Το βράδυ της περασμένης Τρίτης οι περισσότερες γερμανικές μεγαλουπόλεις άργησαν να κοιμηθούν ή μπορεί και να μην κοιμήθηκαν καθόλου. Οι οπαδοί της Εθνικής Ομάδας της Τουρκίας ξεχύθηκαν στους δρόμους κορνάροντας, χτυπώντας τύμπανα, παίζοντας στη διαπασών τραγούδια από τα ηχεία των αυτοκινήτων τους. Η νίκη-πρόκριση επί της Αυστρίας τόνωσε για ακόμα μια φορά την εθνική υπερηφάνεια και τα όνειρα ακόμα και για κατάκτηση του τίτλου στη χώρα που έχει χαρακτηριστεί «δεύτερη έδρα» της τουρκικής ομάδας λόγω των εκατομμυρίων μεταναστών.
Μέχρι εδώ όλα μοιάζουν λογικά και προβλέψιμα. Άλλωστε και οι Γερμανοί πλέον βγαίνουν κορνάροντας στους δρόμους έπειτα από ανάλογες επιτυχίες. Όμως ο τρόπος με τον οποίο πανηγύρισε ο σκόρερ των δύο τουρκικών γκολ Mερίχ Ντεμιράλ άνοιξε πάλι τη συζήτηση για ένα θέμα που μοιάζει πολύ «καυτό» για τους Γερμανούς πολιτικούς και συχνά κάνουν πως το αγνοούν. Τα δύο υψωμένα δάχτυλα ως αυτιά του λύκου είναι ο χαιρετισμός της ακροδεξιάς εθνικιστικής οργάνωσης των Γκρίζων Λύκων, που υπολογίζεται πως έτσι κι αλλιώς διαθέτει περίπου 18.000 ενεργά μέλη στη χώρα.
Πριν ακόμα ξεκινήσει η μεγάλη ποδοσφαιρική διοργάνωση υπήρξαν ρεπορτάζ στον γερμανόφωνο Τύπο για την επιχείρηση της οργάνωσης να εκμεταλλευτεί το γεγονός ψαρεύοντας νέα μέλη ή έστω οπαδούς στις κερκίδες. Ο ποδοσφαιρικός ενθουσιασμός μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε υπερπατριωτισμό και να αποτελέσει το πιο γόνιμο έδαφος για μια τέτοια εκστρατεία στρατολόγησης. Η οργάνωση είναι ενεργή στη Γερμανία ήδη από τη δεκαετία του 1960 και έχει απασχολήσει τις Αρχές αφού ενισχύει τη δικτύωσή της αλλά και τη φανερή της παρουσία με προκλητικές δράσεις. Θεωρητικά παρακολουθείται από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος, αλλά μάλλον διακριτικά, αφού το θέμα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο. Οι Γκρίζοι Λύκοι δεν έχουν όμως αξιοποιηθεί σαν εργαλείο προπαγάνδας από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Έχουν κατηγορηθεί στο παρελθόν για επιθέσεις ή απειλές εναντίον φίλων της τουρκικής αντιπολίτευσης, με αποκορύφωμα την περίοδο μετά την απόπειρα για πραξικόπημα στην Τουρκία το 2016, όταν στο στόχαστρο μπήκαν ιδρύματα και οργανώσεις που χρηματοδοτούνται ή στηρίζονται από τον υπ’ αριθμό 1 εχθρό του Τούρκου Προέδρου -αν και πρώην συνοδοιπόρο του- Φετουλάχ Γκιουλέν. Άλλωστε, ο πολιτικός βραχίονας της οργάνωσης, το κόμμα MHP του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, εκπροσωπείται στη Βουλή και στηρίζει την κυβέρνηση Ερντογάν.
Ο κόμπος στο χτένι
Αυτή τη φορά η εικόνα του ποδοσφαιριστή με τα υψωμένα δάχτυλα φαίνεται να έδωσε αφορμή για να ξεχειλίσει το ποτήρι. Μία εβδομάδα νωρίτερα, έπειτα από άλλη νίκη της Τουρκίας, είχαν δημοσιευτεί φωτογραφίες με οπαδούς στους δρόμους της Φρανκφούρτης να χαιρετούν με τον ίδιο τρόπο.
