Η περίπτωση των δύο Τσετσένων αδελφών που κατηγορούνται για την αιματηρή επίθεση στον Μαραθώνιο της Βοστώνης, έφερε ξανά στο προσκήνιο το θέμα των τζιχαντιστών που ζουν και αναλαμβάνουν δράση στις δυτικές κοινωνίες που ζουν ή στο εξωτερικό, κυρίως με μεμονωμένο τρόπο, χωρίς να ανήκουν σε ευρύτερες οργανώσεις. Το φαινόμενο δεν είναι σπάνιο. Πριν από λίγες ημέρες γινόταν γνωστή η ανάμειξη ενός νεαρού ελληνικής καταγωγής Καναδού, που είχε προσχωρήσει στον ισλαμισμό, του Χρήστου Κατσιρούμπα, στην πολύνεκρη βομβιστική επίθεση σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου τον περασμένο Ιανουάριο στην Αλγερία.
Στη Γαλλία τα πολλά ερωτήματα της υπόθεσης Μοχάμεντ Μεράχ, που δολοφόνησε πέρσι τον Μάρτιο στην Τουλούζη επτά άτομα (μεταξύ τους τρεις μικρούς μαθητές εβραϊκού σχολείου), δεν έχουν ακόμη κλείσει και ίσως αυτός να ήταν και ο λόγος που δεν δόθηκε μεγάλη δημοσιότητα στον επαναπατρισμό τριών Γάλλων υπηκόων από το Πακιστάν. Οι τρεις συνελήφθησαν το περασμένο φθινόπωρο στο Πακιστάν για συμμετοχή τους σε δίκτυο τζιχαντιστών.
Το φαινόμενο δεν αφορά λοιπόν μόνον δυτικούς αλλά και μουσουλμάνους που ζουν χρόνια σε κάποια δυτική κοινωνία, και από κάποια στιγμή και ύστερα εισέρχονται σε μια διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, η οποία ενδέχεται να καταλήξει στην ανάληψη δράσης. Αυτό για παράδειγμα συνέβη στην περίπτωση του Μαροκινού Τζαμάλ Ζουγκάμ, που ζούσε 11 χρόνια στη Μαδρίτη, διατηρώντας ένα μικρό κατάστημα κινητής τηλεφωνίας, χωρίς κανείς να υποψιαστεί τίποτε από τη δράση που θα αναλάμβανε κατά τις βομβιστικές επιθέσεις στην ισπανική πρωτεύουσα τον Μάρτιο του 2004, που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 200 ανθρώπων...
Σήμερα ο Ζουγκάμ βρίσκεται στη φυλακή καταδικασμένος σε ισόβια. Τότε η σύλληψή του είχε προκαλέσει γενική έκπληξη στους γνωστούς του - «του άρεσαν το αλκοόλ, οι γυναίκες, οι ντισκοτέκ και έμοιαζε πλήρως ενταγμένος στην ισπανική κοινωνία», παρατηρεί μια ανάλυση της αμερικανικής αστυνομίας, σχετικά με τη διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης στη Δύση, η οποία συντάχθηκε το 2007. Την περίπτωση Ζουγκάμ τη μελετούν πλέον σχεδόν όλες οι αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες των δυτικών χωρών καθώς θεωρείται πρότυπο εφαρμογής μιας καταρχήν αποκλειστικά θρησκευτικής έννοιας, της «τακίγια». Τη διατύπωσαν αρχικά σιίτες κληρικοί τις περιόδους διώξεων του σιϊσμού από τους σουνίτες και στηρίζεται σε μία σούρα του Κορανίου, τις «Μέλισσες», που δικαιολογεί την απόκρυψη της πίστης προκειμένου να επιβιώσουν οι πιστοί.
Η Αλ Κάιντα επεξεργάστηκε αυτή την έννοια κατά τη δεκαετία του 1990, και τη μετατρέπει από θρησκευτική σε πολεμική τέχνη. Τα τελευταία χρόνια την άποψη αυτή επικαιροποίησαν ριζοσπαστικοί ιμάμηδες, μεταξύ τους ένας Ισπανο-σύριος, ο Αμπού Μουσάμπ αλ Σούρι, βετεράνος του πολέμου στο Αφγανιστάν, παλιός συνεργάτης του Μπιν Λάντεν, ο οποίος από τις φυλακές της Δαμασκού θα γράψει και θα δημοσιοποιήσει στο Διαδίκτυο το 2008, μια «Έκκληση για παγκόσμια ισλαμική αντίσταση».
Χίλιες διακόσιες σελίδες που αναλύουν το τζιχάντ σε μεμονωμένο, ατομικό επίπεδο. Ο αλ Σούρι παρατηρεί ότι η περίοδος των τρομοκρατικών ενεργειών μεγάλης εμβέλειας, έχει παρέλθει. Οι νέας γενιάς τρομοκράτες πρέπει να αποφασίζουν και να δρουν μόνοι τους. Και για τον σκοπό αυτό θεωρητικοποιείται η τέχνη της απόκρυψης... Για καλύτερη ενημέρωση των ενδιαφερομένων μάλιστα υπάρχει κι ένα σχετικό περιοδικό, του οποίου το τελευταίο τεύχος, στα τέλη του 2012 περιείχε ένα άρθρο τεσσάρων σελίδων με τίτλο «Τα χαρακτηριστικά ενός δολοφόνου της πόλης», και η υπογραφή ο «Γιος της δολοφονίας», το οποίο περιγράφει τις αρχές της «τακίγια». Για παράδειγμα ο καλός τρομοκράτης χαρακτηρίζεται από την «ικανότητά του να χάνεται μέσα στη σύγχρονη κοινωνία». «Να μοιάζει με κανονικό πολίτη». «Αντί να εμφανίζεται ριζοσπάστης στη θρησκεία, μπορεί να ξυρίζει το μούσι του σε ένα αποδεκτό επίπεδο στην κοινωνία όπου ζει». Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, αυτές τις οδηγίες είχε ακολουθήσει ο Νιντάλ Μαλίκ Χασάν, ο αξιωματικός του αμερικανικού στρατού που σκότωσε 13 συναδέλφους του στη βάση του Φορτ Χουντ το 2009, έναν μήνα πριν μετατεθεί στο Αφγανιστάν.
Άραγε ο Ταμερλάν και ο Τζοκάρ Τσαρνάγιεφ ήλθαν σε επαφή με αυτού του είδους την προπαγάνδα; Για τον Ταμερλάν φαίνεται ότι υπήρξε μια σαφής προσχώρηση προς το ριζοσπαστικό ισλάμ την περίοδο 2010 - 2012 ενώ παράλληλα ασχολείτο με το μποξ γιατί ονειρευόταν να πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς εκπροσωπώντας τις ΗΠΑ. Ήταν άραγε αυτό το πραγματικό του όνειρο; Ή μήπως ένα τμήμα μιας ψεύτικης εικόνας στο πλαίσιο της «τακίγια»; Φαινομενικά τα δύο αδέλφια ήσαν απόλυτα ενταγμένα στην αμερικανική κοινωνία. Οι έρευνες θα δείξουν αν αυτή η ένταξη ήταν πραγματική ή μέρος βαθύτερης στρατηγικής...
