Σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης του Ιράν, ο διακεκριμένος σκηνοθέτης Σαΐντ Ρουστάγι και ο παραγωγός Τζαβάντ Νορουζμπέγκι καταδικάστηκαν σε φυλάκιση για την προβολή της ταινίας «Η Λέιλα και τα αδέρφια της» χωρίς την επίσημη έγκριση του κράτους. Η βαρύτατη ποινή επιβλήθηκε για λόγους «συμμετοχής στην προπαγάνδα της αντιπολίτευσης κατά του ισλαμικού καθεστώτος με στόχο τα χρήματα και τη διασημότητα» δεκαπέντε μήνες μετά την πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ των Καννών. Οι δύο κινηματογραφιστές θα εκτίσουν εννέα ημέρες στη φυλακή, ενώ η υπόλοιπη ποινή θα ανασταλεί για πέντε χρόνια. Σε όλο αυτό το διάστημα δεν θα έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν σε κανενός είδους κινηματογραφική παραγωγή, καθώς τους απαγορεύεται οποιαδήποτε συνεργασία με άλλα άτομα της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Παράλληλα, θα αναγκαστούν να παρακολουθούν ένα υποχρεωτικό μάθημα για τη δημιουργία ταινιών που ευθυγραμμίζονται με τα εθνικά συμφέροντα, την ηθική του έθνους και τις θρησκευτικές αρχές. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό γεγονός είναι η επιβολή ψυχολογικών συνεδριών στις ηθοποιούς Αζάντε Σαμαντί και Αφσάνε Μπαΐγαν για να συμμορφωθούν.
Θυμίζουμε ότι η ταινία «Η Λέιλα και τα αδέρφια της» είναι ένα τρίωρο οικογενειακό μελόδραμα που απέσπασε το βραβείο Fipresci στις Κάννες και εκθειάστηκε για τη διεισδυτική της ματιά στη σύγχρονη Τεχεράνη. Ο Ρουστάγι δεν είχε άδεια να προβάλει την ταινία εκτός συνόρων και είχε αγνοήσει τις απαιτήσεις της λογοκρισίας σχετικά με την αφαίρεση ορισμένων σκηνών. Επιπλέον, στην ευχαριστήρια ομιλία του στην Κρουαζέτ ο Ρουστάγι είχε αφιερώσει την ταινία σε όσους θρηνούν νεκρούς από την καταστροφική κατάρρευση ενός πύργου στην πόλη Αμπαντάν, κάτι που εξόργισε τις ιρανικές Αρχές.
Μπαράζ φυλακίσεων για ανθρώπους του κινηματογράφου
Η κυβέρνηση του Ιράν συνεχίζει να επιβάλλει κρατήσεις, απαγορεύσεις εργασίας και περιορισμούς ταξιδιών σε σκηνοθέτες, καθώς η χειραγώγηση του κινηματογράφου εφαρμόζεται με άγριες πρακτικές που θυμίζουν το καθεστώς του Χομεϊνί. Οι αξιωματούχοι του υπουργείου Πολιτισμού έχουν σκληρύνει τη στάση τους απέναντι στους ανθρώπους του κινηματογράφου ύστερα και από τις εκτεταμένες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν τον περασμένο Σεπτέμβριο εξαιτίας του θανάτου μιας νεαρής γυναίκας που παραβίασε τον ενδυματολογικό κώδικα του Ισλάμ. Αυτές οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει μια σεισμική μετατόπιση στον πολιτιστικό χώρο του Ιράν.
Η πρωταγωνίστρια της ταινίας «Η Λέιλα και τα αδέρφια της» Ταρανέ Αλιντουστί, που είναι γνωστή για τους ρόλους της σε ταινίες του σκηνοθέτη Ασγκάρ Φαραντί, είχε επίσης συλληφθεί γιατί είχε στηρίξει δημόσια τις περσινές διαδηλώσεις. Αφού αφέθηκε ελεύθερη με εγγύηση ύστερα από δυόμισι εβδομάδες που ήταν υπό κράτηση, έγραψε στον λογαριασμό της στο Instagram: «Οποιοσδήποτε διεθνής οργανισμός παρακολουθεί αυτό το λουτρό αίματος χωρίς να αντιδρά αποτελεί μια ντροπή για την ανθρωπότητα».
