Σε αγώνα δρόμου έχει εξελιχθεί η προσπάθεια της Ευρώπης να μπορέσει να γεμίσει τις δεξαμενές φυσικού αερίου της, αλλά αν ακόμη κι αν καταφέρει να τις γεμίσει, ο χειμώνας προβλέπεται «επικίνδυνος», με τις κυβερνήσεις να αγωνίζονται να εξασφαλίσουν περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) για να συμβαδίσουν με γρήγορη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Σε ανάλυση του πρακτορείου Reuters αναφέρεται ότι παράλληλα με τον αγώνα δρόμου για την απεξάρτηση, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά πλήττονται χωρίς καμία ανάπαυλα από τις πολύ αυξημένες τιμές των καυσίμων που επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των χωρών και έχουν μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα και επιβαρύνοντας τις προοπτικές της οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σκοπεύει να απεξαρτηθεί από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα έως το 2027. Η Ρωσία έχει ήδη διακόψει τις ροές φυσικού αερίου προς τη Βουλγαρία, την Πολωνία, τη Φινλανδία, τον δανικό προμηθευτή Orsted, την ολλανδική εταιρεία Gasterra και τη Shell για τα γερμανικά συμβόλαιά της, αφού όλες απέρριψαν την απαίτηση να πληρώσουν σε ρούβλια.
Τα 27 - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία παραδοσιακά εξαρτάται από τη Ρωσία για το 40% των αναγκών της σε φυσικό αέριο, στοχεύουν να έχουν την αποθήκη φυσικού αερίου τους κατά 80% πλήρη μέχρι τον Νοέμβριο, καθώς το αποθηκευμένο αέριο καλύπτει συνήθως περίπου ένα τέταρτο της ζήτησης. Οι αναλυτές λένε πάντως ότι είναι σε καλό δρόμο.
Παρόλα αυτά εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο κενό προς την κάλυψη από άλλες πηγές και αυτό θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο εάν η Ρωσία περικόψει τις ροές σε περισσότερους ευρωπαίους αγοραστές, παρόλο που η Ρωσία λέει ότι εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της και δεν βλέπει την ανάγκη να σταματήσει τις προμήθειες σε άλλους πελάτες.
Αυξημένη ζήτηση
«Μια πλήρης διακοπή των ρωσικών ροών θα ήταν αναμφίβολα το χειρότερο σενάριο της Ευρώπης για τον φετινό χειμώνα, καθώς η ήπειρος είναι απίθανο να είναι σε θέση να αντλήσει επαρκείς προμήθειες από άλλους παραγωγούς για να αντισταθμίσει μια τόσο σημαντική διακοπή του εφοδιασμού», δήλωσε ο Leon Izbicki, Ευρωπαίος συνεργάτης φυσικού αερίου στην Energy Aspects.
Ακόμα και πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο, πυροδοτώντας μια ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, η ζήτηση για φυσικό αέριο είχε αυξηθεί κατακόρυφα στη μετα-πανδημική ανάκαμψη. Η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου, στην οποία κυριαρχούν τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια, ήταν ήδη σφιχτή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αύξησε τις αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, με τις εισαγωγές να αυξάνονται κατά περίπου 58% τους πρώτους πέντε μήνες του 2022 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021, όπως έδειξαν τα στοιχεία της Refinitiv, καθώς τέθηκε σε λειτουργία περισσότερη παραγωγική ικανότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες και οι υψηλές τιμές στην Ευρώπη προσέλκυσαν φορτία.
Περιορισμένη ικανότητα λήψης LNG
Παρά το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, σημαντικός παραγωγός LNG, υποσχέθηκαν να βοηθήσουν την Ευρώπη με περισσότερα φορτία, ωστόσο έχει περιορισμένη ικανότητα υποδοχής υγροποιημένου φυσικού αερίου και, επιτείνοντας την αβεβαιότητα, η Freeport LNG, διαχειριστής ενός από τα μεγαλύτερα εργοστάσια εξαγωγής των ΗΠΑ, δήλωσε την Τρίτη ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 90 ημέρες για να επαναλάβει τη μερική λειτουργία της μετά από έκρηξη την περασμένη εβδομάδα.
«Αν η Ευρώπη μπει στο χειμώνα βασιζόμενη μόνο στις προμήθειες LNG, τότε τα πράγματα θα μπορούσαν να γίνουν δύσκολα», δήλωσε η Evangeline Cookson, αναλύτρια ερευνών και μετεωρολόγος στη Marex, μεσίτρια εμπορευμάτων.
Σε αντίθεση με το αέριο που διοχετεύεται με αγωγούς και μπορεί να αυξηθεί η ροή γρήγορα, η μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες και να διαταραχθεί από τις καιρικές συνθήκες.
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανικής Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι υπάρχει 65% πιθανότητα μιας εποχής τυφώνων στον Ατλαντικό πέρα από το κανονικό, συμπεριλαμβανομένων έξι έως 10.
Σύμφωνα με τον Izbicki της Energy Aspects, το φυσικό αέριο στις δεξαμενές θα μπορούσε να βοηθήσει την Ευρώπη μέχρι το 2022, ακόμη και χωρίς τις ρωσικές προμήθειες, αλλά αυτό θα την άφηνε να αγωνίζεται όταν θα ερχόταν ο χειμώνας στα τέλη του 2023, οπότε οι κυβερνήσεις δεν θα μπορούσαν ακόμη να βάλουν στην άκρη τα σχέδιά τους για δελτίο.
Η Γερμανία, η οποία βασιζόταν ιστορικά στη Ρωσία για τις μισές περίπου ανάγκες της σε φυσικό αέριο, έχει ήδη ξεκινήσει σχέδια για ένα σύστημα πλειστηριασμών, που θα βοηθήσει τις βιομηχανίες, εάν διακοπούν οι προμήθειες.
Η Γαλλία έχει εφαρμόσει μέτρα για τον περιορισμό των προμηθειών φυσικού αερίου σε μεγάλους καταναλωτές, σε περίπτωση τυχόν ελλείψεων.
Η Πολωνία, που είναι ήδη αποκομμένη από το ρωσικό φυσικό αέριο, έχει ενισχύσει τις εισαγωγές LNG, προχώρησε σε μια σύνδεση φυσικού αερίου με τη Λιθουανία τον Μάιο και σκοπεύει να ανοίξει έναν νέο αγωγό φέτος προς τη Νορβηγία. Ωστόσο, εξακολουθεί να έχει σχέδια για τον περιορισμό του φυσικού αερίου στη βαριά βιομηχανία.
Η διανομή θα είχε βαρύ οικονομικό κόστος. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Holger Schmieding, εκτιμά ότι η οικονομική παραγωγή της ΕΕ θα ήταν 2% χαμηλότερη έως το τέλος του 2022, εάν οι ρωσικές προμήθειες διακόπτονταν τώρα. Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 20% της χρήσης ενέργειας στην ΕΕ, τη θέρμανση των σπιτιών, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και χρησιμοποιείται στην κατασκευή ζωτικών προϊόντων όπως τα λιπάσματα. Εν τω μεταξύ, το αυξανόμενο κόστος των καυσίμων έχει ήδη αρνητικό αποτέλεσμα.
«Ακόμη και χωρίς εμπάργκο, οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου επιβαρύνουν τους καταναλωτές, αφήνοντάς τους λιγότερα χρήματα για να ξοδέψουν σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες», τόνισε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίντινγκ, μιλώντας για ένα «βαρύ οικονομικό τίμημα» στην Ευρώπη.
