Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, το FBI ανέδειξε σε βασική προτεραιότητά του να αποτρέψει ένα νέο τρομοκρατικό χτύπημα στις ΗΠΑ. Για αυτό τον λόγο, η υπηρεσία δαπανά κάθε χρόνο 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου τον μισό προϋπολογισμό της. Βασική στρατηγική είναι η παγίδευση υποψήφιων τρομοκρατών με αυτό που η υπηρεσία αποκαλεί "επιχειρήσεις-κεντριά": ο υποψήφιος τζιχαντιστής παρακινείται και συχνά διευκολύνεται στο έργο του προκειμένου να σχεδιάσει μια επίθεση και στη συνέχεια να συλληφθεί, όπως αποκαλύπτει ο ερευνητής Τρέβορ Ααρνονσον στο βιβλίο του "Εργοστάσιο τρόμου".
Και όλα αυτά δεν αφορούν σενάρια συνωμοσίας. Πριν από τρία χρόνια, η Ουάσιγκτον Ποστ δημοσίευε μια ενδιαφέρουσα έρευνα υπό τον τίτλο "Ακρως Απόρρητη Αμερική". Σύμφωνα με αυτήν, ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας έχει γεννήσει ένα πραγματικά δαιδαλώδες δίκτυο μυστικών υπηρεσιών, οι στόχοι των οποίων άλλοτε επικαλύπτονται και άλλοτε συγκρούονται. Το δίκτυο αποτελείται από περισσότερες από 1.200 κρατικές υπηρεσίες και 1.900 ιδιωτικές εταιρείες.
Για να πάρει κανείς μια ιδέα για το μέγεθος του οικοδομήματος, αρκεί να αναφέρουμε ότι τουλάχιστον 854.000 άτομα στις ΗΠΑ διαθέτουν σήμερα διαβάθμιση άκρως απορρήτου, ειδική άδεια δηλαδή για πρόσβαση σε απόρρητες πληροφορίες. Το δημοσίευμα προσέθετε ότι το δίκτυο είναι τόσο εκτεταμένο ώστε να απαιτούνται 33 πολυόροφα κτήρια για να στεγάσουν αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες μόνο για την ευρύτερη περιοχή της Ουάσιγκτον και τελικά κατήγγειλε την τεράστια σπατάλη χρήματος για τη διατήρηση ενός δύσχρηστου συστήματος πέρα από κάθε δημόσιο έλεγχο.
Και ας έρθουμε στο πρόσφατο μακελειό της Βοστώνης και τη δραματική καταδίωξη των δύο υπόπτων που επακολούθησε. Σύμφωνα με τα όσα παραδέχτηκαν πηγές προσκείμενες στην έρευνα, το όνομα του Ταμερλάν Τσαρνάεφ, του βασικού υπόπτου που έπεσε νεκρός από πυρά αστυνομικών, περιλαμβανόταν στη βάση δεδομένων TIDE του Εθνικού Αντιτρομοκρατικού Κέντρου. Η λίστα περιέχει κάτι περισσότερο από μισό εκατομμύρια ονόματα (540.000), γεγονός που επικαλούνται οι πηγές των μυστικών υπηρεσιών για να δικαιολογήσουν το γεγονός ότι η πληροφορία δεν αξιοποιήθηκε.
Παρ' όλα αυτά προκύπτει πως το FBI είχε ανακρίνει τον Τσερνάεφ πριν από δύο χρόνια, έπειτα από πληροφορίες που δόθηκαν από τις ρωσικές υπηρεσίες ότι ο Τσετσένος είχε γίνει οπαδός κάποιας ακραίας ισλαμιστικής οργάνωσης. Και το όνομά του περιλαμβανόταν σε έναν ακόμη κατάλογο υπόπτων, τη λίστα της Υπηρεσίας Προστασίας Συνόρων. Το όνομα του Τσερνάεφ εντοπίστηκε εκεί όταν αναχώρησε για τη Ρωσία τον Ιανουάριο του 2012, αλλά είχε διαγραφεί όταν επέστρεψε στις ΗΠΑ, έξι μήνες αργότερα.
Θα μπορούσε απλώς να πρόκειται για μια περίπτωση γραφειοκρατικής ανικανότητας. Το περιοδικό Motherjones φέρνει, ωστόσο, στο φως ένα άλλο περιστατικό που εκτυλίχτηκε στη Βοστώνη παράλληλα με την υπόθεση Τσερνάεφ. Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, το FBI παρακολουθούσε εδώ και καιρό τον μεταπτυχιακό φοιτητή Ρεζβάν Φερντάους, που κρίθηκε ύποπτος όταν προσέγγισε πληροφοριοδότη της υπηρεσίας ο οποίος παρίστανε τον οπαδό της Αλ Κάιντα.
