Η Συρία, 13 χρόνια μετά την έναρξη του καταστροφικού πολέμου, βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, με νέες ένοπλες συμμαχίες να μάχονται για τον έλεγχο του εδάφους και ταυτόχρονα να εντείνεται η ανθρωπιστική κρίση.
Οι μαθητές των σχολείων επέστρεψαν σήμερα στις τάξεις τους στη Συρία, μετά τη σχετική εντολή της νέας ηγεσίας της χώρας για το άνοιγμα των σχολείων, σε μια προσπάθεια εκπομπής ενός ισχυρού σήματος επιστροφής στην ομαλότητα, ενώ συμπληρώνεται μία εβδομάδα από την κατάληψη της Δαμασκού από τους ισλαμιστές αντάρτες και τη δραματική διαφυγή και πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ από την εξουσία.
Ο νέος εκ των πραγμάτων ηγέτης της Συρίας Άχμαντ αλ-Σάρα βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μεγάλη πρόκληση ανοικοδόμησης της Συρίας, μετά από 13 χρόνια εμφυλίου πολέμου και εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, με πολλές πόλεις να έχουν υποστεί ολική καταστροφή, ενώ η οικονομία της χώρας έχει καταρρεύσει από τις διεθνείς κυρώσεις.
Από την άλλη μεριά, εκατομμύρια πρόσφυγες ζουν ακόμη σε καταυλισμούς προσφύγων εκτός της Συρίας.
Πάνω από 60 τα αεροπορικά πλήγματα του Ισραήλ σε λίγες μόνο ώρες
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε σήμερα ένα σχέδιο για την επέκταση των ισραηλινών οικισμών στα Υψώματα του Γκολάν που κατέχει, ενώ αναφέρει ότι έδρασε «υπό το γεγονός του πολέμου και του νέου πολεμικού μετώπου που αντιμετωπίζει από τη Συρία», αλλά κι από μία επιθυμία για το διπλασιασμό του πληθυσμού του Ισραήλ στα υψώματα.
Οι απειλές της Συρίας απέναντι στο Ισραήλ παραμένουν παρά τον μετριοπαθή τόνο της ηγεσίας των ανταρτών που έδιωξαν τον Μπασάρ αλ Άσαντ πριν από μία εβδομάδα, δήλωσε σήμερα ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς, με δεδομένες στρατιωτικές κινήσεις της χώρας του για την αποτροπή απειλών ασφάλειας που προέρχονται από τη Συρία.
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SOHR), σε λιγότερες από πέντε ώρες το Σάββατο, Ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν 61 στρατηγικούς στόχους στη Συρία, κυρίως σε περιοχές όπου υπήρχαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις και αποθήκες πυρομαχικών. Στο σύνολο τους, οι Ισραηλινές επιθέσεις ανήλθαν σε 446 πλήγματα από τις 8 Δεκεμβρίου.
Οι επιθέσεις επικεντρώθηκαν σε σήραγγες και εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας, όπως αποθήκες βαλλιστικών πυραύλων και οβίδων για ολμοβόλα. Στόχοι περιλάμβαναν επίσης «ινστιτούτο επιστημονικής έρευνας» στην περιοχή Μπαρζέ, κοντά στη Δαμασκό. Παράλληλα, πλήγματα πραγματοποιήθηκαν και σε στρατιωτικά αεροδρόμια και σε στρατώνες της κατεστραμμένης Συρίας.
Αυτή η κλιμάκωση των επιθέσεων φαίνεται να έχει στρατηγικό σκοπό: την πλήρη καταστροφή των στρατιωτικών υποδομών της Συρίας, καθώς και την εξουδετέρωση όποιων αποθεμάτων εξοπλισμού έχει αφήσει πίσω το καθεστώς Άσαντ. Το Ισραήλ, το οποίο διατηρεί ισχυρές στρατηγικές ανησυχίες σχετικά με τη Συρία και τις πιθανές απειλές που απορρέουν από τις συμμαχίες του καθεστώτος Άσαντ με το Ιράν και την Χεζμπολάχ, φαίνεται να επιδιώκει την πλήρη αποδυνάμωση των συριακών δυνάμεων.
Μια εβδομάδα μετά την κατάληψη της Δαμασκού από την συμμαχία ανταρτών, υπό την ηγεσία της Χαγιάτ Ταχρίρ ας Σαμ (ΧΤΣ), οι νέες αρχές της Συρίας βρίσκονται αντιμέτωπες με την πρόκληση της διαχείρισης μιας χώρας σε κατάσταση κατάρρευσης. Η ΧΤΣ, που έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στην εδαφική διαχείριση της Συρίας, αντιτίθεται σφοδρά στην ισραηλινή επέμβαση, αν και ο επικεφαλής της, Άχμαντ αλ Σάρεχ, υπογραμμίζει ότι η χώρα είναι «υπερβολικά εξαντλημένη» για να εμπλακεί σε νέα σύρραξη.
