Με τη στήριξη του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και του δεξιόστροφου, λαϊκιστικού κόμματος Fidesz, πέρασε η νέα συνταγματική αναθεώρηση από την ουγγρική κυβέρνηση, η οποία ψηφίστηκε με 140 ψήφους υπέρ και 21 κατά. Η τροποποίηση ενισχύει τον νόμο που εγκρίθηκε στις 18 Μαρτίου και με τον οποίο απαγορεύεται η ετήσια «Πορεία Υπερηφάνειας» της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+.
Επικαλούμενη, όπως και σε άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, την ανάγκη «προστασίας των παιδιών», η ουγγρική κυβέρνηση κατοχυρώνει συνταγματικά τόσο την αντίληψη περί ύπαρξης μόνο δύο φύλων, όσο και τη δυνατότητα χρήσης λογισμικών παρακολούθησης σε διαδηλώσεις που χαρακτηρίζονται ως «παράνομες» — μια κατηγορία στην οποία εντάσσεται πλέον και το Pride.
Επιπλέον, αξιοποιώντας ένα πλαίσιο ανασφάλειας και υποτιθέμενων εξωτερικών απειλών – αφήγημα που επανειλημμένα έχει ενισχύσει ο ίδιος ο Όρμπαν με αναφορές σε ξένες παρεμβάσεις – η τροπολογία προβλέπει και τη δυνατότητα προσωρινής αφαίρεσης της ουγγρικής υπηκοότητας από άτομα με διπλή ιθαγένεια, εφόσον αυτά χαρακτηριστούν ως απειλές για την εθνική ασφάλεια ή την κρατική κυριαρχία.

Η Ουγγρική Επιτροπή του Ελσίνκι, μια οργάνωση προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατέκρινε σφοδρά το εγχείρημα αυτό, χαρακτηρίζοντάς το ως απόπειρα «νομοθέτησης του φόβου» εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου. Σε επίσημη ανακοίνωσή της, όπως μεταδόθηκε από τον Guardian, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι εν λόγω ρυθμίσεις συνιστούν μια ποιοτική κλιμάκωση των κρατικών μηχανισμών καταστολής, εντείνοντας τον περιορισμό των ελευθεριών, διαβρώνοντας τη θεσμική προστασία των δικαιωμάτων και εδραιώνοντας την εξουσία της κυβέρνησης με αυταρχικούς όρους.
Πριν από την ψηφοφορία - το τελικό βήμα για την τροπολογία - πολιτικοί της αντιπολίτευσης και άλλοι διαδηλωτές προσπάθησαν να αποκλείσουν την είσοδο σε ένα γκαράζ στάθμευσης του κοινοβουλίου. Η αστυνομία απομάκρυνε τους διαδηλωτές, οι οποίοι είχαν χρησιμοποιήσει φερμουάρ για να δεθούν μεταξύ τους, όπως μεταδίδει σχετικά το Associated Press.
https://t.co/VhkLx5fNWD
— PES 🌹🇪🇺 (@PES_PSE) April 14, 2025
Very troubling news coming from #Hungary - the parliament in Budapest today adopted Viktor Orbán's proposal to ban LGBTQ community public events, to restrict human rights, and to ban Budapest pride.
Hungary is Europe, and this is a dangerous reverse of…
Η θεσμοποίηση της ακροδεξιάς ρητορικής
Πίσω από αυτή τη ρητορική περί φροντίδας, η τροποποίηση ενσωματώνει συνταγματικά τον δυϊσμό του φύλου, εγκαθιστώντας νομικά ερείσματα για τον θεσμικό αποκλεισμό των πολιτών που δεν ταυτίζονται με το δίπολο άνδρας/γυναίκα. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση προσδίδει θεσμική εγκυρότητα στην άρνηση αναγνώρισης των έμφυλων ταυτοτήτων, ιδιαίτερα των τρανς και μη δυαδικών ατόμων.
Η εν λόγω νομοθετική κίνηση δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά μάλλον έκφανση μιας συστηματικής βιοπολιτικής στρατηγικής, που στοχεύει στον έλεγχο των σωμάτων και των ταυτοτήτων μέσα από το πλέγμα δικαίου, τεχνολογίας και ηθικού πανικού. Όπως υποστηρίζει η Judith Butler, τέτοιες παρεμβάσεις επιβεβαιώνουν τη λειτουργία του φύλου ως ρυθμιστικής κατηγορίας και όχι απλώς ως «φυσικού» γεγονότος. Αντίστοιχα, η χρήση τεχνολογιών επιτήρησης σε συγκεντρώσεις παραπέμπει στον «πανοπτισμό», ως μηχανισμό πειθάρχησης των πολιτικών σωμάτων μέσα από τον φόβο της μόνιμης επιτήρησης, όπως τον έχει ορίσει ο Foucault.
Τέτοιου είδους νομοθεσίες έρχονται να προσφέρουν ένα «συνταγματικό ένδυμα» στην άρνηση της έμφυλης πολυπλοκότητας και στη ρητορική που παρουσιάζει την τρανς ύπαρξη ως απειλή προς την κοινωνική τάξη. Το επιχείρημα περί ύπαρξης μόνο δύο φύλων δεν είναι καινούργιο· απαντάται πλέον και στο λόγο άλλων Ευρωπαίων ηγετών, όπως και του Έλληνα Πρωθυπουργού, γεγονός που φανερώνει την κανονικοποίηση μιας τρανσφοβικής και ιντερφοβικής πολιτικής στάσης στον δημόσιο λόγο. Η ανησυχία εντείνεται όταν παρατηρείται ότι τέτοιες στρατηγικές διεισδύουν επίσης στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την κοινωνική πολιτική, αποκλείοντας συστηματικά τις ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες από το δημόσιο πεδίο.
Η συγκριτική παρατήρηση ανάμεσα στην Ουγγαρία και την Ελλάδα δεν αποσκοπεί στην απόδοση της ταμπέλας του αυταρχισμού, αλλά στην ανάδειξη της ολισθηρότητας με την οποία μια κοινωνία μπορεί να διολισθήσει από τον φιλελεύθερο πλουραλισμό στον νεοσυντηρητισμό μέσω υποτιθέμενων «ουδέτερων» και «προστατευτικών» νομοθετικών παρεμβάσεων. Όπως θα επισήμαινε και η Jasbir Puar, πρόκειται για μια μορφή ομοεθνικισμού, όπου ο αποκλεισμός των έμφυλων και σεξουαλικών διαφορών ενδύεται τον μανδύα της πολιτισμικής κανονικότητας και της κοινωνικής συνοχής.
Η κανονιστική βία, όταν ενσωματώνεται στο Σύνταγμα, παύει να είναι απλώς ρητορική και αποκτά υλική υπόσταση — με επιπτώσεις στα σώματα, στις ζωές και στις ελευθερίες των ανθρώπων. Η επιτήρηση των διαδηλώσεων και η άρνηση της τρανς ύπαρξης ως νομικά αναγνωρίσιμης δεν είναι παρά ενδείξεις ενός ευρύτερου πολιτικού σχεδίου πειθάρχησης, που βαφτίζεται «παιδική προστασία».