Όπως αποκαλύπτει η σχετική δικογραφία, ο Φερντάους δήλωσε στον πληροφοριοδότη ότι ήθελε να καταστρέψει τον χρυσό θώλο του Καπιτολίου χρησιμοποιώντας ένα τηλεκατευθυνόμενο αεροπλανάκι φορτωμένο με εκρηκτικά. Πέρα από τις προφανείς δυσκολίες που παρουσίαζε (τα συγκεκριμένα μοντέλα δεν μπορούν να μεταφέρουν αρκετό βάρος), το εγχείρημα προσέκρουσε σε μια βασική δυσκολία. Ο φοιτητής δεν είχε πυρομαχικά ούτε τα χρήματα για να τα αγοράσει.
Το FBI φρόντισε να καλύψει το κενό. Μέσω του πληροφοριοδότη του, τον παρακίνησε να υλοποιήσει το σχέδιο, του έδωσε 4.000 δολάρια για να αγοράσει το αεροπλανάκι, ενώ τον εφοδίασε και με περίπου 10 κιλά ψεύτικου εκρηκτικού C-4. Τελικά, έπειτα από εννέα μήνες παρακολούθησης τον συνέλαβε και τον οδήγησε ενώπιον της Δικαιοσύνης. Ο φοιτητής καταδικάστηκε σε 17 χρόνια φυλάκισης, παρ' ότι δεν προέκυψε κανένα στοιχείο που να απεδείκνυε ότι θα μπορούσε να εφαρμόσει το σχέδιο χωρίς τη συνεργασία -αν όχι καθοδήγηση- του FBI.
Το Motherjones επισημαίνει ότι, μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το αμερικανικό Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών έχει συλλάβει 175 άτομα με την παραπάνω μέθοδο. Στήνει παγίδες στο περιθώριο των μουσουλμανικών κοινοτήτων, εντοπίζει έναν ευάλωτο στόχο που συχνά αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες και ψυχολογικά προβλήματα και στη συνέχεια τον χειραγωγεί μέσω των πρακτόρων του κατασκευάζοντας στην ουσία ένα τρομοκράτη από το μηδέν.
Η μητέρα των δύο αδελφών που κατηγορούνται για τις επιθέσεις της Βοστώνης υποστηρίζει ότι και ο γιος της ήταν μια τέτοια περίπτωση. "Ηταν μια παγίδα. Ελεγχόταν από το FBI για τρία με πέντε χρόνια. Γνώριζαν αυτό που έκανε. Γνώριζαν τις πράξεις του και ποιες σελίδες του Ίντερνετ επισκεπτόταν. Πώς επομένως συνέβη κάτι τέτοιο; Πώς μπορούν αυτοί που έλεγχαν κάθε του βήμα να μιλάνε σήμερα για τρομοκρατική ένέργεια;"
Μια εξήγηση μπορεί να αναζητηθεί στον ισραηλινό ιστότοπο Dekba, που επικαλείται πηγές "αντικατασκοπείας και μυστικών υπηρεσιών" για να υποστηρίξει ότι τα δύο αδέλφια είχαν "στρατολογηθεί από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες προκειμένου να μετατραπούν σε πράκτορες διείσδυσης". Στόχος ήταν να αποκτηθεί πρόσβαση στα δίκτυα τζιχαντιστών του ρωσικού Καυκάσου, σημειώνει το Dekba προσθέτοντας ότι τελικά τα δύο αδέλφια "άλλαξαν στρατόπεδο και δάγκωσαν το αφεντικό τους".
Ό,τι και αν κρύβεται τελικά πίσω από τις επιθέσεις στη Βοστώνη, παραμένει γεγονός ότι όλες σχεδόν οι τρομοκρατικές συνωμοσίες που έχουν ξεσκεπαστεί με δραματικό τρόπο την τελευταία δεκαετία οφείλονται στο "κεντρί" του FBI ή κάποιας μυστικής υπηρεσίας. Το μοντέλο άλλωστε προϋπήρχε του πολέμου της τρομοκρατίας. Στην πρώτη επίθεση κατά των Δίδυμων Πύργων, το 1993, έλαβε μέρος, όπως αποδείχτηκε, και ένας πρώην αξιωματικός του αιγυπτιακού στρατού.
Ο Εμαντ Σαλέμ, που ήταν στο μισθολόγιο του FBI ως πληροφοριοδότης, συμμετείχε στην κατασκευή της βόμβας ισχυριζόμενος ότι το αυθεντικό σχέδιο προέβλεπε την αντικατάσταση των εκρηκτικών με κάποια ακίνδυνη σκόνη. Θα μπορούσε επομένως και το μακελειό της Βοστώνης να οφείλεται σε κάποιο παρόμοιο σχέδιο, που ξέφυγε τελικά από τον έλεγχο των εμπνευστών του. Κάτι που σε τελική ανάλυση είναι πολύ εύκολο να συμβεί σήμερα όταν έχεις να κάνεις με χιλιάδες μυστικές υπηρεσίες και ένα αχανές δίκτυο από πράκτορες, υπόπτους και πληροφοριοδότες.