Η κατάσταση στις παράκτιες περιοχές της Συρίας, όπως η Λαττάκεια και η Ταρτούς, όπου βρίσκονται οι τελευταίες ισχυρές βάσεις των αλεβιτών που υποστήριζαν τον Άσαντ, είναι τεταμένη. Την Παρασκευή, τέσσερις μαχητές από την ισλαμιστική παράταξη Φάιλακ ας Σαμ, που συνδέεται με την Τουρκία, σκοτώθηκαν σε ενέδρα στην περιοχή κοντά στη Λαττάκεια. Η νέα εξουσία της Δαμασκού, υπό την ηγεσία της ισλαμιστικής συμμαχίας, ανακοίνωσε την αποστολή ενισχύσεων στις περιοχές αυτές.
Οι υπουργοί Εξωτερικών αραβικών κρατών συναντώνται σήμερα στην Ιορδανία μαζί με διεθνείς απεσταλμένους για να συζητήσουν το μέλλον της Συρίας – χωρίς ωστόσο στη συνάντηση να είναι παρόντες Σύροι. Το ιορδανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι ο στόχος είναι να διερευνηθούν τρόποι για να στηριχθεί η χώρα κατά τη μεταβατική φάση μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Σύμφωνα με πηγές από την Ιορδανία, στη σύνοδο θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών της Ιορδανίας, της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, του Λιβάνου, της Αίγυπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και του Κατάρ.
Οι απεσταλμένοι των αραβικών κρατών αναμένεται να συναντηθούν στην Άκαμπα με τους υπουργούς Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν και των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν. Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν επίσης η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας και ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία Γκέιρ Πέντερσεν.
Νάρκες και άμαχοι θύματα
Η ανθρωπιστική κρίση στη Συρία είναι ολοένα και πιο επιτακτική. Σύμφωνα με τη βρετανική ΜΚΟ Halo Trust, η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές συνέπειες από τη διάσπαρτη χρήση ναρκών και εκρηκτικών μηχανισμών. Η έκρηξη νάρκης την Τρίτη προκάλεσε τον θάνατο τριών μελών μιας οικογένειας στην Παλμύρα, και τα θύματα αυξάνονται καθημερινά. Οι εκρηκτικοί μηχανισμοί και οι νάρκες βρίσκονται διάσπαρτα σε ολόκληρη τη χώρα, ιδιαίτερα σε περιοχές που επισκέπτονται πολίτες που επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά την πτώση του Άσαντ.
Η Halo Trust τονίζει την ανάγκη για διεθνή παρέμβαση για την εξουδετέρωση των νάρκων και των εκρηκτικών μηχανισμών, προκειμένου να προστατευτούν οι ζωές των επιστρεφόντων Σύρων και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για διαρκή ειρήνη.
Την Τρίτη τρεις άνθρωποι, μέλη της ίδιας οικογένειας, σκοτώθηκαν όταν εξερράγη νάρκη στην Παλμύρα, αφού η οικογένεια αυτή εκτοπισμένων επέστρεψε στον τόπο της και πήγε να επιθεωρήσει το σπίτι της, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Την επομένη, η ΜΚΟ που έχει έδρα τη Βρετανία και διαθέτει ευρύ δίκτυο πηγών στη Συρία ανέφερε πως πέντε άμαχοι, ανάμεσά τους παιδί, σκοτώθηκαν σε παρόμοια συμβάντα στις επαρχίες Χάμα (κεντρικά) και Ντέιρ Εζούρ (ανατολικά).
Χθες Σάββατο, το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ανέφερε πως έξι άμαχοι, ανάμεσά τους τέσσερις γυναίκες, σκοτώθηκαν στην επαρχία Χάμα όταν εξερράγη νάρκη καθώς περνούσε από το σημείο όπου ήταν τοποθετημένη το όχημα στο οποίο επέβαιναν, ενώ έβδομος άνθρωπος χτυπήθηκε από θραύσματα στην κεντρική επαρχία Χομς.
Η ΜΚΟ ανέφερε ακόμη πως δυο μέλη της ΧΤΣ σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια επιχείρησης για την εξουδετέρωση εκρηκτικού μηχανισμού κοντά στην Ιντλίμπ (βορειοδυτικά) την ίδια ημέρα.
Επίσης χθες, τα Λευκά Κράνη, οργάνωση αρωγής προσκείμενη στους ισλαμιστές αντάρτες, ανέφερε πως απομάκρυνε «491 οβίδες που δεν είχαν εκραγεί» το διάστημα μεταξύ της 26ης Νοεμβρίου και της 12ης Δεκεμβρίου.
Το 2023, νάρκες στοίχισαν τη ζωή σε 933 ανθρώπους στη Συρία, που κατατάχτηκε δεύτερη σε παγκόσμια κλίμακα, πίσω από τη Μιανμάρ (1.003 θύματα) ως προς τον αριθμό των θυμάτων, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ναρκών.