Μεγάλη είναι και η λίστα των Ιρανών σκηνοθετών που έχουν φυλακιστεί τα τελευταία χρόνια αφότου ήρθαν σε σύγκρουση με την κυβέρνηση. Το 2022 ο βραβευμένος Τζαφάρ Παναχί καταδικάστηκε σε φυλάκιση έξι ετών, ενώ είχε ήδη καταδικαστεί και το 2010, όταν είχε συλληφθεί για συμμετοχή σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Ο λόγος που οδηγήθηκε στη φυλακή πέρυσι ήταν γιατί ζήτησε εξηγήσεις για τον λόγο που φυλακίστηκαν με τη σειρά τους οι συνάδελφοί του σκηνοθέτες Μοχάμαντ Ρασούλοφ και Μοσταφά Αλ-Αχμάντ. Τελικά, αφέθηκε ελεύθερος, αφού ξεκίνησε απεργία πείνας τον Φεβρουάριο. Ο Μοχάμαντ Ρασούλοφ είχε καταδικαστεί σε έναν χρόνο φυλάκιση και είχε απαγορευτεί η συμμετοχή του σε κάθε κοινωνική εκδήλωση επειδή το περιεχόμενο των ταινιών του κρίθηκε προπαγανδιστικό κατά της Πολιτείας. Ο Ρασούλοφ γύρισε το 2017 την ταινία «Ένας ακέραιος άνθρωπος» και μετά τη βράβευσή της στις Κάννες, επιστρέφοντας στην Τεχεράνη, το διαβατήριό του κατασχέθηκε γιατί αθέτησε μια υπεύθυνη δήλωση που είχε υπογράψει, σύμφωνα με την οποία η ταινία του δεν θα ήταν πολύ «σκοτεινή».
Εκκληση για ανάκληση της ποινής από τον Σκορσέζε
Ο κορυφαίος σκηνοθέτης Μάρτιν Σκορσέζε κάλεσε μέσα από τον λογαριασμό του στο Instagram τον κινηματογραφικό κόσμο να πιέσει για την ανάκληση της ποινής σε βάρος του Ιρανού σκηνοθέτη. Η συγκεκριμένη καμπάνια έχει ήδη συλλέξει δεκάδες χιλιάδες υπογραφές από ανθρώπους του καλλιτεχνικού χώρου. Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι στην ταινία «Η Λέιλα και τα αδέρφια της» η βοηθός σκηνοθέτη και μια ηθοποιός κατηγόρησαν δύο ηθοποιούς που συμμετείχαν στην ταινία για σεξουαλική παρενόχληση. Γι’ αυτή την υπόθεση, όπως ήταν φυσικό, η ιρανική Δικαιοσύνη αδιαφόρησε χαρακτηριστικά, ενώ, αντιθέτως, εξάντλησε την αυστηρότητά της όσον αφορά τις σκηνές που εμπεριείχαν σχόλια για το καθεστώς και τα πατριαρχικά ήθη.
Σχετικά με αυτή την ανισότητα, η ηθοποιός και ακτιβίστρια υπέρ των γυναικείων δικαιωμάτων Σαχγιάγιεγκ Νούροζι δήλωσε ότι τα τελευταία χρόνια στη μαύρη λίστα της κυβέρνησης προστίθενται πολλές γυναίκες καλλιτέχνιδες που αρνούνται να υποταχθούν στους κανόνες του υποχρεωτικού χιτζάμπ ή συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες ή έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Η Νούροζι υπογράμμισε τη γενναία προθυμία αυτών των γυναικών να υποστούν τις συνέπειες της αντίστασης στην καταπίεση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
