Στον δρόμο της επικύρωσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση «βαδίζει» η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε την έγκρισή του. Η Σύμβαση υπεγράφη το 2011 και πλέον, αφού η πλειοψηφία των κρατών – μελών την έχει υπογράψει και επικυρώσει, είναι η «σειρά» της ίδιας της ΕΕ να πράξει το ίδιο.
MEPs have voted in favour of approving the European Union’s accession to the Istanbul Convention on preventing and combating violence against women ↓
— European Parliament (@Europarl_EN) May 10, 2023
Η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, γνωστή και ως «Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης», είναι το πρώτο διεθνές κείμενο που ορίζει νομικά τη βία κατά των γυναικών και θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο νομικών και πολιτικών μέτρων για την πρόληψη της βίας, την υποστήριξη των θυμάτων και την τιμωρία των δραστών. Μέχρι σήμερα, 37 κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης την έχουν υπογράψει και επικυρώσει.
Υπενθυμίζεται, όμως, πως Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Λετονία και Λιθουανία, έχουν υπογράψει, χωρίς να έχουν επικυρώσει την συγκεκριμένη συνθήκη, ενώ επικαλούνται «ασυμβατότητα» με το συνταγματικό τους πλαίσιο.
Το παραπάνω δεδομένο, ωστόσο, δεν αποτελεί κώλυμα, αφού τον Οκτώβριο του 2021 το ευρωπαϊκό δικαστήριο επιβεβαίωσε πως δεν είναι απαραίτητη η σύμφωνη γνώμη όλων των κρατών – μελών για να επικυρωθεί η Σύμβαση. Ταυτόχρονα, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το κατάλληλο πεδίο εφαρμογής των κανόνων της Σύμβασης μετά την ολοκλήρωση της προσχώρησης της ΕΕ, είναι το άσυλο και η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις από τη μία, και οι υποχρεώσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της δημόσιας διοίκησης από την άλλη.
Έτσι, οι ευρωβουλευτές, σε δύο ξεχωριστές ψηφοφορίες, συμφώνησαν στην κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης. Συγκεκριμένα, η μία ψηφοφορία αφορούσε στα θεσμικά όργανα και τη δημόσια διοίκηση της ΕΕ (472 υπέρ, 62 κατά, 73 αποχές), ενώ η δεύτερη είναι σε σχέση με την δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, το άσυλο και την μη επαναπροώθηση (464 υπέρ, 81 κατά, 41 αποχές).
Combatting violence against women: #EPlenary has consented to the EU's ratification of the #IstanbulConvention
— LIBE Committee Press (@EP_Justice) May 10, 2023
Stay tuned for our press release.@LukaszKohut @ArbaKokalari @EP_GenderEqual pic.twitter.com/1Lg28elPK8
Σε αυτό το κλίμα, το ευρωπαϊκό συμβούλιο έχει πλέον το «ελεύθερο» για να ολοκληρώσει την προσχώρηση της Ένωσης στην Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης.
Η μη επικύρωση της συνθήκης από τα έξι κράτη – μέλη δεν επιτρέπει εφησυχασμό, αφού οι ευρωβουλευτές προτρέπουν τις συγκεκριμένες χώρες να την κυρώσουν, για να μπορούν οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε πλήρη νομική κάλυψη, στο πλαίσιο της σύμβασης.
Βήμα προόδου
Την εξέλιξη αυτή, υποδέχτηκαν οι ευρωπαϊκοί κύκλοι με μεγάλη αισιοδοξία. Η Επίτροπος Ισότητας, Έλενα Ντάλι, χαρακτήρισε την «ισχυρή υποστήριξη» του ευρωκοινοβουλίου ως ένα «ιστορικό βήμα προόδου». «Πρόκειται για ένα ιστορικό βήμα προόδου που στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα για τη σημασία των δικαιωμάτων των γυναικών στην ΕΕ», τόνισε μέσω Twitter.
I welcome @Europarl_EN's strong support in favour of the EU’s accession to the @coe's #IstanbulConvention. This is a historic step forward that sends a strong message about the importance of women's rights in the EU. #ViolenceAgainstWomen has no place in the #UnionOfEquality
— Helena Dalli (@helenadalli) May 10, 2023
«Μία στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ έχει υποστεί σωματική ή και σεξουαλική βία, περίπου 62 εκατ. γυναίκες. Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης αναγνωρίζεται ως το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας, καθώς επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις», ανέφερε ο Λούκας Κοχουτ (Σοσιαλιστές, Πολωνία), επικεφαλής ευρωβουλευτής εκ μέρους της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών και Δικαιοσύνης.
Τον Οκτώβριο του 2015, η Επιτροπή ενέκρινε έναν οδικό χάρτη, που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προσχώρηση της ΕΕ στη σύμβαση θα δημιουργήσει ένα συνεκτικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, θα βελτιώσει την πρόληψη στις γυναίκες και θα παράσχει καλύτερη προστασία και στήριξη στις γυναίκες και τα παιδιά που πέφτουν θύματα βίας.
Υπενθυμίζεται πως τον Ιανουάριο που πέρασε, η γειτονική Τουρκία αποχώρησε και επίσημα από την διεθνή Σύμβασητης Κωνσταντινούπολης, αφήνοντας «κενό» στο μέλλον των δικαιωμάτων των γυναικών, αλλά και στην θωράκιση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών. Ανησυχία προκαλεί, μάλιστα, και η απειλή της Πολωνίας ότι θα αποχωρήσει κι εκείνη από την συνθήκη.
