετώπου πρότεινε τη σύγκληση Συντακτικής Συνέλευσης, την κατάργηση της μεταρρύθμισης του 2010 και την εισαγωγή της αναλογικής σε όλες τις εκλογές για την «ίδρυση μιας Έκτης Κοινοβουλευτικής, Κοινωνικής και Συμμετοχικής Δημοκρατίας». Η ιδέα αυτή βρίσκει αρκετούς πολιτικούς σύμφωνους. Μεταξύ τους, για παράδειγμα, και ο νυν υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Αρνώ Μοντμπούρ, ο οποίος στο βιβλίο του Ιδέες και Όνειρα, Πώς να οικοδομήσουμε μια νέα Γαλλία, είχε υιοθετήσει την ιδέα της Έκτης Δημοκρατίας.
«Η διαδήλωση της 5ης Μαΐου θα είναι ένα πολιτικό γεγονός που ο Ολάντ δεν θα μπορέσει να παρακάμψει», παρατηρεί ο Μελανσόν, που αναρωτιέται: «Για πόσο καιρό νομίζει (ο Ολάντ) ότι μπορεί να κυβερνά ενάντια σε αυτούς που τον εξέλεξαν;»