«Τα σύμβολα των Τούρκων ακροδεξιών εξτρεμιστών δεν έχουν καμιά θέση στα γήπεδά μας. Η αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου ως πλατφόρμας ρατσισμού είναι εντελώς απαράδεκτη» έγραψε η υπουργός Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ στην πλατφόρμα Χ. Η σοσιαλδημοκράτης πολιτικός απέφυγε ωστόσο να μιλήσει για απαγόρευση της οργάνωσης.
Κάτι που έκανε ο Πράσινος, τουρκικής καταγωγής Υπουργός Γεωργίας Τζεμ Ετζντεμίρ. «Το μήνυμα αυτό είναι δεξιό εξτρεμιστικό, αντιπροσωπεύει τον τρόμο, τον φασισμό» έγραψε, επίσης στο X, και αναρωτήθηκε «γιατί η χρήση των συμβόλων των Γκρίζων Λύκων δεν έχει απαγορευτεί ήδη από καιρό;». «Αυτή η χειρονομία της δεξιάς εξτρεμιστικής πλευράς αντιπροσωπεύει τον αηδιαστικό αντισημιτισμό και την εκδίωξη των τελευταίων χριστιανών από την περιοχή που κατοίκησαν οι πρώτοι χριστιανοί» πρόσθεσε χαρακτηριστικά. Την απαγόρευση της ακροδεξιάς οργάνωσης ζήτησαν και η Die Linke, μέσω της επίσης τουρκικής καταγωγής βουλευτή Σεβίμ Ντάγκντελεν, αλλά και ο πρόεδρος της Κουρδικής Κοινότητας στη Γερμανία Αλί Τόπρακ. «Φανταστείτε έναν Αυστριακό ποδοσφαιριστή να πανηγυρίζει χαιρετώντας ναζιστικά έπειτα από ένα γκολ» έγραψε και αυτός με τη σειρά του.
Ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής, που έχει αγωνιστεί και στο εξωτερικό, έκανε λόγο για μια κίνηση με την οποία ήθελε να τονίσει την «εθνική του ταυτότητα», ενώ με σιωπή προτίμησε να απαντήσει στις σχετικές ενοχλήσεις των δημοσιογράφων η Τουρκική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου.
Βραχνάς για τη Γερμανία
Το ζήτημα δεν είναι βεβαίως ποδοσφαιρικό. Στη Γαλλία οι Γκρίζοι Λύκοι έχουν απαγορευτεί επισήμως, ενώ στην Αυστρία διώκεται ποινικά ως ρατσιστικός ο συγκεκριμένος χαιρετισμός. Το γιατί η Γερμανία δεν προχωρά σε ανάλογα βήματα, παρά τις σχετικές εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών, που αξιολογούν ως επικίνδυνη την οργάνωση, είναι ένα ερώτημα που απασχολεί τώρα αρκετούς αρθρογράφους. Φυσικά, το τουρκικό λόμπι στη χώρα διατηρεί στενές σχέσεις με αρκετούς πολιτικούς, ουσιαστικά όλων των κομμάτων, αφού οι εποχές που οι Τούρκοι μετανάστες με δικαίωμα ψήφου υποστήριζαν στη συντριπτική τους πλειονότητα το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα έχουν παρέλθει οριστικά. Αυτός θα ήταν βεβαίως ένας λόγος να συμφωνήσουν τώρα τα γερμανικά κόμματα σε μια απαγόρευση, αφού πιθανές απώλειες ψήφων θα τα έπλητταν όλα. Το θέμα πάντως απέκτησε και σοβαρές διπλωματικές διαστάσεις, με το τουρκικό ΥΠΕΞ να υπερασπίζεται τον ποδοσφαιριστή λέγοντας ότι δεν είναι απαραίτητα ακροδεξιός όποιος χρησιμοποιεί αυτόν τον χαιρετισμό. Ήταν κι αυτό ένα μήνυμα προς το πολιτικό Βερολίνο, με την υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας Αναλένα Μπέρμποκ να αναγκάζεται να καλέσει στο υπουργείο Εξωτερικών τον Τούρκο πρέσβη στο Βερολίνο για εξηγήσεις.
