Οι δημοσιογράφοι που κάλυψαν την τριήμερη επίσημη επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στη Γερμανία θα πρέπει να έχασαν το μέτρημα, για το πόσες φορές ο Γάλλος Πρόεδρος αγκάλιασε τον Γερμανό ομόλογό του Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ. Και το αντίστροφο.
Η προσπάθεια των δύο πολιτικών να δείξουν ότι η σχέση τους είναι κάτι παραπάνω από φιλική και αρμονική, σχεδόν αδερφική, ήταν τόσο προφανής, που τελικά έμοιαζε εντελώς σκηνοθετημένη.
Ο Μακρόν έκανε μια σειρά από ομιλίες, μίλησε για τους κινδύνους που απειλούν την Ευρώπη, έλαβε ένα βραβείο Ειρήνης στο Μύνστερ, έστω κι αν μονίμως διαφήμιζε τη στρατιωτική πτυχή της Ε.Ε., αλλά η ουσία τής σχέσης του με το Βερολίνο άρχισε να φαίνεται το απόγευμα της Τρίτης, όταν και συνεδρίασαν από κοινού τα υπουργικά συμβούλια Γαλλίας και Γερμανίας. Λίγο μετά, στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς, ο Γάλλος Πρόεδρος έβγαλε ένα χαρτί, μια κίνηση που μάλλον αιφνιδίασε τον τελευταίο. Ήταν ένας χάρτης από τα μέτωπα της Ουκρανίας, όπου έδειχνε τις ρωσικές θέσεις, από τις οποίες βομβαρδίζονται οι ουκρανικές πόλεις όπως το Χάρκοβο. Θεώρησε αυτονόητο ότι η ουκρανική άμυνα θα πρέπει να μπορεί να χτυπήσει αυτούς τους στόχους μέσα στο έδαφος της Ρωσίας. Ήταν ο πρώτος Δυτικός ηγέτης που είπε κάτι τέτοιο τόσο ξεκάθαρα, αν και σχεδόν ταυτόχρονα την άποψη αυτή εξέφραζε από τις Βρυξέλλες ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ.
Ο Σολτς απέφυγε να σχολιάσει. Έμοιαζε μαγκωμένος, από την άλλη όμως δεν απέρριψε αυτή την ιδέα, όπως συνήθιζε μέχρι τώρα. Ο ίδιος ο Μακρόν και οι υποστηρικτές της σχετικής ιδέας το εξέλαβαν ως βουβή συναίνεση. Για τη Γερμανία πάντως το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό και τις δικές της επιφυλάξεις για μια εξέλιξη που θα μπορούσε να θεωρηθεί απευθείας σύγκρουση με τη Μόσχα τις μοιράζονται και κάποιες άλλες χώρες. Αλλά και η προσέγγιση των ΗΠΑ είναι πιο κοντά σε εκείνην του Βερολίνου παρά σε εκείνην του Παρισιού.
Το ουκρανικό δίλημμα
Το θέμα της στήριξης στην Ουκρανία παραμένει ένα αγκάθι στις διμερείς σχέσεις των δύο πλευρών. Καταρχάς η Γερμανία επιμένει ότι πληρώνει πολύ περισσότερα για τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, την ώρα που η Γαλλία προωθεί σταθερά την ιδέα της ενεργότερης ανάμειξης των Δυτικών σε αυτό τον πόλεμο. Οι διαφορές μάλλον δεν γεφυρώθηκαν. Όπως άλλωστε δεν προέκυψε και μια κοινή απάντηση στο ερωτημα ποιος θα χρηματοδοτήσει την ιδέα Μακρόν για διπλασιασμό του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αόριστες έμειναν και οι αναφορές στις προθέσεις για στενότερη συνεργασία στον αμυντικό βιομηχανικό τομέα. Ήταν δηλαδή μια συνάντηση που τελικά ανέτρεψε την πανηγυρική σκηνοθεσία με τις δημόσιες αγκαλιές, που αναφέραμε παραπάνω. Τα ζητήματα που «βασανίζουν» τον γαλλογερμανικό άξονα δεν μπόρεσαν τελικά να μην φανερωθούν.
Ουσιαστικά, μια εβδομάδα πριν από τις ευρωεκλογές, η διαφορά στον τρόπο που οι δύο μεγάλοι της Ευρώπης αντιμετωπίζουν μια σειρά από θέματα μοιάζει να αποτελεί το μεγαλύτερο φρένο στα όποια φιλόδοξα σχέδια για περισσότερη Ευρώπη. Και στις δύο χώρες η Ακροδεξιά φαίνεται ότι θα βγει ενισχυμένη και οι αναφορές του Προέδρου της Γαλλίας στο πρόβλημα μοιάζουν να διακατέχονται περισσότερο από την αγωνία του για μια προσωπική και βαριά πολιτική ήττα, παρά από γνήσιο ενδιαφέρον για τη σωτηρία των δημοκρατικών θεσμών στην Ευρώπη. Μην ξεχνάμε ότι κι αυτός χρειάστηκε συχνά να παρακάμψει ουσιαστικά το έτσι κι αλλιώς περισσότερο διακοσμητικό γαλλικό Κοινοβούλιο για να περάσει κάθε άλλο παρά δημοφιλείς νόμους. Αυτό είναι ένα δεδομένο που αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής από δημοκρατικές δυνάμεις, αλλά και αντικείμενο εκμετάλλευσης από την Ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν.
Τελικά, αν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παρηγοριά για αυτούς που πιστεύουν στη γαλλογερμανική φιλία, είναι το γεγονός ότι τα κόμματα του ακροδεξιού χώρου στις δύο χώρες κάθε άλλο παρά κοινό βηματισμό δείχνουν να έχουν. Αντιθέτως, ο Εθνικός Συναγερμός της Λεπέν και η Εναλλακτική για τη Γερμανία βρίσκονται τόσο μακριά το ένα από το άλλο όσο ποτέ ξανά στο παρελθόν. Αν οι κυβερνήσεις Σολτς και Μακρόν αδυνατούν να συντονίσουν τον βηματισμό τους, τουλάχιστον στην παρούσα φάση δεν θα πρέπει να φοβούνται μια τρικλοποδιά από έναν... ακροδεξιό γαλλογερμανικό άξονα.
